Đất nông nghiệp Xuân Lộc mấy năm nay có một điểm khác rất rõ. Người làm vườn không còn chỉ trông vào trời và vào kinh nghiệm. Họ cầm điện thoại, bấm vài nút, cả luống dưa được tưới đúng liều. Tôi đọc chuyện này trên báo và thấy đáng để ngồi lại ghi ra.
Tôi làm bất động sản, hay đi xem đất, hay ngồi nghe bà con kể. Câu chuyện dưới đây không phải chuyện của tôi. Đó là những gì báo chí ghi nhận ở phường Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai trong năm 2026. Tôi chỉ kể lại theo cách tôi hiểu, thêm vài điều tôi quan sát được khi đi thực địa quanh vùng.
Đất nông nghiệp Xuân Lộc đang thay đổi theo hướng nào?
Trước đây, một mảnh vườn ở Xuân Lộc thường được đánh giá bằng ba thứ: đất tốt hay xấu, nước có đủ không, đường vào rộng hay hẹp. Ba thứ đó vẫn đúng. Nhưng bây giờ có thêm một câu hỏi nữa mà tôi nghe nhiều người đặt ra.
Đó là: mảnh đất này có kéo được công nghệ vào hay không?
Nghe hơi lạ, nhưng thực ra rất đời. Một vườn muốn lắp tưới nhỏ giọt thì phải có nguồn nước ổn định và có điện. Một nhà màng muốn dựng thì nền đất phải bằng, gió phải không quá mạnh. Một người muốn bán hàng qua mạng thì sóng điện thoại phải đủ khỏe để quay clip, để livestream.
Nói cách khác, giá trị của đất nông nghiệp Xuân Lộc bây giờ không chỉ nằm ở lớp đất mặt. Nó nằm ở khả năng đưa được máy móc và thông tin vào mảnh vườn đó. Điều này cũng đang diễn ra ở nhiều nơi khác trong tỉnh, như trong câu chuyện chăn nuôi công nghệ cao ở Đồng Nai mà tôi từng ghi lại.
Bấm điện thoại tưới cả vườn dưa: chuyện tôi được nghe kể
Có một anh trồng dưa lưới trong nhà màng ở Xuân Lộc mà báo chí có nhắc tên là anh Phạm Văn Dược. Vườn của anh dùng hệ thống tưới nhỏ giọt tự động. Dinh dưỡng được đưa vào theo từng giai đoạn của cây, không phải bón đại trà như trước.
Tôi từng nghe một anh làm nhà màng ở vùng lân cận chia sẻ rất thật. Anh nói cái khó nhất không phải là tiền mua thiết bị. Cái khó là bỏ được thói quen cũ. Trước đây tưới theo cảm giác, nay phải tưới theo con số. Ban đầu ai cũng thấy gò bó.
Nhưng khi quen rồi thì lợi ích hiện ra khá rõ. Cây đều hơn. Trái đẹp hơn. Lượng phân và nước hao hụt ít hơn. Và quan trọng nhất, chủ vườn có thể đi xa vài ngày mà vườn vẫn được chăm.
Một trường hợp khác được nhắc đến là anh Nguyễn Công Kha, làm dưa lưới trên khoảng 8.000m². Trước đó anh chăn nuôi theo kiểu truyền thống. Sau khi chuyển sang nhà màng, thu nhập được ghi nhận khoảng 200 triệu đồng mỗi năm, và rủi ro dịch bệnh cũng giảm bớt.
Tôi luôn nói với bà con một câu: con số của người khác là để tham khảo, không phải để sao chép. Mỗi mảnh đất, mỗi túi tiền, mỗi cái tay nghề đều khác nhau.
Những mô hình được ghi nhận trên đất nông nghiệp Xuân Lộc
Dưới đây là bảng tóm tắt các mô hình mà báo chí ghi nhận tại địa phương. Tôi để nguyên theo nguồn, không thêm bớt.
