Bà con thân mến, Sáu Bình lại lên đây hầu chuyện bà con về một loại cây mà mấy năm nay ai nghe tới cũng tròn mắt: cây sưa đỏ. Nói không ngoa, đây là loại cây lâm nghiệp cho giá trị kinh tế cao bậc nhất nước mình. Ai nghe qua cũng phải giật mình. Có cây bán được vài trăm triệu, thậm chí tiền tỷ. Vậy nên hôm nay Sáu Bình kể cho bà con nghe thật kỹ. Từ giá trị, tiền vốn, tới kỹ thuật trồng và chăm sóc. Bà con nào đang tính khởi nghiệp thì có cái mà cân nhắc cho chắc.
Cây sưa đỏ là cây gì mà quý dữ vậy?
Cây sưa đỏ (tên khoa học là Dalbergia tonkinensis) được xếp vào nhóm gỗ quý hiếm. Cái hay của nó nằm ở chất gỗ. Gỗ bền, không thấm nước, không co ngót. Nó lại chống được ẩm mốc và mối mọt rất tốt. Bà con làm nông biết rồi đó, gỗ mà không sợ mối mọt thì giá trị nhân lên gấp mấy lần.
Ngoài chuyện bền chắc, gỗ sưa đỏ còn có mùi hương đặc trưng, được nhiều người quan niệm là mang ý nghĩa phong thủy, tránh tà, xua bệnh tật. Bên Trung Quốc ngày xưa, đây là loại gỗ “quý tộc”. Chỉ vua chúa với nhà quyền quý mới dám dùng. Vì vậy giới thượng lưu bây giờ vẫn săn đồ nội thất gỗ sưa để thể hiện đẳng cấp.
Bà con thấy đó, một loại cây vừa có giá trị vật chất, vừa mang giá trị tinh thần thì đương nhiên giá của nó không tầm thường. Sáu Bình từng chia sẻ về top cây trồng giá trị cao trên đất nông nghiệp. Trong danh sách đó, cây sưa đỏ luôn có tên.
Trồng cây sưa đỏ có lời không? Chuyện tiền vốn và lợi nhuận
Đây chắc là câu hỏi bà con quan tâm nhất. Sáu Bình xin nói thẳng: trồng cây sưa đỏ có thể chia làm hai giai đoạn kiếm tiền, đó là bán cây giống và khai thác gỗ lâu năm.
Giai đoạn 1: Bán cây giống thu hồi vốn nhanh
Bà con ngoài Tuyên Quang đang làm mô hình thực tế. Tiền vốn ban đầu cho một héc-ta chừng 100 triệu đồng. Khoản này gồm giống, công chăm sóc và vật tư. Sau khoảng một năm, cây cao được 3–4 mét. Lúc này bà con đã có thể bán cây giống. Doanh thu từ bán giống có khi lên tới ít nhất 500 triệu đồng. Nghĩa là chỉ riêng khoản này, bà con đã gỡ được vốn và có lời.
Giai đoạn 2: Nuôi cây lâu năm để lấy gỗ
Còn nếu bà con chịu khó nuôi cây lâu năm thì sao? Đây mới là chỗ “ăn tiền”. Sau 10 tới 20 năm, một cây sưa đỏ có thể trị giá từ vài trăm triệu tới cả tỷ đồng. Cây sưa khác hẳn cây ăn quả như cam, bưởi. Cây ăn quả khoảng 10 năm phải chặt bỏ. Còn cây sưa càng để lâu, giá càng lên.
Bà con nào đang có đất trồng cây lâu năm nên đọc thêm bài Sáu Bình viết về đất trồng cây lâu năm và rủi ro pháp lý cần nắm. Nắm rõ rồi thì tránh được vướng mắc khi canh tác dài hạn.
Một cái hay nữa là bà con có thể lấy ngắn nuôi dài. Cứ trồng xen cây ưa bóng hoặc chăn nuôi dưới tán sưa. Muốn tận dụng đất cho hiệu quả, bà con xem thêm kinh nghiệm đầu tư đất vườn và bí quyết săn đất vàng. Đây là những gì Sáu Bình từng đúc kết.
Kỹ thuật trồng cây sưa đỏ: từ chọn giống tới tạo lõi
Muốn cây sưa đỏ cho lõi đẹp, nặng cân, bà con phải nắm vững kỹ thuật từ đầu. Sáu Bình chia thành mấy phần cho bà con dễ nhớ.
Chọn giống và chọn đất
Về giống, bà con nên chọn nguồn từ Tam Đảo (Vĩnh Phúc) vì chất lượng và uy tín được đánh giá cao. Khi mua, cứ chọn cây lớn nhất, khỏe nhất, thân thẳng trong luống ươm. Sáu Bình nhắc nhỏ: đừng ham rẻ. “Tiền nào của nấy”, giống tốt thì cây mới bền về sau.
