Bà con thân mến, mấy năm nay Sáu Bình gặp không biết bao nhiêu bạn trẻ nhắn tin hỏi chuyện bỏ phố về quê. Người thì mệt mỏi với deadline, người thì thèm một khoảng sân vườn, người thì chỉ muốn được gần ba gần má. Ai cũng mang trong lòng một giấc mơ đẹp. Nhưng Sáu Bình nói thật lòng: bỏ phố về quê không phải chuyện thích là làm, buồn là bỏ. Nó là một hành trình cần cái đầu tỉnh táo và cái tâm bền bỉ. Bài này Sáu Bình ngồi kể hết cho bà con nghe, từ giấc mơ tới thực tại, để ai muốn về quê thì về cho vững.
Vì sao ngày càng nhiều người muốn bỏ phố về quê?
Sáu Bình để ý cái làn sóng này càng ngày càng mạnh, và nó không tự nhiên mà có. Có mấy lý do rất thật nằm sau quyết định bỏ phố về quê của người trẻ bây giờ.
Thứ nhất là giá trị sống đã đổi. Hồi xưa ai cũng nghĩ phải bám phố mới đổi đời. Giờ nhiều bạn coi trọng sức khỏe tinh thần, coi trọng bữa cơm gia đình hơn là chạy theo đồng tiền và sự bon chen. Thứ hai là áp lực đô thị đè nặng: nhà thuê đắt đỏ, kẹt xe, khói bụi, nhịp sống gấp gáp làm người ta đuối sức, chỉ muốn “reset” lại mình. Thứ ba là ảnh hưởng của mạng xã hội với những thước phim tô hồng: sáng pha trà ngắm mây, chiều tưới rau, tối đọc sách bên bếp lửa. Và thứ tư là nhu cầu chữa lành, coi mảnh vườn quê như liều thuốc cho tâm hồn mỏi mệt.
Những lý do đó đều chính đáng cả. Nhưng bà con nhớ giùm Sáu Bình: mạng xã hội chỉ quay cái phần đẹp, còn cái phần cực thì ít ai quay lên.
Thực tế ở quê: Cú tát tỉnh người vào giấc mơ lãng mạn
Sáu Bình gọi đây là “cú tát” cho dễ nhớ. Bởi khi về rồi, cái thực tế nó vả vào mặt mình chứ không nhẹ nhàng như trong phim đâu bà con. Có bạn tâm sự với Sáu Bình rằng lúc cây chưa mọc, hoa chưa nở, khách chưa đến, bạn sốt ruột tới mức tính nộp CV quay lại thành phố.
Để bà con dễ hình dung, Sáu Bình liệt kê cái khoảng cách giữa giấc mơ và thực tại:
| Khía cạnh | Giấc mơ hình dung | Thực tế phũ phàng |
|---|---|---|
| Công việc | Nhẹ nhàng, tự do, trồng rau nuôi cá thi vị | Lao động chân tay dưới nắng mưa, cuốc cỏ, bốc vác nặng nhọc |
| Tài chính | Chi phí thấp, không áp lực thu nhập | Thu nhập bấp bênh, có lúc cạn tiền vì không có khách |
| Lối sống | Tự do, không ai quản | Hàng xóm, họ hàng để ý; thiếu tiện ích, thiếu sự sôi động |
| Tâm lý | Bình yên, thư giãn | Nhiều lúc cô đơn, oải, mất kiên nhẫn khi mọi thứ chậm chạp |
Sáu Bình không kể ra để dọa bà con bỏ ý định. Sáu Bình kể để bà con chuẩn bị tinh thần. Biết trước cái khó thì khi gặp mới không gục.
Bốn câu chuyện thật để bà con soi mình
Sáu Bình gom lại mấy trường hợp điển hình, mỗi người một số phận, để bà con thấy bỏ phố về quê có thể đi tới đâu.
1. Bạn Thịnh – vỡ mộng rồi quay lại. Thịnh về quê vì một suy nghĩ bộc phát, lãng mạn hóa cuộc sống nông thôn. Nhưng làm dưới thời tiết cực đoan cộng với lối sống gò bó khiến bạn nhận ra mình không hợp, rồi quay lại thành phố. Không sao cả, biết mình không hợp cũng là một cái khôn.
