Bà con thân mến, Sáu Bình tôi vừa đọc xong cái hội thảo khoa học quốc gia bàn về Luật Đất đai 2024. Nghe mấy ông chuyên gia mổ xẻ tới lui, Sáu Bình thấy nhiều chuyện dính trực tiếp tới miếng đất nông nghiệp của bà con mình lắm. Vậy nên hôm nay Sáu Bình ngồi gõ lại cho thật dễ hiểu. Bà con đọc xong là biết quyền lợi của mình nằm ở đâu, khỏi bị người ta “dắt như dắt bò”.
1. Đất nông nghiệp và chuyện quy hoạch: vì sao phải để ý?
Mấy ổng ở hội thảo nói thẳng. Quy hoạch sử dụng đất bây giờ lập theo kỳ 10 năm, mà tầm nhìn kéo tới 20–50 năm. Nghe thì oai, nhưng tầm nhìn xa quá đâm ra dễ đá nhau. Hậu quả là làm chậm, rồi sinh ra cái cảnh “quy hoạch treo“.
Quy hoạch treo nghĩa là sao? Là miếng đất đó cứ để đó. Bà con không bán được, không xây được, cũng không làm ăn gì được. Khổ vô cùng.
Cho nên có một kiến nghị Sáu Bình thấy rất đáng mừng: rà soát quy hoạch sử dụng đất 5 năm một lần thay vì để lâu. Làm vậy thì linh hoạt hơn hẳn. Đất đai bớt bị “đứng hình”, mà vẫn giữ được sự ổn định lâu dài. Bà con nào đang ôm đất vùng quy hoạch thì để ý kỹ chỗ này nha. Muốn hiểu sâu hơn, bà con xem thêm bài Đất Nông Nghiệp 2025: Luật, Quy Hoạch & Cách Mua Chuẩn của Sáu Bình.
2. Thu hồi đất nông nghiệp và lấy ý kiến dân: đừng để bị bỏ quên
Đây là phần Sáu Bình tâm đắc nhất. Lâu nay khi điều chỉnh quy hoạch tỉnh theo kiểu rút gọn, người ta chủ yếu hỏi ý kiến các bộ, ngành và tỉnh lân cận. Còn bà con dân mình, người trực tiếp bị ảnh hưởng, thì nhiều khi lại đứng ngoài.
May thay, hội thảo đã kiến nghị bổ sung thẳng cộng đồng dân cư, người sử dụng đất và UBND cấp xã nơi bị tác động vào danh sách bắt buộc phải lấy ý kiến. Nói nôm na cho dễ: đụng tới đất của ai thì phải hỏi người đó.
Ngoài ra, mấy ổng còn đề nghị tách bạch cho rõ ràng. Dự án nào vì lợi ích công cộng, dự án nào mang tính thương mại đều phải minh bạch. Nhờ vậy, bà con tránh được chuyện nhập nhằng khi bị thu hồi đất.
3. Tái định cư: không phải chỉ phát tiền rồi đuổi đi
Câu này Sáu Bình thích lắm. Tái định cư không nên hiểu đơn thuần là giao đất, giao nhà hay trả tiền. Trái lại, nó phải được coi là cả một quá trình tái lập điều kiện sống cho bà con.
Nghĩa là sau khi dời đi, người dân phải được bảo đảm hai thứ cốt lõi. Một là tiếp cận được hạ tầng và dịch vụ xã hội thiết yếu, gồm điện, đường, trường, trạm. Hai là giữ được sinh kế lâu dài, ổn định cuộc sống.
Còn ai quan tâm giá đền bù đất nông nghiệp thì nhớ đòi hỏi sự minh bạch. Cụ thể, phải có bộ tiêu chí xác nhận khu tái định cư đủ điều kiện bàn giao. Bên cạnh đó, giá đất và giá nhà tái định cư phải công khai, phù hợp túi tiền dân. Cuối cùng, phải có cơ chế tham vấn, giải trình đàng hoàng. Nói cho cùng, dời nhà mà đời sống đi xuống thì đó chưa phải tái định cư đúng nghĩa.
4. Thủ tục đất đai đang được làm gọn cho dân nhờ
Tin vui cho bà con đây. Chính phủ đang chỉ đạo đẩy mạnh 100% dịch vụ công trực tuyến cho thủ tục đất đai. Nhờ đó, thời gian giải quyết được rút ngắn, giấy tờ cũng đơn giản hơn nhiều. Bà con và doanh nghiệp đỡ cực hẳn.
Đáng nói, có nơi làm rất hay. Ví dụ như Đà Nẵng đã phân quyền ký sổ đỏ tại 20 chi nhánh. Vậy là dân khỏi phải chạy lòng vòng chờ đợi. Thêm vào đó, Nhà nước còn nghiên cứu ưu đãi về đất đai và tài chính để khuyến khích doanh nghiệp làm nhà ở cho thuê. Đây cũng là tín hiệu tốt cho thị trường.
5. Lời gan ruột của Sáu Bình
Tóm lại, lần sửa Luật Đất đai 2024 này lấy quyền lợi thật của người dân làm gốc. Hai chuyện Sáu Bình mong nhất là gì? Thứ nhất, rà soát quy hoạch sử dụng đất 5 năm một lần để bớt cảnh đất treo. Thứ hai, đổi cách nghĩ về tái định cư, lo cho dân an cư rồi mới tính chuyện khác.
Vậy nên, bà con nào có miếng đất nông nghiệp đang vướng quy hoạch, hay sắp dính thu hồi, thì cứ bình tĩnh. Hãy nắm chắc quyền lấy ý kiến và quyền được tái lập cuộc sống của mình. Muốn tra cứu luật chính thống, bà con xem trên Cổng thông tin Chính phủ. Đừng tin miệng, hãy tin hồ sơ. Sáu Bình luôn ở đây, có gì cứ hỏi nha!