Nhiều bà con có mảnh đất nông nghiệp, đất vườn cứ băn khoăn hoài. Đất này có được làm thêm cái gì để sinh lời hay không? Có được kết hợp làm du lịch, dịch vụ không? Hôm nay Sáu chia sẻ với bà con điểm mới rất hay. Đó là quy định cho phép đất nông nghiệp được sử dụng đa mục đích theo Luật Đất đai 2024. Luật này có hiệu lực từ ngày 01/08/2024. Bà con nắm rõ để tính chuyện làm ăn cho đúng luật nghen.
Đất nông nghiệp gồm mấy loại theo luật mới?
Trước khi tính chuyện xây cất, bà con phải biết mình đang có loại đất gì. Theo Điều 9 Luật Đất đai 2024, nhóm đất nông nghiệp chia thành bảy loại rõ ràng. Xác định đúng loại đất là bước đầu tiên. Từ đó bà con mới biết mình được làm gì trên thửa đất của mình.
Bảy loại đất đó gồm có:
- Đất trồng lúa, gồm lúa nước và lúa nương.
- Đất trồng cây hàng năm khác.
- Đất trồng cây lâu năm.
- Đất lâm nghiệp, gồm rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất.
- Đất nuôi trồng thủy sản.
- Đất chăn nuôi tập trung.
- Đất làm muối và đất nông nghiệp khác.
Trong đó, nhóm đất nông nghiệp khác là linh hoạt nhất. Nhóm này cho phép xây nhiều loại công trình phụ trợ nhất. Vì vậy bà con cần tra cứu kỹ giấy tờ đất của mình.
Đất nông nghiệp được sử dụng đa mục đích thế nào?
Cái hay nhất của luật mới nằm ở Điều 218. Nay đất không còn bị bó buộc chỉ để trồng trọt hay chăn nuôi thuần túy. Đất được phép sử dụng kết hợp đa mục đích. Nghĩa là bà con vừa sản xuất, vừa làm thêm thương mại, dịch vụ. Bà con cũng có thể chăn nuôi hay trồng cây dược liệu trên cùng thửa đất.
Ví dụ cho dễ hiểu nghen. Trên đất lâm nghiệp, bà con được làm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng. Trên ruộng, vườn thì được mở quán ăn giữa cánh đồng. Bà con cũng có thể làm dịch vụ check-in, chụp ảnh tại vườn hoa. Đây là cơ hội lớn cho ai muốn làm farmstay hay homestay.
Đất nông nghiệp được xây những công trình gì?
Luật mới mở rộng quyền xây công trình phục vụ sản xuất và dịch vụ. Tùy từng nhóm đất mà quyền này khác nhau. Sáu nói cụ thể cho bà con dễ nắm.
Đất lâm nghiệp
Nhóm này được kết hợp du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí. Bà con được xây công trình lưu trú, nghỉ dưỡng, vui chơi. Nhưng phải giữ nguyên mục đích chính là rừng.
Đất chăn nuôi tập trung
Nhóm này cho phép xây trang trại, nhà phục vụ chăn nuôi quy mô lớn. Việc xây cất phải theo quy định của pháp luật về chăn nuôi.
Nhóm đất nông nghiệp khác
Đây là nhóm cho xây đa dạng công trình nhất. Bà con được làm nhà kính phục vụ trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản. Bà con cũng được xây kho chứa nông sản, phân bón, máy móc. Ngoài ra còn được làm lán trại cho người lao động và cơ sở ươm cây giống.
Điều kiện để dùng đất nông nghiệp đa mục đích
Muốn kết hợp đa mục đích, bà con phải giữ đủ mấy điều kiện. Đây là điểm bà con hay nhầm nên Sáu nói kỹ.
- Không làm thay đổi loại đất trên sổ đỏ. Đất rừng sản xuất dù làm du lịch vẫn ghi là đất rừng sản xuất.
- Giữ được khả năng quay lại sản xuất nông nghiệp ban đầu.
- Không ảnh hưởng quốc phòng, an ninh. Phải bảo vệ hệ sinh thái và cảnh quan môi trường.
- Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Thủ tục xin phê duyệt phương án sử dụng đất
Bà con nhớ kỹ điều này. Muốn làm thì phải xin phép, có đề án đàng hoàng. Chứ không phải cứ tự ý xây là được. Trước tiên, bà con chuẩn bị hồ sơ gồm đơn đăng ký, phương án sử dụng đất chi tiết và sổ đỏ.
Sau đó, bà con nộp hồ sơ đúng nơi. Với hộ gia đình, cá nhân thì nộp tại UBND cấp huyện. Với doanh nghiệp thì nộp tại UBND cấp tỉnh. Cơ quan chức năng sẽ thẩm định và phê duyệt trong vòng 15 ngày. Bà con có thể tra cứu thêm tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ cho yên tâm.
Nhà ở kiên cố trên đất nông nghiệp có được không?
Bà con nhớ kỹ giùm Sáu điều này để khỏi mất tiền oan. Luật vẫn không cho xây nhà ở kiên cố để sống lâu dài trên loại đất này. Nhà ở chỉ được xây trên đất thổ cư mà thôi.
Còn công trình phục vụ sản xuất thì khác. Đó là các loại lán trại, nhà kho, nhà nghỉ cho công nhân. Chúng phải gắn với sản xuất hoặc phương án đã được duyệt. Nếu bà con lén xây nhà 3 gian, 5 gian kiên cố sai chỗ, rủi ro bị phạt và buộc tháo dỡ là rất cao.
Vài lưu ý pháp lý khác cho bà con
Ngoài chuyện xây cất, bà con nên nắm thêm vài điểm sau. Thứ nhất, muốn lên thổ cư phải thỏa đủ ba điều kiện. Đó là đã có sổ đỏ, phù hợp quy hoạch đất ở và có chỉ tiêu kế hoạch sử dụng đất của địa phương.
Thứ hai, sau ngày 01/08/2024, nhiều nơi ban hành bảng giá đất mới sát giá thị trường. Giá này có thể cao hơn trước nhiều. Bà con tính chi phí chuyển mục đích cho kỹ. Thứ ba, nếu có tranh chấp, biên bản hòa giải không thành tại UBND cấp xã là điều kiện bắt buộc để khởi kiện ra tòa.
Lời khuyên của Sáu
Tóm lại, luật mới tạo cơ hội lớn để khai thác giá trị đất nông nghiệp. Muốn làm bền vững, bà con nên làm ba việc. Một là xác định đúng loại đất mình đang có. Hai là lập phương án sử dụng đất kết hợp rồi xin phê duyệt. Ba là tuyệt đối không xây nhà ở kiên cố sai quy định.
Làm đúng luật thì mảnh ruộng, khu vườn không chỉ nuôi sống gia đình. Nó còn sinh lời từ du lịch, dịch vụ. Đó là hướng đi mới cho bà con nông dân mình. Bà con muốn tìm hiểu thêm thì ghé trang chủ Sáu Bình nghen. Ở đó có nhiều bài chia sẻ khác về đất đai.