Bà con mình ai đang nhắm miếng đất nông nghiệp để cất nhà thì năm nay phải để ý nha. Luật Đất đai 2024 đã thay đổi nhiều thứ. Việc chuyển đất nông nghiệp lên đất thổ cư giờ dễ thở hơn hồi xưa. Sáu Bình gom hết mấy điểm mới quan trọng vô bài này. Bà con đọc một lần là nắm.
Đất thổ cư là gì mà bà con ai cũng muốn?
Nói thiệt, trong luật không có loại đất nào tên là “đất thổ cư” đâu. Đây là cách bà con mình quen miệng gọi đất ở. Đất ở nằm trong nhóm đất phi nông nghiệp. Loại này được dùng ổn định lâu dài để cất nhà.
Đó cũng là lý do đất thổ cư luôn có giá hơn đất nông nghiệp. Muốn xây nhà hợp pháp, bà con phải chuyển miếng đất của mình sang đất ở cho đàng hoàng.
4 điểm mới khi chuyển đất nông nghiệp lên đất thổ cư
Luật Đất đai 2024 cởi trói nhiều thứ. Sáu Bình tóm gọn cho bà con bốn điểm dễ nhớ nhất.
1. Căn cứ vào quy hoạch, khỏi chờ kế hoạch hàng năm
Hồi xưa, bà con phải chờ miếng đất lọt vô kế hoạch sử dụng đất hàng năm của huyện. Chờ hoài mệt mỏi lắm.
Giờ theo Khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai 2024, chỉ cần đất phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện là làm hồ sơ được. Quy hoạch này có chu kỳ 10 năm, tầm nhìn 20 năm. Nhờ vậy bà con không còn bị kẹt chờ từng năm nữa.
2. Bỏ bớt mấy điều kiện rắc rối
Luật mới gỡ bỏ vài rào cản kỹ thuật khó nhằn. Bà con không còn phải chứng minh thửa đất nằm trong cùng thửa đã có nhà ở.
Mấy điều kiện về thời điểm sử dụng đất kiểu cũ cũng bỏ luôn. Yêu cầu duy nhất còn lại là phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện.
3. Thẩm quyền cho lên đất thổ cư giao về cấp xã
Đây là điểm bà con thích nhất nè. Theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP, quyền cho phép chuyển mục đích với cá nhân được giao về cấp xã. Trước đây quyền này thuộc Chủ tịch UBND huyện.
Việc này giúp hồ sơ xử lý nhanh hơn. Bà con cũng đỡ phải chạy lên huyện tới lui.
4. Đền bù theo giá thị trường từ năm 2026
Từ ngày 01/01/2026, giá đền bù đất nông nghiệp sẽ tính theo giá thị trường. Khung giá cố định kiểu cũ không còn áp dụng nữa.
Nghĩa là giá đền bù dự kiến cao hơn nhiều. Bà con nào có diện tích đất nông nghiệp lớn thì đây là tin vui.
Lưu ý quan trọng khi làm đất thổ cư
Quy định có dễ hơn, nhưng không phải muốn làm gì cũng được. Sáu Bình nhắc thiệt mấy điều sau.
Đất trồng lúa vẫn bị siết chặt
Chuyển đất trồng lúa sang đất ở vẫn khó hơn các loại đất khác. Theo Điểm b Khoản 1 Điều 121 Luật Đất đai 2024, trường hợp này bắt buộc phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Đừng xây nhà trước khi chuyển đổi
Bà con tuyệt đối không được cất nhà trên đất nông nghiệp khi chưa lên đất thổ cư. Xây trước là vi phạm pháp luật. Bà con dễ bị phạt và buộc tháo dỡ.
Muốn nắm rõ từng bước hồ sơ và chi phí, bà con coi thêm bài thủ tục chuyển đất nông nghiệp lên thổ cư từ A–Z. Bà con cũng nên đọc toàn văn Luật Đất đai 2024 để hiểu rõ quy định gốc.
Sáu Bình dặn dò đôi lời về đất thổ cư
Tóm lại, Luật Đất đai 2024 đã mở đường thông thoáng hơn cho việc lên đất thổ cư. Điểm cốt lõi là dựa vào quy hoạch dài hạn và phân quyền về cấp xã.
Bà con nào đang nhắm miếng đất nào thì nhớ kiểm tra quy hoạch trước khi đặt cọc. Có vậy mới tận dụng được giá đền bù mới. Bà con cũng tránh được cảnh mua nhầm đất không lên thổ cư được.
Có gì thắc mắc cứ để lại bình luận bên dưới. Sáu Bình rảnh là trả lời cho bà con liền. Chúc bà con sớm an cư lạc nghiệp trên mảnh đất của mình!
Lưu ý: Bài viết mang tính tham khảo, dựa trên quy định pháp luật đất đai hiện hành. Mỗi địa phương có thể có quy định riêng. Bà con nên liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn cụ thể.