| Người làm | Mô hình | Cách ứng dụng công nghệ | Kết quả được ghi nhận |
|---|---|---|---|
| Nguyễn Hoàng Thuyên | Nuôi thỏ (3.000 thỏ thịt, 400 thỏ giống) | Lập kênh YouTube chia sẻ kỹ thuật, kết nối chuỗi từ con giống đến bao tiêu | Tiêu thụ khoảng 2 tấn thịt thỏ mỗi tháng |
| Phạm Văn Dược | Dưa lưới trong nhà màng | Tưới nhỏ giọt tự động, kiểm soát dinh dưỡng theo giai đoạn | Trái đều, mẫu mã đẹp, đạt tiêu chuẩn an toàn |
| Nguyễn Công Kha | Dưa lưới khoảng 8.000m² | Chuyển từ chăn nuôi truyền thống sang nhà màng | Khoảng 200 triệu đồng mỗi năm |
| Dương Văn Hoàng | Trồng khoai môn | Đầu tư hệ thống tưới tự động | Trên 100 triệu đồng mỗi năm, đỡ công lao động |
| Nguyễn Thanh Hồng | Rau sạch khoảng 4ha | Sản xuất theo quy trình VietGAP | Doanh thu hơn 561 triệu đồng mỗi năm |
| Ngô Quang Nghiêm | Cà phê kết hợp nuôi dê | Dùng phân chuồng ủ thành phân hữu cơ cải tạo đất | Khoảng 300 triệu đồng mỗi năm |
| Đinh Tấn Sương | Chăn nuôi gà, khoảng 14.000 con mỗi tháng | Áp dụng kỹ thuật trong khâu giống và nuôi thịt | Gần 200 triệu đồng mỗi năm |
Nhìn bảng này, tôi để ý một điều. Không có mô hình nào cần vốn khổng lồ mới chạy được. Cái chung của họ là chịu học và chịu đổi cách làm.
Khi công nghệ giúp người yếu thế giữ được đất nông nghiệp Xuân Lộc
Trong danh sách trên có hai cái tên khiến tôi dừng lại lâu hơn.
Anh Dương Văn Hoàng trồng khoai môn. Anh khuyết tật một tay. Với người làm vườn, mất một tay là mất gần hết sức kéo ống, xách thùng, gánh nước. Anh đầu tư hệ thống tưới tự động, và cái máy làm thay phần việc nặng đó.
Anh Đinh Tấn Sương nuôi gà, khuyết tật ở chân. Anh chọn hướng cung cấp gà giống và gà thịt, dựa vào kỹ thuật nhiều hơn dựa vào sức.
Tôi nghĩ đây mới là phần đáng nói nhất của chuyện chuyển đổi số ở nông thôn. Công nghệ không chỉ để tăng năng suất. Nó còn để những người ít sức khỏe hơn vẫn giữ được mảnh vườn của mình.
Tôi từng gặp một cô ở vùng Cẩm Mỹ, tuổi đã ngoài sáu mươi. Cô kể con cái đi làm xa hết, một mình cô không kham nổi mấy sào vườn. Sau khi lắp hệ thống tưới, cô nói câu tôi nhớ mãi: “Giờ tôi mở van bằng cái nút, đỡ hơn hồi trước nhiều.” Chuyện nhỏ thôi, nhưng với người trong cuộc thì không nhỏ.
Chuyển đổi số không nằm ở cái máy, mà nằm ở cách nghĩ
Điểm tôi thấy thú vị nhất là chuyện anh Nguyễn Hoàng Thuyên nuôi thỏ. Anh lập kênh YouTube để chia sẻ kỹ thuật nuôi.
Ngày xưa, nghề nuôi con gì cũng có phần bí quyết giấu kín. Ai hỏi thì cười trừ. Bây giờ anh làm ngược lại. Anh đem kỹ thuật ra chia sẻ công khai.
Kết quả là gì? Người xem tin anh. Người muốn nuôi tìm đến mua con giống. Rồi anh nhận bao tiêu đầu ra. Từ một kênh chia sẻ, anh dựng được cả chuỗi liên kết.
Tôi hay nói với bạn bè làm nông rằng cái điện thoại có hai mặt. Một mặt là công cụ điều khiển máy móc trong vườn. Mặt kia là cái cửa hàng để bà con tự đưa nông sản ra thị trường. Nhiều nhà vườn quanh Long Khánh cũng đang đi theo hướng này khi kết hợp vườn cây với đón khách, giống chuyện làm du lịch sinh thái vườn ở Đồng Nai.
Theo ghi nhận, Hội Nông dân phường Xuân Lộc còn đưa cả công cụ trí tuệ nhân tạo vào công tác quản lý. Đơn vị này đạt giải Nhất hội thi Nông dân Đồng Nai thời đại số năm 2026. Chủ tịch Hội Nông dân phường, ông Hồ Văn Tài, cho rằng việc nông dân biết dùng nền tảng số và hệ thống tưới thông minh là yếu tố then chốt để nâng giá trị nông sản.
Vài điều nên kiểm tra trước khi mua đất nông nghiệp Xuân Lộc
Phần này tôi viết với tư cách người hay đi xem đất. Đây là kinh nghiệm quan sát, không phải lời khuyên đầu tư. Bà con nên đối chiếu với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương trước khi quyết định.
Thứ nhất, kiểm tra quy hoạch. Một mảnh vườn đẹp nhưng vướng quy hoạch thì mọi tính toán về nhà màng đều thành công cốc. Nên tra cứu tại UBND phường hoặc phòng chuyên môn của tỉnh.
Thứ hai, xem nguồn nước và nguồn điện. Hệ thống tưới tự động cần cả hai. Nếu phải kéo điện xa vài trăm mét thì chi phí đó nên được tính vào ngay từ đầu.
Thứ ba, hỏi kỹ về loại đất trên sổ. Đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm và đất nuôi trồng thủy sản có quy định sử dụng khác nhau. Nếu có ý định chuyển mục đích, nên tìm hiểu trước quy trình và chi phí, tham khảo thêm chính sách về chuyển mục đích sử dụng đất năm 2026.
Thứ tư, đối chiếu giá. Đừng chỉ nghe một người báo giá. Nên xem cách tra cứu bảng giá đất mới ở Đồng Nai rồi so với giá thị trường quanh khu vực.
Thứ năm, nhìn thẳng vào rủi ro. Nhà màng có chi phí đầu tư ban đầu không nhỏ và có tuổi thọ nhất định. Gió lớn, mưa đá, dịch bệnh đều là chuyện có thật. Tôi có ghi lại những rủi ro thường gặp với đất nông nghiệp ở Đồng Nai để bà con tham khảo.
Câu hỏi thường gặp về đất nông nghiệp Xuân Lộc
Làm nhà màng trên đất nông nghiệp có cần xin phép không?
Tùy từng trường hợp và tùy quy mô công trình. Có loại được xem là công trình phục vụ sản xuất nông nghiệp, có loại thì không. Bà con nên hỏi trực tiếp UBND phường hoặc cơ quan quản lý đất đai để được hướng dẫn đúng.
Vốn ban đầu để làm một nhà màng nhỏ khoảng bao nhiêu?
Con số này thay đổi theo diện tích, vật liệu và nhà thầu. Cách thực tế nhất là đi xem vài vườn đang chạy trong vùng và hỏi thẳng chủ vườn. Không nên tin vào một mức giá cố định nào trên mạng.
Người mới bắt đầu nên chọn mô hình nào?
Không có câu trả lời chung. Nhưng qua quá trình quan sát thị trường, tôi thấy người đi đường dài thường bắt đầu nhỏ, làm cho quen tay, rồi mới mở rộng. Ai vay nhiều để làm lớn ngay từ đầu thường gặp áp lực rất sớm.
Vùng này có phù hợp làm du lịch vườn không?
Vùng này có nền cây ăn trái tương đối tốt. Nhưng làm du lịch còn phụ thuộc đường sá, khoảng cách tới nguồn khách và quy định của địa phương. Bà con có thể tham khảo thêm hướng liên kết nhà vườn và du lịch xanh ở Đồng Nai.
Vài dòng gửi bạn
Tôi vẫn nghĩ nông nghiệp là nghề của sự kiên nhẫn. Cái máy tưới không làm cây lớn nhanh hơn tự nhiên. Cái kênh YouTube không làm trái ngọt hơn. Chúng chỉ giúp người làm vườn đỡ vất vả và bán được đúng giá hơn.
Điều tôi thích ở câu chuyện đất nông nghiệp Xuân Lộc là nó rất đời thường. Một người bỏ ghế giám đốc về nuôi thỏ. Một người một tay vẫn giữ được ruộng khoai. Một người sáu mươi tuổi mở van tưới bằng cái nút bấm.
Nếu bạn đang tính về vườn, tôi không dám hứa gì với bạn. Đất đai là chuyện dài, tiền bạc là chuyện lớn. Nhưng bạn hoàn toàn có thể đi một vòng Xuân Lộc, ngồi uống ly trà với vài chủ vườn, nghe họ kể. Một buổi như vậy thường đáng giá hơn nhiều bài viết trên mạng, kể cả bài này.
Nguồn tham khảo: bài viết trên Báo Dân Việt về nông dân Đồng Nai thời đại số.
Địa danh đã nhắc trong bài
- Phường Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai
- Long Khánh, tỉnh Đồng Nai
- Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai