Hồi đầu năm, có anh nông dân ở Long An gọi cho tôi giữa trưa. Giọng run run. Anh hỏi cách tính giá đền bù đất nông nghiệp sao cho đúng, vì thấy số tiền xã đưa ít quá. Tôi hỏi vài câu là biết ngay anh đang bị thiệt. Mà thiệt chỉ vì chưa hiểu rõ giá đền bù đất nông nghiệp được tính thế nào. Vì vậy, hôm nay tôi viết bài này để cầm tay chỉ việc cho bà con. Đọc xong là tự tính được tiền mình đáng nhận theo Luật Đất đai 2025.
Vì Sao Giá Đền Bù Đất Nông Nghiệp Trước Đây Luôn Thấp?
Nói thẳng cho bà con nghe. Phần lớn người mất đất không bị ép trắng trợn. Họ bị thiệt vì không hiểu cấu trúc của một khoản đền bù. Nhiều người cứ nghĩ đền bù chỉ là một con số tiền đất. Thật ra, nó gồm nhiều phần cộng lại.
Trước Luật 2025, Nhà nước áp khung giá đất cứng. Năm năm mới sửa một lần. Trong khi đó, giá thị trường nhảy múa từng tháng. Vì vậy, bà con chỉ nhận 80.000đ đến 400.000đ một mét vuông. Còn ngoài kia, người ta sang tay cả triệu đồng một mét. Rõ ràng, chênh lệch này là gốc rễ của hàng nghìn vụ tranh chấp đất đai kéo dài.
Giờ luật đã đổi. Tuy nhiên, luật tốt mà bà con không biết tính thì vẫn thiệt như thường.
Luật Đất Đai 2025 Đổi Gì Về Giá Đền Bù Đất Nông Nghiệp?
Thay đổi lớn nhất là bỏ khung giá đất cũ. Thay vào đó, mỗi tỉnh tự làm bảng giá đất mới, cập nhật hàng năm. Nhờ vậy, giá bám sát thị trường hơn nhiều. Đây là tin vui nhất cho người có đất nông nghiệp.
Bên cạnh đó, bà con phải nhớ thêm bốn điểm sau.
Thứ nhất, chính quyền bắt buộc hỗ trợ học nghề, tạo việc làm hoặc cấp kinh phí ổn định cuộc sống. Đây là nghĩa vụ pháp lý, không phải ban ơn.
Thứ hai, thủ tục tách thửa và cấp sổ đỏ được làm minh bạch. Do đó, bà con không lo mất tiền vì thiếu giấy tờ.
Thứ ba, cán bộ địa chính phải chịu trách nhiệm cá nhân nếu làm sai luật. Đây chính là chỗ dựa để bà con khiếu nại.
Thứ tư, hệ số hỗ trợ được quy định chi tiết theo từng loại đất. Vì thế, không còn cảnh mỗi nơi làm một kiểu. Bà con có thể tham khảo toàn văn luật tại Thư viện Pháp luật để nắm rõ hơn.
Công Thức Tính Giá Đền Bù Đất Nông Nghiệp Cho Dễ Hiểu
Tôi hay nói với bà con thế này. Tổng tiền đền bù giống một mâm cơm nhiều món. Thiếu món nào là mất tiền món đó. Cho nên, bà con cứ nhớ ba phần chính.
Trước hết là tiền đất. Lấy diện tích nhân với đơn giá trong bảng giá đất mới của tỉnh. Sau đó, nhân tiếp với hệ số điều chỉnh nếu có. Đây là phần lớn nhất.
Tiếp theo là tiền hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và ổn định đời sống. Phần này tính theo hệ số nhân với giá đất nông nghiệp cùng loại. Đáng tiếc, rất nhiều bà con quên đòi phần này.
Cuối cùng là tiền đền bù hoa màu, cây trồng, vật nuôi và công trình trên đất. Cây lâu năm, ao cá, chuồng trại đều phải được kiểm kê và trả tiền.
Cộng ba phần đó lại mới ra số tiền thật mà bà con đáng nhận. Vì vậy, ai đưa cho bà con mỗi con số tiền đất thôi là đang tính thiếu.
