Bạn ơi, Sáu Bình mới có dịp ghé Phong Nha – Kẻ Bàng. Ngồi bên bờ sông Chày, lòng Sáu cứ nghĩ hoài một chuyện. Làm sao một khu nghỉ dưỡng giữa rừng di sản lại vừa kiếm ra tiền, vừa không xả khói bụi ra môi trường? Câu trả lời nằm ở một cái tên. Đó là Chày Lập Farmstay với mô hình farmstay Net Zero đầu tiên ở vùng đất này.
Hôm nay Sáu kể bạn nghe cho tường tận. Nhờ vậy, ai đang ấp ủ giấc mơ làm du lịch xanh cũng học được một hai điều hay.
Farmstay Net Zero là gì mà nghe lạ vậy Sáu?
Nói cho dễ hiểu, Net Zero nghĩa là “phát thải ròng bằng không”. Tức là mình thải ra bao nhiêu thì bù lại bấy nhiêu. Nhờ đó, môi trường không phải gánh thêm gánh nào. Vì vậy, một cái farmstay Net Zero là nơi vừa đón khách, vừa trồng rau nuôi cá. Mà đất trời vẫn sạch sẽ như lúc ban đầu.
Nếu bạn còn mơ hồ về farmstay nói chung, Sáu khuyên bạn đọc trước bài Farmstay là gì và cách biến đất vườn thành mô hình sinh lời hợp pháp. Nắm gốc rồi thì đọc tiếp phần dưới sẽ thấm hơn nhiều.
Từ một dự án cộng đồng nhỏ đến khu nghỉ dưỡng chuyên nghiệp
Chuyện của Chày Lập không phải một sớm một chiều mà thành. Nó đi qua hai chặng đường rõ rệt.
Chặng đầu (2009 – 2016): gieo hạt
Hồi tháng 2 năm 2009, nơi đây có tên là Rustic Chày Lập. Đó là mô hình du lịch cộng đồng đầu tiên ở Phong Nha, được Bộ Nông nghiệp Mỹ hỗ trợ. Mục tiêu ban đầu rất đẹp. Họ muốn tạo việc làm cho bà con và giữ gìn hệ sinh thái Vườn Quốc gia. Tuy nhiên, vì thiếu kinh nghiệm nên giai đoạn này gặp không ít khó khăn.
Chặng sau (từ 2016): trổ bông
Đến tháng 3 năm 2016, Công ty Oxalis tiếp quản. Mọi thứ đổi thay hẳn. Khu nghỉ được nâng cấp toàn diện trên 1,8 ha. Họ mở rộng lên 41 phòng, thêm bể bơi nước mặn, sân bóng mini và hồ thủy sinh. Điều Sáu thích nhất là họ vẫn giữ lại hai ngôi nhà cũ. Hai ngôi nhà đó được cải tạo thành khu spa, để không quên cái gốc của mình.
Bí quyết farmstay Net Zero: làm du lịch xanh mà vẫn lời to
Nhiều người nghĩ làm xanh là tốn kém, là hy sinh lợi nhuận. Nhưng Chày Lập chứng minh điều ngược lại.
Điện mặt trời: đầu tư 2 tỷ, cắt phân nửa tiền điện
Năm 2019, họ mạnh dạn bỏ ra 2 tỷ đồng. Số tiền đó dùng để lắp hệ thống điện mặt trời công suất 100 kWh. Kết quả ra sao? Vào mùa cao điểm, tiền điện tụt từ 90 triệu xuống còn khoảng 40 triệu mỗi tháng. Như vậy là giảm hơn một nửa. Vừa sạch cho môi trường, vừa nhẹ cho túi tiền. Đúng là một mũi tên trúng hai đích, bạn hén.
Kiến trúc và quản lý tài nguyên khôn ngoan
Họ ưu tiên vật liệu tự nhiên. Gỗ thông tái chế từ pallet được dùng để ốp mái vòm. Mái thì lợp tre mộc mạc. Rác được phân loại tại nguồn theo quy tắc 3R: Giảm thiểu, Tái sử dụng, Tái chế. Vỏ chai thủy tinh biến thành đồ trang trí. Thức ăn thừa thì cho bà con làm thức ăn gia súc.
Đặc biệt, dãy nhà Farm được thiết kế nổi được trên mặt nước mùa lũ. Đây là kiểu “du lịch thích ứng thời tiết” vừa an toàn vừa độc đáo. Nếu bạn đang tính dựng farmstay ở vùng đồi dốc, hãy xem thêm bài kinh nghiệm xây dựng farmstay trên đất dốc, tối ưu chi phí và chống sạt lở. Bài đó giúp bạn tránh những cái sai mà người đi trước đã trả giá.
Bà con địa phương là trung tâm, không phải “người ngoài”
Điều làm Sáu cảm động nhất chính là cách họ đối đãi với người dân bản địa.
Có tới 95% nhân viên là người địa phương. Khu nghỉ đào tạo bài bản nhiều kỹ năng. Đó là nghề bếp, buồng phòng, phục vụ và cả tiếng Anh giao tiếp. Gần 10 năm ròng, họ tạo ra một đội ngũ lao động lành nghề ngay tại quê nhà.
Chưa hết, họ ưu tiên dùng nông sản tại chỗ. Họ còn giới thiệu đặc sản như cá trắm sông Son, gà nướng muối cheo. Đồ thủ công của bà con cũng được hỗ trợ tiêu thụ. Cách làm này giống hệt tinh thần trong bài bỏ phố về quê 2026: giấc mơ, thực tại và cách đi đường dài không vỡ mộng. Về quê không phải để trốn phố, mà để làm giàu ngay trên mảnh đất mình sinh ra.
Khách tới nườm nượp, quanh năm không ngớt
Chày Lập nằm gần sông Chày, hang Tối và động Thiên Đường. Nhờ vậy, nơi đây có đủ trò cho khách chơi. Khách có thể chèo kayak, đạp xe khám phá làng quê, hay học trồng rau thơm tại trang trại. Kết quả là mỗi năm nơi đây đón đều đặn 14.000 đến 15.000 lượt khách. Con số đó gồm cả khách trong nước lẫn quốc tế.
Theo ông Lê Vũ Bảo, Giám đốc vận hành, đây là minh chứng rõ ràng. Kinh doanh có trách nhiệm hoàn toàn có thể hài hòa giữa lợi nhuận và bảo tồn di sản.
Sáu Bình gói lại đôi lời
Vậy đó bạn ơi, Chày Lập Farmstay không chỉ là chỗ nghỉ chân. Nó là một hình mẫu thực chứng cho du lịch bền vững ở Việt Nam. Xanh hóa công nghệ, kiến trúc thích ứng và gắn bó với cộng đồng. Ba chân kiềng của một farmstay Net Zero thực thụ giúp họ đứng vững giữa lòng di sản Phong Nha – Kẻ Bàng.
Nếu bạn đang ấp ủ chuyện làm ăn trên đất quê, đừng dừng ở farmstay. Hãy đọc thêm bài làm giàu ở nông thôn: 11 mô hình bỏ phố về quê hái ra tiền 2026. Bài đó giúp bạn tìm ra con đường hợp với mình nhất. Sáu tin, ai chịu khó, chịu xanh và tử tế với đất với người thì trước sau gì cũng gặt được quả ngọt.
Thương mến,
Sáu Bình.