Du lịch vườn Long Khánh là mô hình nhà vườn ở phường Long Khánh, Đồng Nai mở cửa đón khách vào tham quan, hái và ăn trái cây tại chỗ. Vùng này có hơn 7.300 ha cây ăn trái. Theo số liệu năm 2024, cách làm này cho doanh thu 58–130 triệu đồng mỗi ha mỗi vụ.
Có một anh làm vườn ở Bình Lộc kể với tôi câu này, tôi nhớ hoài: “Hồi trước tới mùa là lo. Lo thương lái ép giá. Giờ khách tự vô vườn, tự hái, tự trả tiền.”
Nghe đơn giản vậy thôi. Nhưng phía sau nó là gần mười năm bà con Long Khánh mò mẫm đổi cách làm.
Tôi hay chạy về mấy vùng đất đỏ Đồng Nai. Đi nhiều thì thấy một chuyện. Cây trái vẫn vậy, đất vẫn vậy, mà cách kiếm tiền từ mảnh đất thì đã khác hẳn. Bài này Sáu ghi lại những gì quan sát và nghe được về du lịch vườn Long Khánh. Để bạn nào đang tính mua đất vườn, hoặc đang có vườn mà chưa biết làm gì, có thêm một góc nhìn tham khảo.
Du lịch vườn Long Khánh là gì, và vì sao bà con đổi cách làm?
Du lịch vườn Long Khánh là cách nhà vườn biến chính mảnh vườn đang canh tác thành điểm đón khách. Khách trả phí vào cổng, hái trái ăn tại chỗ, ăn cơm quê, cắm trại. Nhà vườn bán được nông sản mà không qua thương lái.
Vì sao bà con đổi? Có ba lý do Sáu nghe đi nghe lại.
- Giá bấp bênh. Trái cây chín rộ cùng lúc, thương lái nắm thóp, giá xuống là xuống.
- Hao hụt vận chuyển. Chôm chôm, măng cụt hái xong để lâu là xuống mã.
- Vị trí quá đẹp. Long Khánh cách TP.HCM 80–90 km. Đi cao tốc chừng một tiếng. Cuối tuần khách thành phố tìm chỗ thở.
Cộng ba cái đó lại, ra một hướng khá tự nhiên. Thay vì chở trái đi bán, để khách tự tới. Đây cũng là mạch chung của phong trào du lịch xanh và liên kết nhà vườn ở Đồng Nai mấy năm gần đây.
Doanh thu du lịch vườn Long Khánh cao hơn trồng thuần bao nhiêu?
Theo số liệu năm 2024 được báo chí địa phương dẫn lại, mỗi ha đất canh tác kết hợp du lịch ở Long Khánh cho doanh thu 58–130 triệu đồng một vụ. Con số này cao gấp khoảng 2,2–2,4 lần so với chỉ trồng rồi bán trái.
Nhưng bạn đừng vội nhân con số đó với số ha bạn định mua. Sáu nói thẳng luôn. Khoảng cách từ 58 lên 130 triệu là rất xa. Vườn nào rơi vào đầu nào còn tùy vị trí, đường vô vườn, loại cây. Và quan trọng nhất là chủ vườn có chịu học cách làm dịch vụ hay không.
| Tiêu chí | Trồng thuần bán trái | Kết hợp du lịch vườn |
|---|---|---|
| Nguồn thu | Bán sỉ cho thương lái | Vé vào cổng, bán trái tại vườn, ăn uống, lưu trú |
| Doanh thu/ha/vụ | Thấp hơn, phụ thuộc giá thị trường | 58–130 triệu đồng (số liệu 2024) |
| Mùa vụ | Tập trung vài tuần chín rộ | Kéo dài hơn nhờ dịch vụ phụ trợ |
| Việc phải làm thêm | Chăm cây, thu hoạch | Đón khách, vệ sinh, an toàn, quảng bá |
| Rủi ro chính | Giá xuống, thương lái ép | Vắng khách, vướng thủ tục xây dựng |
Nhìn bảng này thì rõ. Du lịch vườn không phải là trồng cây rồi ngồi thu tiền. Nó là thêm một nghề nữa chồng lên nghề nông. Ai không thích tiếp khách thì làm sẽ rất mệt.
Mã số vùng trồng và VietGAP nói lên điều gì?
Long Khánh hiện có 31 mã số vùng trồng với tổng diện tích hơn 3.000 ha. Gần 200 ha đạt chứng nhận VietGAP. Chôm chôm Long Khánh được bảo hộ chỉ dẫn địa lý từ năm 2016.
Mấy con số này nghe khô khan. Nhưng với người đi mua đất thì nó là tín hiệu. Vùng có mã số vùng trồng là vùng đã được rà soát, có hồ sơ, có người quản lý. Bạn nên tìm hiểu xem thửa đất mình nhắm có nằm trong vùng đó không, rồi đối chiếu với cơ quan chuyên môn của địa phương.