Quy Trình 5 Bước Tự Tính Và Bảo Vệ Quyền Lợi
Luật tốt mà không biết dùng thì cũng như không. Tôi hay ví pháp luật như con dao bén. Phải cầm đúng cách mới không tự đứt tay. Dưới đây là năm bước thực tế khi bà con nhận thông báo thu hồi đất.
Bước 1 – Tra bảng giá đất địa phương. Trước tiên, lên UBND tỉnh hoặc hỏi cán bộ địa chính. Xem bảng giá đất năm hiện hành cho đúng vị trí của mình. Đây là con số sàn để so sánh.
Bước 2 – Xác định đúng loại đất. Đất trồng lúa, đất trồng cây lâu năm hay đất nuôi trồng thủy sản có hệ số khác nhau. Do đó, bị xếp sai loại là mất tiền liền.
Bước 3 – Giám sát đo đạc thực địa. Bà con có quyền có mặt khi cán bộ đo đất. Nếu số liệu sai thì yêu cầu đo lại. Đừng ngại lên tiếng.
Bước 4 – Đòi tiền hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp. Đây là khoản bắt buộc theo luật. Vì vậy, bà con phải chủ động hỏi. Đừng chờ người ta tự mang tới.
Bước 5 – Kê khai hoa màu, tài sản trên đất. Cây cối, công trình, ao chuồng đều phải kiểm kê và đền bù. Hơn nữa, hãy yêu cầu lập biên bản có chữ ký, đóng dấu. Tuyệt đối không nhận thỏa thuận miệng.
Bài Học Xương Máu: Chưa Có Giấy Thì Chưa Giao Đất
Tôi gặp nhiều trường hợp cán bộ hứa miệng giá cao. Mục đích là để bà con sớm bàn giao mặt bằng. Nhưng tới lúc nhận tiền thì lại thấp hơn hẳn. Mà không có gì làm bằng chứng.
Nguyên tắc vàng của tôi là mọi cam kết phải có văn bản, có dấu đỏ. Chưa có giấy thì chưa giao đất. Người ta nói gì cũng vậy. Đây không phải cứng đầu. Ngược lại, đây là tự bảo vệ mình bằng pháp luật.
Ngoài ra, bà con nên hỏi giá đất thực tế đang giao dịch quanh khu. Hãy hỏi hàng xóm, xem trên mạng, hoặc hỏi môi giới địa phương. Con số đó là cơ sở để đàm phán khi thấy giá đền bù quá thấp. Bà con cũng có thể đọc thêm bài Đất Nông Nghiệp Bị Thu Hồi: Hiểu Đúng Giá Đền Bù để nắm thêm quyền lợi.
Khi Nào Nên Thuê Luật Sư?
Với đất nhỏ, giá trị thấp thì bà con tự làm được. Nắm chắc năm bước trên là đủ. Tuy nhiên, nếu diện tích thu hồi lớn thì khác. Hoặc nếu thấy quy trình có dấu hiệu sai luật, bà con nên thuê luật sư ngay.
Chi phí thuê luật sư chỉ vài triệu tới vài chục triệu. Đổi lại, có thể giữ cho bà con hàng trăm triệu. Thậm chí hàng tỷ đồng nếu thửa đất lớn. Rõ ràng, đó là khoản đầu tư xứng đáng.
Kết Lại
Tóm lại, Luật Đất đai 2025 là một bước tiến thật sự cho người có đất nông nghiệp. Nhưng luật chỉ có sức mạnh khi bà con hiểu luật và dám dùng luật. Biết cách tính giá đền bù đất nông nghiệp chính là biết bảo vệ chính mình.
Tôi hay nói với bà con: đất là của ông bà để lại. Đó là mồ hôi nước mắt cả đời. Vì vậy, đừng để mất chỉ vì không biết quyền của mình. Hãy học, hãy hỏi và lên tiếng đúng lúc.
Cuối cùng, nếu bà con còn thắc mắc về giá đền bù đất nông nghiệp hay quy trình thu hồi đất, hãy để lại câu hỏi ở phần bình luận. Sáu Bình sẽ hỗ trợ hết sức trong khả năng.