Bà con mình ơi, Sáu Bình xin kể chuyện thiệt. Có những mảnh đất nông nghiệp ngày trước chỉ cấy lúa lay lắt. Nay lại hóa thành “mỏ vàng” nhờ cây nghệ. Ở xã Chí Minh, tỉnh Hưng Yên, cây nghệ dược liệu đang mở ra hướng làm ăn mới cho bà con. Hôm nay mình ngồi lại, nói cho nhau nghe cặn kẽ về hướng đi này. Ai đang có đất mà chưa biết trồng gì thì có thêm cái mà tính.
Vì sao cây nghệ hợp với đất nông nghiệp vùng ven sông Hồng?
Nói cho dễ hiểu, cây nghệ là loại dễ tính. Nó hợp với thổ nhưỡng phù sa ven sông Hồng, ít sâu bệnh, tiền giống lại rẻ. Bà con bỏ ra ít vốn ban đầu mà thu về đều tay. Trồng chừng một năm là thu hoạch, không phải chờ đợi lâu như mấy loại cây khác.
Điều mình thích nhất ở cây nghệ nằm ở chỗ này. Nó biến những thửa đất nông nghiệp tưởng chừng bạc bẽo thành nguồn thu ổn định. Bà con đang ngó nghiêng mấy mô hình cây dược liệu khác? Có thể xem thêm bài trồng cây dược liệu trên đất bạc màu để so sánh cho kỹ trước khi xuống giống.
Hiệu quả kinh tế: Một sào nghệ ăn đứt mấy sào lúa
Con số không biết nói dối. Năng suất nghệ bình quân đạt khoảng 27 tấn củ mỗi héc-ta. Giá củ tươi dao động từ 8.000 đến 13.000 đồng một ký. Tính ra, mỗi héc-ta bà con thu về từ 220 đến 400 triệu đồng.
- Năng suất: khoảng 27 tấn củ trên một héc-ta.
- Giá bán củ tươi: từ 8.000 đến 13.000 đồng mỗi ký.
- Thu nhập mỗi sào: bình quân 10 triệu đồng, gấp 2 đến 3 lần cấy lúa.
- Thời gian sinh trưởng: chừng một năm là thu hoạch.
Bà con còn khéo hơn nữa là trồng xen canh nghệ với cây lạc hoặc đậu tương. Cách này vừa có thêm đồng ra đồng vào, vừa cải tạo đất tự nhiên, khỏi tốn nhiều phân. Ai mê chuyện lấy cây lâu năm nuôi cả gia đình thì đọc thêm bài cây cau trên đất trồng cây lâu năm. Đó cũng là hướng đáng tham khảo.
Chế biến sâu: Đừng bán củ thô, hãy bán giá trị
Đây là chỗ Sáu Bình muốn nhấn mạnh nhất. Bán củ tươi thì được đồng nào hay đồng nấy. Chịu khó đầu tư máy móc chế biến thì giá trị nhân lên nhiều lần. Bà con ở Chí Minh đã chuyển từ bán thô sang làm tinh bột nghệ, nghệ khô, rồi cả curcumin.
| Loại sản phẩm | Giá bán (VNĐ/kg) | Ưu điểm |
|---|---|---|
| Nghệ khô | 50.000 – 60.000 | Tiêu thụ ổn định, dễ bảo quản. |
| Tinh bột nghệ | 150.000 – 300.000 | Giá trị cao, thị trường ưa chuộng. |
| Sản phẩm cao cấp | – | Sữa nghệ Nano Collagen, Curcumin bột, Nano Curcumin Gel. |
Có cơ sở như anh Nguyễn Văn Thiêm ở thôn Tân Hưng mỗi năm thu mua gần 100 tấn nghệ tươi. Cơ sở này làm ra 5 đến 7 tấn tinh bột và 20 đến 30 tấn nghệ khô. Doanh thu ngót nghét 3 tỷ đồng. Nhờ vậy mà tạo việc làm cho hàng chục lao động ở quê. Câu chuyện này giống hệt tinh thần của nhiều người bỏ phố về quê lập nghiệp mà mình từng chia sẻ.
Thương hiệu và thị trường nghệ trên đất nông nghiệp: Từ làng nghề ra thế giới
Sản phẩm nghệ Chí Minh (trước đây là xã Chí Tân) nay đã có tiếng tăm hẳn hoi. Toàn xã có 9 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP, gồm 4 sản phẩm 4 sao và 5 sản phẩm 3 sao. Năm 2017, thương hiệu nghệ Chí Tân được cấp văn bằng bảo hộ độc quyền. Đến năm 2019, làng nghề chính thức được tỉnh công nhận.
Không chỉ bán trong nước, nghệ nơi đây còn xuất khẩu sang Ấn Độ, Lào, Campuchia, Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc. Người tiêu dùng mê cái màu vàng đẹp, mùi thơm tự nhiên và công dụng tốt cho sức khỏe.
Tiềm năng, thách thức và hướng đi bền vững
Xã Chí Minh nằm ven sông Hồng, có tới 1.673 héc-ta đất nông nghiệp, trong đó 230 héc-ta chuyên canh nghệ. Người dân lại có kinh nghiệm lâu năm, giao thông thuận tiện, cơ sở chế biến đã hình thành bài bản. Đó là lợi thế lớn.
Muốn đi đường dài, bà con và chính quyền cần chú trọng mấy việc. Trước hết là tập huấn kỹ thuật và làm theo hướng VietGAP cho an toàn. Kế đến là đầu tư dây chuyền chế biến, bảo quản sau thu hoạch. Rồi phải đẩy mạnh quảng bá thương hiệu và đặc biệt là bảo vệ môi trường làng nghề. Với ai mới tính mua đất để làm nông, mình khuyên nên đọc kỹ bài kinh nghiệm mua đất lần đầu để tránh mất tiền oan.
Lời gan ruột của Sáu Bình
Như lời anh Đỗ Khắc Nam, Trưởng phòng Kinh tế xã Chí Minh, xã sẽ tiếp tục tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật và xây dựng vùng nghệ theo hướng VietGAP. Còn Sáu Bình thì tin rằng đất không phụ người có tâm. Cây nghệ chỉ là một ví dụ, nhưng nó cho thấy chỉ cần chịu khó nghĩ khác, làm khác một chút, mảnh đất nông nghiệp của bà con có thể mang lại nguồn thu khá hơn cho cả nhà. Tùy điều kiện thổ nhưỡng và đầu ra ở từng nơi, bà con nên tìm hiểu kỹ trước khi mở rộng diện tích.
Bà con ở vùng mình đang trồng cây gì trên đất nông nghiệp, đầu ra ra sao? Cứ để lại bình luận bên dưới, Sáu Bình và bà con cùng bàn cho tỏ tường.