Về đất, cây sưa đỏ hợp với nhiều loại đất. Hợp nhất là đất cát pha, đất sỏi như ở Tuyên Quang hay ven sông Đáy. Khí hậu miền Bắc rất hợp với loại cây này. Bà con miền khác vẫn trồng được, nhưng nên tìm hiểu kỹ thổ nhưỡng trước khi xuống giống.
Kỹ thuật “đôn đảo” tạo lõi gỗ
Đây là bí quyết quan trọng nhất, học được từ làng nghề Cao Viên. “Đôn đảo” nói nôm na là đào cây lên rồi trồng lại. Việc này làm đứt bớt rễ cũ để kích thích cây tạo lõi. Bà con làm hai lần:
- Lần 1: Khi cây đạt vòng vanh khoảng 30 (chừng 4–5 năm tùy đất), đào lên trồng lại.
- Lần 2: Khi cây đạt vòng vanh khoảng 50–60, tiếp tục đôn đảo thêm một lần nữa.
Cây được đôn đảo sẽ tạo lõi nhanh, lõi đẹp. Nó cũng nặng cân hơn hẳn cây để mọc tự nhiên. Đây chính là chỗ làm nên giá trị của cây sưa đỏ.
Chăm sóc hằng ngày
Chăm cây sưa đỏ, Sáu Bình nói thật là cực như chăm con mọn. Bà con cần lưu ý mấy việc sau:
- Làm đất: Đất phải tơi xốp, sạch cỏ. Nên phủ màng nilon để chống cỏ dại, giữ ẩm và làm xốp đất cho rễ phát triển.
- Cắt tỉa tạo dáng: Đây là khâu tốn công nhất. Phải thường xuyên tỉa cành ở các mắt lá để cây tập trung nuôi thân chính.
- Cố định thân: Dùng cọc tre, nứa hoặc bê tông buộc giữ cho thân thẳng. Cây cong hay nhiều cành già thì mất giá khi bán.
- Bón phân: Trung bình 3 lần một năm, khoảng 2 tháng một lần vào mùa sinh trưởng.
- Phòng sâu bệnh: Chú ý nấm giai đoạn đầu và sâu cuốn lá.
Bà con thích mô hình chăm cây tỉ mỉ mà cho thu nhập tốt? Hãy xem thêm mô hình trồng tía tô thu 200 triệu mỗi héc-ta Sáu Bình đã kể.
Thị trường gỗ sưa đỏ và những câu chuyện thật
Nhiều bà con lo gỗ sưa đỏ là “bong bóng”. Sáu Bình xin thưa: không phải. Giá trị thật của nó nằm ở việc đóng đồ nội thất cao cấp. Nhu cầu từ thị trường Trung Quốc cũng có thật và liên tục. Thương lái từ Từ Sơn (Bắc Ninh) vẫn thường xuyên về tận vườn tìm mua.
Kể vài chuyện cho bà con dễ hình dung. Ở chùa Phụ Chính, một cành sưa bị gãy từng được đấu giá tới 19 tỷ đồng. Cả cây phải nhốt trong lồng sắt, gắn camera canh giữ. Còn ở Cao Viên, có cây sưa cổ thụ được định giá 4–5 tỷ đồng. Ngay cả cây mới 8–10 năm tuổi cũng có người trả tới 500 triệu.
Nghe thì ham thật. Nhưng giá cao nên việc giữ cây khỏi trộm cũng là thử thách lớn khi cây tới tuổi thu hoạch. Bà con nào tính bỏ phố về quê khởi nghiệp thì nên chuẩn bị tinh thần cho khoản này. Câu chuyện làm giàu từ nông nghiệp không thiếu. Bà con đọc thêm chuyện chàng trai 9X bỏ phố về quê thu tiền tỷ từ nấm đông trùng hạ thảo để có thêm động lực.
Sáu Bình đúc kết đôi lời
Tóm lại, trồng cây sưa đỏ là một hướng khởi nghiệp bền vững và đầy tiềm năng cho bà con nông dân. Nhưng để thành công, Sáu Bình nhắn ba điều:
- Kiên trì: Đây là cây dài hạn, phải đầu tư thời gian và công chăm sóc tỉ mỉ.
- Đúng kỹ thuật: Nhất định phải làm đúng khâu cắt tỉa và kỹ thuật đôn đảo để lõi gỗ đạt chất lượng.
- Bảo vệ tài sản: Cây càng lớn càng đáng tiền, nên chuyện chống trộm phải tính từ sớm.
Trồng cây sưa đỏ không chỉ giúp bà con làm giàu. Nó còn góp phần giữ gìn nguồn gen gỗ quý của nước mình. Đây là thứ “tài sản lộ thiên” mỗi năm một tăng giá. Bà con thấy hợp thì cứ mạnh dạn thử, có gì cứ nhắn Sáu Bình cùng bàn nhé!