Bà con mình ơi, Sáu Bình lại ngồi đây gõ mấy dòng cho bà con đây! Mấy bữa nay Sáu nhận nhiều tin nhắn lắm. Ai cũng chung một nỗi lo. Miếng đất nông nghiệp ông cha để lại, lỡ Nhà nước thu hồi thì đền bù được bao nhiêu? Có hộ mất cả mấy trăm mét vuông. Vậy mà tiền đền bù không đủ mua lại một suất tái định cư. Nghe mà xót ruột bà con à.
Thôi, anh chị ngồi xuống đây. Sáu pha bình trà, mình cùng gỡ cho rõ ngọn ngành. Vì sao đất nông nghiệp lại bị đền bù rẻ bèo? Luật mới từ năm 2026 sẽ thay đổi ra sao? Nắm chắc mấy điều Sáu chỉ đây, bà con mới giữ được quyền lợi cho con cháu.
Vì sao đất nông nghiệp thường bị đền bù thấp hơn nhiều?
Chuyện này Sáu thấy nhiều bà con vướng mà không hiểu vì sao. Gốc rễ nằm ở cách định giá. Đất nông nghiệp và đất ở được đền bù khác nhau một trời một vực. Có nơi đất ở được đền bù cỡ 11 triệu đồng mỗi mét vuông. Còn đất vườn, đất trồng cây chỉ nhận khoảng 1 triệu đồng mỗi mét vuông. Chênh nhau cả chục lần lận bà con.
Sáu kể bà con nghe một trường hợp thật. Có gia đình sở hữu hơn 200 mét vuông đất với căn nhà khang trang. Vậy mà tiền đền bù nhận về không đủ mua lại một suất tái định cư. Họ còn phải “xả bù” thêm cả tỷ đồng mới có chỗ ở mới. Đau lòng lắm chớ.
Cái bẫy từ hạn mức đất ở ngày xưa
Nhiều mảnh đất rộng cả nghìn mét vuông. Nhưng trên sổ chỉ công nhận một phần nhỏ là “đất ở”. Phần còn lại mặc định là “đất vườn”. Ở một số nơi thời trước, hạn mức đất ở tối đa chỉ được công nhận khoảng 200 mét vuông. Phần vượt quá vẫn bị tính giá đất nông nghiệp rẻ mạt. Dù bà con đã ở ổn định mấy đời cũng vậy.
Vướng chuyện chuyển mục đích sử dụng đất
Nhiều bà con đã chia đất cho con cái. Họ xây nhà ở ổn định trên phần đất vườn. Nhưng khổ nỗi, một khi mảnh đất đã lọt vào quy hoạch dự án thì quyền chuyển lên đất ở gần như bị khóa lại. Không chuyển đổi được thì lúc đền bù vẫn bị áp giá đất nông nghiệp. Đây chính là cái nút thắt khiến bà con thiệt thòi nhất.
Luật Đất đai mới từ 2026: Điểm sáng cho bà con giữ đất nông nghiệp
Nói vậy chớ bà con đừng nản. Kể từ ngày 01 tháng 07 năm 2026, hàng loạt quy định mới về đất nông nghiệp chính thức có hiệu lực. Sáu thấy đây là bước chuyển rất nhân văn cho bà con mình.
1. Đền bù bám sát giá thị trường
Điểm Sáu tâm đắc nhất là bỏ luôn kiểu khung giá đất thấp lè tè như xưa. Từ nay việc đền bù căn cứ vào bảng giá đất cập nhật hằng năm. Bảng giá này bám sát thị trường. Đất nông nghiệp của bà con vì thế được định giá công bằng hơn. Không còn cảnh mất đất mà nhận về vài đồng bạc lẻ.
2. Mở rộng cấp sổ đỏ cho đất không giấy tờ
Đây là tin vui cho biết bao bà con. Bấy lâu nay ai cũng canh cánh nỗi lo miếng đất chưa có sổ. Luật mới mở rộng tối đa cửa để hợp thức hóa đất chưa có giấy tờ. Điều kiện là bà con dùng ổn định, liên tục và không tranh chấp. Sáu dặn nha, đừng nghĩ “ở lâu là mặc nhiên có sổ”. Bà con phải chủ động đi làm thủ tục kẻo thiệt cho con cháu.
3. Nâng chuẩn bồi thường, lo chỗ an cư lạc nghiệp
Có hộ bị thu hồi hết đất canh tác, mất luôn nguồn sống. Với những hộ này, Nhà nước ưu tiên xem xét cấp nhà ở tái định cư. Bà con còn có thể chọn nhận tiền mặt. Hoặc đổi lấy mảnh đất khác giá trị tương đương. Cách này giúp bà con tránh cảnh “miệng ăn núi lở”. Có chỗ an cư lạc nghiệp lâu dài cho nhiều đời.
Đừng quên chuyện thừa kế đất nông nghiệp trong gia đình
Nói tới giữ đất là phải nói tới chuyện thừa kế bà con à. Bao vụ anh em ruột rạn nứt tình cảm cũng vì miếng đất không rõ ràng. Sáu gom mấy điều cốt lõi để bà con lo trước cho êm ấm.
- Tấm sổ đỏ là quan trọng nhất: Muốn thừa kế, mua bán hay tặng cho miếng đất nông nghiệp cho thuận lợi thì trước hết phải hoàn thiện giấy tờ.
- Nhớ kỹ thời hiệu 30 năm: Đây là thời hạn tối đa để yêu cầu chia di sản là bất động sản. Để quá thì rắc rối lắm.
- Con nào cũng như con: Pháp luật chia thừa kế không phân biệt trai gái, con trong hay ngoài giá thú.
Sáu khuyên bà con nên lập di chúc hợp pháp. Tốt nhất là chọn hình thức công chứng. Như vậy sau này con cháu khỏi tranh chấp. Tình cảm gia đình mới bền lâu.
Sáu Bình dặn bà con vài điều để không bị thiệt
Để giữ trọn quyền lợi với miếng đất nông nghiệp, bà con ráng nhớ mấy điều Sáu gói lại đây:
- Chủ động hoàn thiện sổ đỏ càng sớm càng tốt. Đừng để nước tới chân mới nhảy.
- Kiểm tra kỹ mảnh đất nhà mình có nằm trong quy hoạch dự án hay không.
- Coi thật kỹ phần nào là đất ở, phần nào là đất vườn trên sổ.
- Cẩn thận với giao dịch giấy tay và tin đồn quy hoạch. Kẻo chôn vốn hoặc thua thiệt.
Lời gửi gắm của Sáu về đất nông nghiệp
Nói tóm lại bà con à, chuyện đất nông nghiệp bị đền bù thấp phần lớn đến từ cách phân loại đất. Cộng thêm mấy quy định cũ nữa. Nhưng Luật mới từ 2026 đã mở ra nhiều cửa sáng hơn. Quan trọng là mình phải hiểu luật. Phải chủ động làm giấy tờ và giữ đất cho minh bạch.
Ai chưa rõ cách coi quy hoạch thì đọc thêm bài Đất Nông Nghiệp Và Luật Đất Đai 2024: 5 Điểm Mới Cốt Lõi Sáu viết bữa trước nha. Muốn đối chiếu cho chắc, bà con xem thêm toàn văn Luật Đất đai 2024.
Có gì thắc mắc cứ nhắn cho Sáu. Mình cùng ngồi gỡ. Chúc bà con mình giữ đất, giữ của, an cư lạc nghiệp nha!