Bà con ơi, lại là Sáu Bình đây. Bữa nay có anh Tư bên xóm chạy qua hỏi nhỏ: “Sáu ơi, miếng vườn trồng sầu riêng với cà phê của tui mấy chục năm rồi mà chưa có sổ, giờ làm sổ đỏ được hông?”.
Câu này nhiều bà con thắc mắc lắm. Nên Sáu ngồi gom hết quy định mới lại, nói cho dễ hiểu nghen.
Đất trồng cây lâu năm là loại đất gì?
Trước khi bàn chuyện sổ đỏ, mình phải hiểu đất trồng cây lâu năm là cái gì cái đã. Hiểu nôm na, đây là đất để trồng những loại cây sống lâu, cho thu hoạch nhiều năm chứ không phải trồng một vụ rồi nhổ. Nó nằm trong nhóm đất nông nghiệp.
Mấy loại cây thường thấy trên đất này gồm có:
- Cây ăn quả: sầu riêng, mít, măng cụt.
- Cây công nghiệp: cao su, cà phê, cacao.
- Cây dược liệu: quế, hồi, sâm.
- Cây lấy gỗ, cây bóng mát.
Có một điểm bà con hay lo: “Vườn tui trồng xen cây lâu năm với cây ngắn ngày thì tính sao?”. Yên tâm nghen. Đất trồng hỗn hợp nhiều loại cây lâu năm, hoặc trồng xen kẽ cây lâu năm với cây hàng năm, thì vẫn được xác định là đất trồng cây lâu năm.
Đất trồng cây lâu năm có được cấp sổ đỏ không?
Câu trả lời thẳng cho anh Tư và bà con: CÓ. Đất trồng cây lâu năm hoàn toàn được cấp sổ đỏ (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất), miễn là đủ điều kiện pháp lý và không nằm trong diện tranh chấp hay thu hồi.
Nhưng đời không cho không cái gì. Có mấy trường hợp không được cấp sổ. Sáu liệt kê ra cho bà con né:
- Đất nông nghiệp dùng vào mục đích công ích.
- Đất được giao chỉ để quản lý.
- Đất đi thuê, thuê lại của người khác (trừ thuê từ chủ đầu tư dự án).
- Đất nhận khoán.
- Đất đã có quyết định thu hồi (trừ khi quá 3 năm mà chưa thực hiện).
- Đất đang tranh chấp, bị kê biên, bị áp dụng biện pháp thi hành án.
- Đất giao cho tổ chức không thu tiền để phục vụ công cộng phi lợi nhuận.
Nói gọn: đất của mình, dùng ổn định, không tranh chấp thì cứ mạnh dạn đi làm sổ.
Cần giấy tờ gì để được công nhận?
Cái này tùy hoàn cảnh mỗi nhà. Sáu chia làm ba trường hợp cho dễ.
Nếu đã có giấy tờ: giấy tờ trước ngày 15/10/1993; giấy chuyển nhượng, mua bán có UBND cấp xã xác nhận; giấy thừa kế, tặng cho hợp pháp; hoặc bản án, quyết định của Tòa án.
Nếu không có giấy tờ: bà con cần được UBND cấp xã xác nhận đất không tranh chấp, và Văn phòng đăng ký đất đai xác nhận đủ điều kiện công nhận. Trường hợp này hơi cực hơn chút nhưng vẫn làm được.
Còn với tổ chức, doanh nghiệp: phải có quyết định phê duyệt dự án, quyết định đầu tư hoặc giấy phép đầu tư trồng cây lâu năm.
Thủ tục làm sổ đỏ gồm mấy bước?
Bà con đừng thấy “thủ tục hành chính” mà ngán. Theo Luật Đất đai 2024, quy trình gọn trong 4 bước thôi.
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Gồm: đơn đăng ký đất đai (theo mẫu), giấy tờ về quyền sử dụng đất nếu có, giấy chứng minh quyền sở hữu cây, chứng từ đã nộp nghĩa vụ tài chính (hoặc giấy miễn giảm), và căn cước công dân.
Bước 2: Nộp hồ sơ
Bà con nộp ở Bộ phận Một cửa (tỉnh, huyện, xã), hoặc Văn phòng đăng ký đất đai. Ngại đi lại thì nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công cũng được, tiện cho người ở xa.
Bước 3: Xử lý hồ sơ
Thời gian giải quyết không quá 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ.
Bước 4: Trả kết quả
Trong vòng 3 ngày làm việc sau khi kiểm tra xong và bà con đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
Làm sổ tốn những khoản tiền nào?
Tiền nong rõ ràng để bà con khỏi bỡ ngỡ. Các khoản phải lo gồm: lệ phí trước bạ, lệ phí cấp giấy chứng nhận (phí phôi sổ), phí đo đạc và thẩm định hồ sơ, tiền sử dụng đất (nếu thuộc diện phải nộp), và thuế thu nhập cá nhân (nếu có chuyển nhượng). Tùy diện tích và địa phương mà con số khác nhau, bà con nên hỏi rõ ở xã trước cho chắc.
Đất trồng cây lâu năm dùng được bao lâu?
Đây là câu bà con hay quên hỏi. Thời hạn sử dụng phổ biến là tối đa 50 năm đối với đất Nhà nước giao. Hết hạn mà còn nhu cầu thì được xem xét gia hạn.
Riêng vài trường hợp đặc biệt thì được dùng ổn định lâu dài. Ví dụ cây trồng phục vụ sinh hoạt truyền thống của cộng đồng dân tộc (cây cổ thụ, dược liệu quý), hay cây gắn với văn hóa tín ngưỡng như rừng thiêng, rừng cấm.
Sáu Bình dặn dò
Tóm lại, đất trồng cây lâu năm làm được sổ đỏ. Thủ tục cũng không quá rắc rối nếu mình chuẩn bị giấy tờ đàng hoàng.
Trước khi đi làm, bà con nhớ hai việc: kiểm tra kỹ giấy tờ nguồn gốc đất, và xác minh đất không vướng tranh chấp hay quy hoạch. Làm tốt hai cái đó là hồ sơ chạy ro ro đúng hẹn 30 ngày.
Bà con nào muốn tìm hiểu thêm có thể xem bài viết về đất nông nghiệp của Sáu, hoặc tra cứu thông tin chính thống tại Cổng thông tin Chính phủ. Có gì khó cứ nhắn Sáu, mình cùng gỡ. Chúc bà con sớm cầm cuốn sổ đỏ trên tay cho yên cái bụng!
Lưu ý: Bài viết tổng hợp theo Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn, mang tính tham khảo. Trường hợp cụ thể bà con nên hỏi cơ quan địa chính địa phương.