Chuyện tổ hợp tác Bình Lộc: từ 14 nhà vườn lên 112 hộ
Tổ hợp tác du lịch vườn sinh thái ở Bình Lộc bắt đầu năm 2016 với 14 nhà vườn thí điểm. Đến nay có 112 hộ tham gia chuỗi liên kết, trên hơn 1.690 ha. Năm 2023, mô hình này đạt chuẩn OCOP 3 sao. Giai đoạn 2016–2019, tổng doanh thu ghi nhận hơn 60 tỷ đồng.
Điều Sáu thấy đáng học ở đây không phải con số 60 tỷ. Mà là chữ liên kết.
Một khách hàng từng kể với tôi rằng khi anh đi Long Khánh, anh mua combo 2–3 vườn chứ không vô một vườn. Vườn này có chôm chôm, vườn kia có măng cụt, vườn nọ có chỗ câu cá cho con nít. Khách đi một buổi mà thấy đủ thứ.
“Một mình một vườn thì khách ở được nửa tiếng. Ba vườn nối nhau thì khách ở nguyên ngày.”
Lời một chủ vườn ở Bình Lộc, kể lại qua một người bạn của Sáu
Đó là lý do vì sao Sáu hay khuyên một điều. Nếu bạn tính mua đất vườn để làm du lịch, đừng chỉ nhìn thửa đất. Hãy nhìn cả xóm. Xung quanh có ai làm chưa? Có tổ hợp tác không? Một mình bạn mở vườn giữa vùng không ai làm thì rất khó kéo khách.
5 điều nên tìm hiểu trước khi mua đất vườn Long Khánh
Qua quá trình quan sát thị trường, Sáu thấy người mua đất vườn hay vấp mấy chỗ giống nhau. Liệt kê ra đây để bạn tự đối chiếu.
1. Quy hoạch và mục đích sử dụng đất
Đất trồng cây lâu năm không tự động được xây nhà hay dựng chòi đón khách. Bạn nên xin thông tin quy hoạch tại UBND phường hoặc Văn phòng đăng ký đất đai trước khi đặt cọc. Bước này tốn vài ngày nhưng tránh được rất nhiều chuyện về sau.
2. Pháp lý cho hạng mục lưu trú
Nhiều mô hình farmstay ở Đồng Nai đang vướng khá nhiều điểm pháp lý. Nhà chòi, nhà vệ sinh, khu ăn uống đều có thể phải xin phép. Bạn nên hỏi rõ cơ quan có thẩm quyền, đừng nghe truyền miệng.
3. Cây đang có trên đất
Vườn 10 năm tuổi và vườn mới trồng là hai câu chuyện tài chính khác hẳn nhau. Cây sầu riêng chẳng hạn, phải chờ nhiều năm mới cho trái ổn định. Sáu có ghi lại chuyện này trong bài về đất trồng cây lâu năm ở Xuân Lập, Long Khánh.
4. Đường vô vườn
Khách thành phố đi xe 7 chỗ. Đường đất mùa mưa lầy lội thì họ quay đầu. Nghe nhỏ nhặt vậy thôi mà quyết định nhiều thứ.
5. Nguồn nước
Đón khách nghĩa là cần nước sinh hoạt, nhà vệ sinh, tưới tiêu. Vùng đất đỏ bazan giữ nước không giống đất phù sa ven sông Đồng Nai. Nên kiểm tra giếng và nguồn nước mùa khô.
Đi Long Khánh mùa nào, chi phí khoảng bao nhiêu?
Mùa trái cây Long Khánh rộ nhất vào khoảng tháng 5 đến tháng 7. Lễ hội trái cây Long Khánh năm 2024 tổ chức từ 12 đến 16/6 với 30 gian hàng, phát miễn phí hơn 2.300 kg chôm chôm cho khách.
Về chi phí, đây là mức phổ biến bà con đang áp dụng.
- Vé vào cổng: 20.000 – 50.000 đồng mỗi người
- Combo liên kết 2–3 vườn: 79.000 – 119.000 đồng
- Câu cá, chèo bè, tắm suối: 10.000 – 20.000 đồng mỗi lượt
- Gà ta quay lu: khoảng 400.000 đồng một con
- Cá lóc nướng lá chuối: khoảng 150.000 đồng một ký
Đường đi thì có hai lựa chọn. Ô tô qua cao tốc mất chừng một tiếng từ TP.HCM. Hoặc đi tàu ga Sài Gòn về ga Long Khánh, chuyến sáng khởi hành 6h15 và tới nơi khoảng 8h30. Nhiều người thích đi tàu vì tránh kẹt xe cuối tuần.
