Mô hình nuôi dúi đang được nhiều bà con nhắc tới như một hướng làm kinh tế mới trên đất nông nghiệp. Chi phí thức ăn thấp, nhu cầu thị trường lại đang khá cao, nên không ít người tò mò muốn tìm hiểu. Qua quá trình quan sát thị trường và trò chuyện với vài anh em làm trang trại, tôi xin chia sẻ vài góc nhìn chân thành về cách nuôi con vật này, cũng như tiềm năng kinh tế thực tế của nó.
Mô hình nuôi dúi là gì và vì sao nhiều người quan tâm
Dúi là loài gặm nhấm ăn tre, mía, ngô. Thịt dúi được nhiều nhà hàng ưa chuộng nên đầu ra khá rộng. Điểm hay của con vật này là nó tận dụng được phụ phẩm nông nghiệp sẵn có ở quê.
Có một anh làm trang trại ở Gia Lâm, Hà Nội từng kể với tôi về hệ thống nuôi khá bài bản của anh. Cơ sở của anh duy trì khoảng 700 con dúi sinh sản, mỗi năm cung cấp trên 1.000 đôi giống và khoảng 1 tấn dúi thương phẩm. Nghe con số thì hấp dẫn, nhưng tôi nghĩ bà con nên nhìn cả hai mặt trước khi quyết định.
Cách làm này gợi nhớ tới tinh thần tận dụng tài nguyên trong nông nghiệp bền vững mà nhiều nông dân miền Tây đang theo đuổi.
Hiệu quả kinh tế của mô hình nuôi dúi
Nhiều người khi tìm hiểu thường quan tâm nhất tới bài toán tiền bạc. Tôi xin nêu lại vài con số mà anh chủ trang trại đã chia sẻ, để bà con có cái nhìn tham khảo.
- Chi phí thức ăn rất thấp, ước tính chỉ khoảng 200 đồng một con mỗi ngày.
- Nhân công không cần nhiều. Một người có thể vừa chăm đàn dúi vừa làm việc đồng áng khác.
- Giá dúi thương phẩm khoảng 500.000 đến 550.000 đồng một ký.
- Giá con giống dao động từ 800.000 đến 1.200.000 đồng một đôi, tùy độ tuổi.
Con số nghe rất đẹp. Nhưng tôi luôn nhắc anh em: mỗi vùng, mỗi thời điểm giá cả sẽ khác. Bà con nên tự kiểm chứng giá đầu ra tại địa phương mình, đừng vội tin một con số cố định nào. Cũng giống như khi làm mô hình kinh tế tuần hoàn, hiệu quả thật sự phụ thuộc nhiều vào tay nghề và sự kiên trì.
Kỹ thuật chuồng trại khi nuôi dúi
Chuồng nuôi dúi không cần cầu kỳ. Nhiều anh em tận dụng gạch men loại lỗi hoặc hết mẫu để làm ô chuồng, chi phí chỉ vài chục nghìn một ô. Cái chính là môi trường phải phù hợp.
Qua quan sát, tôi thấy chuồng dúi cần vài yếu tố sau:
- Không gian yên tĩnh, tránh ồn ào.
- Thoáng mát về mùa hè, ấm áp vào mùa đông.
- Nền chuồng có khe hở để dúi tự đẩy phân ra, giúp vệ sinh thuận tiện.
Về thức ăn, dúi ưa loại thô xơ như mía, ngô hạt, tre, thân sắn, cỏ voi. Một ngày mỗi con ăn chừng 20 hạt ngô và một mẩu mía ngắn. Nếu bà con chủ động được nguồn thức ăn sạch tại vườn thì càng đỡ lo. Đây cũng là lý do nhiều người bỏ phố về quê chọn nuôi dúi, như tôi từng nhắc trong bài bỏ phố về quê.
Quy trình nhân giống và chăm sóc dúi
Có một khách hàng từng kể với tôi rằng khâu ghép đôi là phần khiến người mới bối rối nhất. Ghép không khéo, dúi cắn nhau là mất cả vốn. Vì vậy chọn cặp phù hợp rất quan trọng.
Vài điểm bà con nên tham khảo thêm từ người có kinh nghiệm:
- Dúi cái thường phối giống khi khoảng 7 tháng tuổi.
- Một năm dúi mẹ có thể sinh khoảng 3 lứa, mỗi lứa 2 đến 4 con.
- Thời gian mang thai chừng 45 đến 50 ngày.
- Dúi con nuôi cùng mẹ khoảng 45 ngày rồi mới tách đàn.
Những con số này chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng trường hợp và cách chăm, kết quả sẽ khác nhau. Tôi nghĩ người mới nên học hỏi trực tiếp từ trại có kinh nghiệm thay vì tự mò mẫm.
Phòng bệnh và những rủi ro cần lưu ý
Dúi có sức đề kháng khá tốt, nhưng không phải là không bệnh. Nhiều người khi nuôi thường gặp mấy vấn đề quen thuộc.
- Tiêu chảy, thường do thức ăn ôi thiu hoặc dính hóa chất.
- Viêm phổi, do gió lùa hoặc thời tiết đổi mùa.
- Nấm mốc, do chuồng trại ẩm thấp.
Bà con nên chuẩn bị nguồn thức ăn sạch và che chắn chuồng kỹ vào mùa đông. Về thuốc men, tôi khuyên nên tham khảo ý kiến của cán bộ thú y hoặc người có chuyên môn, đừng tự ý dùng thuốc theo lời mách. Cẩn thận vẫn hơn.
Lời khuyên cho bà con muốn bắt đầu nuôi dúi
Tôi là người làm bất động sản, cũng là người yêu đất đai và quý cái nghề nông. Tôi không dám hứa hẹn con dúi sẽ giúp ai đó đổi đời. Nhưng tôi tin, nếu làm bài bản và kiên trì, đây là một hướng đáng để cân nhắc.
Vài điều tôi nghĩ bà con nên lưu tâm:
- Đừng đầu tư ồ ạt ngay từ đầu. Nên bắt đầu nhỏ, chừng 10 đến 20 cặp để tích lũy kinh nghiệm.
- Chủ động nguồn thức ăn tại chỗ để giảm chi phí và tránh rủi ro ngộ độc.
- Chọn con giống ở trại uy tín, có hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu đầu ra.
- Nếu nuôi trên đất nông nghiệp, nên tìm hiểu và đối chiếu quy định pháp lý với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.
Nếu bà con đang cân nhắc chuyển hướng làm nông, có thể tham khảo thêm bài trồng rau má thủy canh hoặc mô hình du lịch nông nghiệp để có thêm góc nhìn đa chiều.
Cuối cùng, tôi vẫn giữ suy nghĩ này: làm gì cũng cần tìm hiểu kỹ, tính toán cẩn thận và hỏi han người đi trước. Đất đai, cây con hay vật nuôi đều cần cái tâm và sự bền bỉ. Chúc bà con vững vàng trên con đường mình chọn.