2. Bạn Duy Trinh – thành công nhờ có kế hoạch. Trinh cũng vỡ mộng ở Hà Nội, nhưng về quê có tính toán: vừa phụ gia đình bán tạp hóa, vừa làm freelance truyền thông từ xa. Trinh chấp nhận thu nhập thấp hơn để đổi lấy sự gần gũi và áp lực vừa phải. Đây đúng là kiểu về quê mà Sáu Bình khoái.
3. Anh Thành – đổi không gian sống. Anh là giảng viên đại học, bán nhà thủ đô về Bắc Ninh dựng một không gian sống chất lượng. Anh chịu khó đi lại cả trăm cây số mỗi ngày, đổi lại là niềm vui về nhà với con và một chỗ ở thoải mái hơn.
4. Bạn Hải ở Phú Thọ – kiên trì nơi đất khách. Hải làm du lịch ở xóm Mừng, không phải quê mình. Gió thổi bay mái nhà, tiền bạc khó khăn, cô đơn đủ cả. Nhưng bạn kết nối được với bà con địa phương, tạo việc làm cho họ và hàn gắn lại tình cảm với ba má. Đó là quả ngọt của sự lì lợm.
Muốn bỏ phố về quê bền vững thì cần gì?
Từ mấy câu chuyện trên, Sáu Bình rút ra vài điều cốt lõi để bà con về quê mà không phải “chạy trốn” tạm bợ.
Chuẩn bị tâm lý và nguồn lực. Phải sẵn sàng bỏ mấy quan niệm cũ, có gia đình và bạn bè làm chỗ dựa, và nhất là phải có một khoản tài chính dự phòng cho giai đoạn đầu chưa có thu nhập.
Có kế hoạch sinh kế rõ ràng. Bà con nên xác định trước ở quê mình có cơ hội gì, hoặc giữ một nghề làm được từ xa. Nếu tính làm nông hay làm du lịch, hãy tìm hiểu kỹ. Sáu Bình có viết riêng một bài về các mô hình làm giàu ở nông thôn khi bỏ phố về quê, bà con nên đọc để chọn hướng đi phù hợp.
Tư duy sáng tạo và bản sắc. Đừng làm giống người ta. Hãy lấy đặc sản, văn hóa của quê mình làm thương hiệu riêng. Nếu bà con còn mảnh vườn, có thể tính hướng làm homestay hay farmstay; Sáu Bình đã chỉ cách biến đất vườn thành mô hình farmstay sinh lời hợp pháp để bà con làm cho đúng luật.
Kỷ luật và kiên trì. Ở quê không còn sếp nhắc deadline, bà con phải tự đặt kỷ luật cho mình. Và phải lì, vì thời tiết, thu nhập, sự cô đơn giai đoạn đầu sẽ thử thách bà con dữ lắm.
Về quê làm gì để có đồng ra đồng vào?
Nhiều bà con hỏi Sáu Bình về rồi lấy gì sống. Câu trả lời là: tùy đất, tùy sức, tùy vốn. Nếu có đất nông nghiệp, bà con nên tính kỹ nên trồng cây gì cho giá trị kinh tế cao thay vì trồng theo phong trào. Nếu muốn nuôi thủy sản, có những mô hình bài bản như nuôi cá rô phi cho doanh thu lớn để bà con tham khảo.
Còn nếu bà con còn ít vốn và muốn tích lũy dần dần, đừng vội ôm đất lớn. Hãy đi từng bước, học cách đầu tư đất nền an toàn, tránh rủi ro trước khi dồn tiền vào một nơi. Chậm mà chắc, bà con à.
Lời gan ruột của Sáu Bình
Bỏ phố về quê không phải chuyện “thích thì làm, không thì bỏ”. Đó là một hành trình cần ý chí và sự chuẩn bị kỹ càng. Nông thôn bây giờ mở ra nhiều cơ hội cho người trẻ năng động, nhưng nó chỉ thật sự thành “quê hương” và chốn an yên khi bà con biết soi lại chính mình, hiểu rõ mình muốn gì và đủ bản lĩnh đối mặt với thực tại.
Sáu Bình xin gửi bà con một câu để dằn lòng: quê hương không nằm trên bản đồ, mà nằm trong trái tim. Chỉ cần mình dừng lại, soi chiếu bản thân, thì nơi đâu cũng có thể là nhà. Chúc bà con ai đã quyết định bỏ phố về quê thì đi được đường dài, sống được an vui.