Một số nhà vườn quen tên với khách: Dì Hải, Tư Lộ, Sáu Hùng, Chú Ánh và khu Cầu Dầu Glamping. Giá và dịch vụ thay đổi theo mùa, bạn nên gọi hỏi trước khi đi.
Câu hỏi thường gặp về du lịch vườn Long Khánh
Du lịch vườn Long Khánh mở cửa vào tháng mấy?
Các nhà vườn ở Long Khánh thường đón khách rộ nhất từ tháng 5 đến tháng 7, đúng mùa chôm chôm, măng cụt và sầu riêng chín. Một số vườn mở quanh năm với dịch vụ cắm trại và ăn uống. Nhưng trải nghiệm hái trái thì phụ thuộc mùa vụ, bạn nên gọi hỏi nhà vườn trước khi đi.
Chi phí đi du lịch vườn Long Khánh khoảng bao nhiêu một người?
Phí vào cổng ở Long Khánh phổ biến 20.000–50.000 đồng mỗi người. Combo tham quan 2–3 vườn liên kết dao động 79.000–119.000 đồng. Nếu ăn uống tại vườn, chi phí tăng thêm tùy món. Đây là mức tham khảo ghi nhận được, giá thực tế có thể thay đổi theo mùa và theo từng nhà vườn.
Long Khánh có bao nhiêu ha cây ăn trái?
Phường Long Khánh có hơn 7.300 ha cây ăn trái tập trung, chiếm gần 10% tổng diện tích trái cây của Đồng Nai (hơn 76.000 ha). Trong đó có 31 mã số vùng trồng trên hơn 3.000 ha và gần 200 ha đạt chứng nhận VietGAP.
Mua đất vườn Long Khánh làm du lịch có được xây nhà không?
Việc xây dựng trên đất nông nghiệp phụ thuộc quy hoạch, mục đích sử dụng đất và quy định của địa phương tại từng thời điểm. Đất trồng cây lâu năm không mặc nhiên được xây công trình lưu trú. Bạn nên nộp hồ sơ hỏi thông tin quy hoạch và làm việc trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền trước khi xuống tiền.
Chôm chôm Long Khánh có gì khác chôm chôm nơi khác?
Chôm chôm Long Khánh được cấp bảo hộ chỉ dẫn địa lý từ năm 2016, với các giống chính là chôm chôm Java, chôm chôm nhãn và chôm chôm Thái. Vùng trồng được bảo hộ trải trên nhiều xã phường của Đồng Nai, trong đó có Bình Lộc và Bảo Quang thuộc Long Khánh.
Đi Long Khánh từ TP.HCM mất bao lâu?
Long Khánh cách TP.HCM khoảng 80–90 km. Đi ô tô qua cao tốc mất chừng một tiếng, đi xe máy khoảng 2,5 tiếng. Ngoài ra có tuyến tàu hỏa từ ga Sài Gòn về ga Long Khánh, chuyến sáng khởi hành 6h15 và tới nơi khoảng 8h30.
Đất thì vẫn vậy, chỉ là cách nghĩ đã khác
Trước đây Sáu nghĩ giá trị của một mảnh vườn nằm ở sản lượng. Sau này nhìn Long Khánh, Sáu hiểu thêm một ý. Giá trị còn nằm ở chỗ có ai muốn tới đó không.
Cùng một cây chôm chôm. Bán sỉ là một giá. Để khách tự hái, ngồi dưới tán cây ăn, chụp tấm hình đăng lên lại là một giá khác.
Nhưng Sáu cũng nói thật. Không phải mảnh đất nào cũng làm được chuyện đó. Và không phải ai cũng hợp nghề đón khách. Nếu bạn đang cân nhắc, hãy về Long Khánh một chuyến vào mùa trái. Đi vài vườn, ngồi nói chuyện với chủ vườn. Nghe họ kể chuyện cực trước, rồi hãy tính chuyện tiền sau.
Bạn muốn mảnh đất của mình cho trái, hay muốn nó cho cả trái lẫn khách?
Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về cây trồng chủ lực của vùng này, Sáu có ghi lại trong bài vườn sầu riêng Long Khánh và chuyện đất vườn.
— Sáu Bình
Địa danh Đồng Nai đã sử dụng trong bài: phường Long Khánh, Bình Lộc, Bảo Quang, Xuân Lập, ga Long Khánh, sông Đồng Nai.
Lưu ý: Bài viết chia sẻ góc nhìn quan sát và thông tin tổng hợp từ nguồn công khai, không phải tư vấn pháp lý hay tư vấn đầu tư. Các con số về diện tích, doanh thu, giá dịch vụ là số liệu ghi nhận tại thời điểm công bố và có thể thay đổi. Trước khi giao dịch đất đai hoặc đầu tư, bạn nên kiểm tra quy hoạch, đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương và tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý.
Nguồn tham khảo: