Bà con mình ơi! Mấy bữa nay Sáu Bình nghe khắp nơi xôn xao chuyện tăng giá đất nông nghiệp. Nhà nào có miếng ruộng, miếng vườn cũng ngồi bàn tán rôm rả. Người thì mừng ra mặt vì đất mình bỗng dưng có giá. Người thì lo ngay ngáy, chẳng biết chuyện gì đang xảy ra. Vậy nên hôm nay Sáu Bình ngồi xuống nói chuyện thiệt tình với bà con. Mình cùng bàn cho rõ đầu đuôi, biết đâu là cơ hội, đâu là thách thức mà liệu đường tính toán.
Vì sao lại có chuyện tăng giá đất nông nghiệp?
Trước tiên, bà con phải hiểu rằng chuyện này không tự nhiên mà có. Nó bắt nguồn từ Luật Đất đai 2024 cùng nhiều nghị định, thông tư hướng dẫn. Mục tiêu lớn nhất là đưa giá đất nông nghiệp về gần với giá trị thật. Đất sẽ không còn rẻ bèo như trước nữa. Đề xuất đưa ra là kéo giá lên tới 65 – 70% giá đất ở cùng vị trí. Bà con muốn xem chi tiết luật thì tra cứu trên Thư viện Pháp luật cho chắc ăn. Nghe con số này thôi cũng thấy đây là bước chuyển mình cực lớn rồi.
Theo Sáu Bình, có mấy lý do chính khiến Nhà nước phải làm chuyện này:
- Xóa bỏ chuyện bồi thường bất công: Nhiều bà con bị thu hồi đất mà nhận đền bù quá bèo. Từ đó dẫn tới khiếu kiện kéo dài, khổ ơi là khổ.
- Đô thị hóa đã tới sát nhà: Đất nông nghiệp ven đô giờ thực chất đã là “đất vàng” rồi. Nó đâu còn là mảnh ruộng năng suất thấp như hồi xưa.
- Chặn đứng chuyện trục lợi: Giá đất thấp chính là kẽ hở. Một số nhóm lợi ích lợi dụng để thu hồi rồi sang tay ăn chênh lệch bạc tỷ.
- Khuyến khích bà con giữ đất làm ăn: Khi đất có giá, người ta có động lực giữ lại để đầu tư nông nghiệp công nghệ cao. Nhờ vậy đất không bị bỏ hoang hay bán tháo.
Ai hưởng lợi khi tăng giá đất nông nghiệp?
Đây chắc là phần bà con mong chờ nhất phải không nào? Sáu Bình xin nói thẳng. Nếu nhà mình đang có đất, thì đây là một tin vui lớn. Cụ thể, những nhóm sau đây được lợi rõ nhất.
1. Bà con trực tiếp sở hữu đất
Đây là nhóm mừng nhất. Tài sản gia đình có thể tăng gấp mấy lần chỉ sau một đêm. Khi bị thu hồi, bà con nhận mức đền bù xứng đáng. Nhờ đó, mình chủ động tái định cư hoặc chuyển đổi nghề nghiệp, chứ không bị ép rẻ như trước.
2. Người làm nông nghiệp chuyên nghiệp
Đất có giá cao thì đem thế chấp ngân hàng vay được nhiều vốn hơn. Nhờ vậy bà con có thêm tiền đầu tư máy móc, công nghệ cao. Chuyện làm ăn cũng bài bản hơn hẳn.
3. Ngân hàng và nhà đầu tư dài hạn
Ngân hàng thì bớt lo nợ xấu vì tài sản đảm bảo có giá trị cao hơn. Còn nhà đầu tư dài hạn được làm ăn trong môi trường minh bạch, ít rủi ro. Nhờ vậy họ dễ kêu gọi hợp tác hơn.
Sáu Bình kể bà con nghe một ví dụ cho dễ hình dung nè. Giả sử một hộ dân có 3.000 m² đất nông nghiệp ven TP.HCM. Nếu giá đền bù đất nông nghiệp tăng từ 1 triệu lên 5 triệu đồng/m², thì tiền nhận được nhảy vọt từ 3 tỷ lên 15 tỷ đồng. Bà con thấy không, cả một cơ ngơi luôn chứ chẳng chơi!
Ai gặp thách thức khi tăng giá đất nông nghiệp?
Nói qua thì cũng phải nói lại cho công bằng. Có người mừng thì cũng có người lo. Những ai quen làm ăn kiểu “gom đất giá rẻ” chắc chắn sẽ gặp khó.
- Doanh nghiệp bất động sản: Chi phí giải phóng mặt bằng tăng vọt. Điều này làm vỡ kế hoạch tài chính và co hẹp biên lợi nhuận.
- Chính quyền địa phương ngân sách eo hẹp: Các dự án đường sá, bệnh viện, trường học dễ bị đình trệ. Lý do là tiền đền bù đội lên cao.
- Dân đầu cơ lướt sóng: Thị trường minh bạch, giá vốn cao nên khó “thổi giá tạo sốt ảo”. Ai ôm hàng mà không xoay kịp thì dễ kẹt vốn.
- Người thuê đất sản xuất: Chủ đất có thể tăng tiền thuê hoặc lấy lại đất để bán. Điều này làm đứt gãy chuyện làm ăn.
Giải pháp nào để thị trường không bị “sốc”?
Sáu Bình nghĩ rằng, muốn chính sách này thành công thì phải làm từ từ. Nóng vội là hỏng việc. Dưới đây là mấy hướng đi mà Sáu Bình thấy hợp lý.
Làm theo lộ trình từng bước
Không nên tăng kịch trần ngay lập tức. Nên xây dựng lộ trình 3 – 5 năm. Ví dụ năm đầu tăng khoảng 15%, các năm sau tăng dần đều. Như vậy mọi người có thời gian thích nghi.
Phân loại vùng đất có chọn lọc
Vùng ven đô, có quy hoạch sử dụng đất rõ ràng thì tăng mạnh, tiệm cận giá đất ở. Còn vùng chuyên canh, vùng sâu vùng xa thì tăng vừa phải. Đồng thời cần ưu đãi để bảo vệ sản xuất.
Công khai, minh bạch thông tin
Nhà nước nên có cổng thông tin công khai bảng giá và quy hoạch tới năm 2030. Danh sách khu vực thu hồi cũng cần rõ ràng. Có vậy thì mấy anh “cò đất” hết đường giấu thông tin để trục lợi.
Kiểm soát đầu cơ và lo sinh kế cho dân
Cần đánh thuế cao với giao dịch sang tay ngắn hạn dưới 12 tháng để chặn đầu cơ. Quan trọng hơn, sau thu hồi phải lo đào tạo nghề và tạo việc làm. Nơi ở mới cũng phải tốt hơn chỗ cũ, chứ không chỉ đưa tiền là xong.
Sáu Bình nhắn nhủ đôi lời với bà con
Cuối cùng, Sáu Bình muốn dặn dò bà con mấy điều quan trọng để không bị thiệt thòi:
- Đừng vội bán đất giá rẻ: Hãy cảnh giác với chiêu trò dụ dỗ bán đất. Nhất là trước khi bảng giá mới được áp dụng, nghen bà con.
- Nắm rõ quyền lợi của mình: Khi bị thu hồi, cứ mạnh dạn yêu cầu định giá minh bạch, đúng luật.
- Chủ động tìm cơ hội: Thay vì bán tháo, hãy nghĩ tới chuyện vay vốn, hợp tác. Mình làm nông nghiệp bền vững ngay trên mảnh đất của mình.
Nói tóm lại, việc tăng giá đất nông nghiệp là một bước đi tiến bộ. Nó trả lại giá trị thật cho tài sản của bà con. Nhưng thành hay bại còn tùy vào cách Nhà nước dẫn dắt. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng của mỗi người cũng rất quan trọng. Bà con có thắc mắc gì thêm thì cứ để lại bình luận bên dưới nhé. Muốn tìm hiểu thêm chuyện đất đai thì ghé xem bài đất nông nghiệp mà Sáu Bình đã viết. Chúc bà con luôn sáng suốt và gặp nhiều may mắn!