Bà con thân mến, chuyện làm sổ đỏ xưa nay ai nghe cũng ngán. Đi tới đi lui, chờ hết tháng này qua tháng nọ. Vậy mà từ ngày 01/07/2025, mọi thứ đã khác rồi. Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã được quyền trực tiếp ký và cấp sổ đỏ cho một số trường hợp. Nói gọn lại, bà con không còn phải lặn lội lên huyện như trước nữa.
Sáu tôi viết bài này để bà con hiểu rõ đầu đuôi, làm đúng thủ tục và nhất là đừng để mấy tay “cò” lợi dụng. Đất đai là của để dành cả đời, mình phải nắm chắc thì mới yên tâm.
Vì sao lại giao quyền cấp sổ đỏ về cho xã?
Trước đây, muốn làm sổ đỏ, bà con ở quê phải chạy lên tận văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện. Đường xa, hồ sơ quá tải, nhiều khi bị “ngâm” mà chẳng rõ lý do. Xã thì nhận giấy tờ nhưng lại không có quyền ký, huyện thì cứ bắt bổ sung tới lui. Kết quả là dân đi mòn dép mà việc vẫn chưa xong.
Chính vì vậy, Nhà nước quyết định phân quyền mạnh về cơ sở. Sau khi nhiều nơi sáp nhập, vai trò cấp huyện được bỏ bớt, xã đứng ra lo trực tiếp. Nhờ đó, người dân đỡ tốn thời gian, đỡ tốn công đi lại. Đây cũng là một trong những tinh thần lớn mà tôi từng phân tích trong bài Luật Đất Đai 2024: 8 thay đổi cốt lõi người dân cần nắm rõ.
Xã được cấp sổ đỏ trong những trường hợp nào?
Theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP, không phải việc gì xã cũng ký được đâu bà con. Quyền của Chủ tịch UBND xã chỉ gói gọn trong những trường hợp đơn giản, rõ ràng. Cụ thể là:
- Hộ gia đình, cá nhân đang ở ổn định lâu năm trong khu dân cư.
- Đất ở nông thôn hoặc nơi chưa đô thị hóa, quy mô nhỏ.
- Tặng cho, thừa kế đất trong nội bộ gia đình, nội tộc.
- Chuyển mục đích sử dụng đất đơn giản trong cùng nhóm đất.
- Diện tích không vượt hạn mức, hồ sơ sạch, không tranh chấp, không dính quy hoạch treo.
Còn những việc rắc rối hơn thì vẫn thuộc cấp tỉnh. Chẳng hạn cấp lại sổ đỏ do mất, chuyển nhượng ngoài gia đình, hay hồ sơ đang tranh chấp. Riêng chuyện tặng cho, thừa kế trong nhà, bà con nên đọc thêm bài Thừa kế đất đai trong gia đình: hiểu đúng luật để anh em không sứt mẻ tình thân để tránh cãi vã về sau.
Muốn xã cấp sổ đỏ thì xã phải đủ điều kiện gì?
Nói thật, không phải cứ tới 01/07/2025 là xã nào cũng ký được liền. Tỉnh phải ra quyết định ủy quyền cụ thể cho từng Chủ tịch xã. Ngoài ra, cán bộ địa chính phải được tập huấn đàng hoàng, xã phải có phần mềm quản lý và lưu trữ hồ sơ đồng bộ.
Bên cạnh đó, cấp tỉnh vẫn giữ vai trò giám sát, hậu kiểm để xử lý sai phạm nếu có. Vì vậy, bà con nhớ hỏi cho chắc: xã mình đã được trao quyền chính thức hay chưa. Nếu muốn hiểu bức tranh lớn hơn về đất đai và bất động sản mấy năm tới, mời bà con xem bài Luật Đất Đai 2024 và bất động sản 2025 – 2030: tái cấu trúc và chiến lược thích nghi.
Chuẩn bị hồ sơ và theo dõi tiến độ ra sao?
Trước khi nộp, bà con cứ kiểm tra hai điều: xã mình đã có quyền cấp sổ đỏ chưa, và loại đất của mình có nằm trong danh mục xã được xử lý không. Sau đó chuẩn bị bộ hồ sơ cơ bản gồm:
- Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận theo mẫu mới.
- Giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất: giấy viết tay trước 2008, giấy khai hoang, quyết định giao đất hoặc biên lai nộp thuế.
- Căn cước công dân.
- Sơ đồ thửa đất hoặc bản trích lục địa chính nếu có.
- Giấy xác nhận đất không tranh chấp từ trưởng thôn, tổ dân phố.
Về thời gian, luật quy định xã xử lý trong 15 ngày làm việc. Do đó, bà con nhớ lấy biên nhận rõ ràng, hỏi ngày trả kết quả. Nếu hồ sơ bị từ chối, mình có quyền yêu cầu trả lời bằng văn bản.
Cảnh giác kẻo tiền mất tật mang
Nói cho ngay, quyền về xã thì tiện cho dân, nhưng cũng dễ nảy sinh chuyện “xin – cho” nếu buông lỏng. Cán bộ mới có thể còn lúng túng. Mấy tay “cò đất” thì luôn rình lợi dụng bà con chưa rành luật để hứa hẹn “làm nhanh” rồi vòi tiền.
Cho nên, Sáu tôi khuyên thật lòng mấy điều sau. Thứ nhất, tuyệt đối không qua trung gian, chỉ nộp ở bộ phận một cửa của xã. Thứ hai, không đóng khoản nào ngoài quy định. Thứ ba, nếu bị làm khó, cứ mạnh dạn gửi đơn kiến nghị lên Chủ tịch xã hoặc phản ánh lên thanh tra tỉnh. Có đất trong tay rồi thì tính chuyện làm ăn cũng dễ, như mấy mô hình tôi kể trong bài 10 mô hình làm giàu ở nông thôn từ đất nông nghiệp: vốn nhỏ vẫn thu tiền tỷ.
Lời kết của Sáu Bình
Tóm lại, việc để Chủ tịch UBND xã cấp sổ đỏ từ 01/07/2025 là một bước tiến lớn, giúp bà con nhẹ gánh thủ tục. Tuy nhiên, chính sách hay tới đâu thì mình vẫn phải chủ động hiểu luật và theo dõi sát sao. Đất đai là tài sản tích cóp cả đời, vì vậy cứ làm đúng quy trình, giữ đủ giấy tờ thì gia đình mình mới thật sự yên tâm bà con nhé.