Chào bà con, Sáu Bình đây. Bữa nay mình không bàn chuyện giá đất, không nói chuyện sổ đỏ, mà mình ngồi lại nói chuyện cái tư duy làm giàu. Bởi vì Sáu Bình thấy nhiều người có miếng đất nông nghiệp trong tay, có vốn trong tay, mà mãi không khá lên được. Không phải tại đất xấu, không phải tại số xui, mà tại cái đầu mình chưa thông.
Người Do Thái — dân tộc chiếm gần một nửa số doanh nhân giàu nhất hành tinh — họ giàu không phải nhờ may mắn hay làm quần quật. Họ giàu nhờ một hệ thống tư duy được truyền lại qua bộ sách cổ Talmud. Hôm nay Sáu Bình gom lại 11 cái tư duy đó, kể theo kiểu nhà quê cho dễ ngấm, để bà con mình ai đang giữ đất nông nghiệp hay đang tính chuyện đầu tư sinh lời cũng vận dụng được.
Tư duy đất nông nghiệp và chuyện người giàu cứ giàu, người nghèo cứ nghèo
Nói thẳng luôn cho bà con dễ hiểu: khác biệt lớn nhất nằm ở chữ “nhận thức”. Người giàu coi tiền là công cụ, là trò chơi. Người nghèo thì bị mấy cái định kiến cũ kỹ với thói quen tiêu xài trói chân. Mỗi đồng tiền mình kiếm được là kết quả của nhận thức, mỗi đồng mất đi là do thiếu nhận thức. Cũng giống như chuyện đầu tư đất nông nghiệp và bài toán dòng tiền mà Sáu Bình hay nhắc — ai nghĩ dài thì giữ được của. Rồi, vô từng cái một.
1. Tư duy hạt lúa mì: Đừng ăn mất hạt giống
Bà con làm nông thì rành cái này nhất. Hạt lúa giống mà đem nấu cơm ăn thì mùa sau lấy gì gieo? Vốn cũng vậy. Nguyên tắc số một: tiền phải đẻ ra tiền, đừng có “ăn” mất vốn. Ông Rockefeller hồi xưa mượn 1.000 đô khởi nghiệp, kiên nhẫn chờ giá dầu rớt xuống 10 xu mới mua thiết bị, rồi lời bao nhiêu đổ hết vô làm ăn tiếp chứ không tiêu xài. Có miếng đất nông nghiệp sinh lời thì lấy lời đó tái đầu tư, đừng tiêu sạch.
2. Tư duy nụ cười: Vốn ít mà lời nhiều
Cái này khỏi tốn đồng nào mà lời dữ lắm. Talmud nói nụ cười là nền tảng của giàu sang. Nghiên cứu chỉ ra người hay cười tới tuổi 29 thu nhập cao hơn 10%, còn người mặt nặng mày nhẹ thì thấp hơn tới 30%. Đi mua bán, đi thương lượng đất đai, bà con cứ tươi cười thiệt tình thì người ta thương, người ta tin.
3. Tư duy đòn bẩy: Đường này bí thì đi đường khác
Có ông Do Thái vay ngân hàng đúng 1 đô, thế chấp 500.000 đô cổ phiếu. Nghe khùng hả? Không. Ổng mượn cái két sắt an toàn của ngân hàng với phí 6 xu một năm, rẻ hơn thuê két nhiều. Đầu óc linh hoạt là vậy đó. Khi đường chính bị chặn, mình tìm ngõ khác mà đi. Đòn bẩy tài chính dùng đúng cách là vũ khí, dùng sai là tự đào hố.
4. Tư duy trò chơi: Coi tiền nhẹ nhàng như cái áo
Đừng coi tiền là thứ thiêng liêng ghê gớm quá rồi sợ sệt, áp lực. Coi nó như món đồ hữu ích thôi, như cái áo mình mặc. Kiếm tiền là chơi một ván cờ cạnh tranh. Mình tập trung vô quá trình, vô giải bài toán, thì tiền tự nó tới như phần thưởng. Triệu phú Morgan ổng mê nghiên cứu thị trường hơn là mê xài sang là vậy.
5. Tư duy bông gòn: Hai bên cùng có lợi mới bền
Làm ăn lâu dài phải để đôi bên cùng sống. Nhà Lehman hồi xưa thấy nông dân không có tiền mặt, liền cho đổi bông gòn lấy nhu yếu phẩm. Khách giải quyết được cái khó, mà cửa hàng thì tăng doanh số, tăng uy tín. Bà con bán đất, cho thuê đất cũng vậy — đừng ép quá, để người ta có lợi thì mình mới có mối làm ăn dài.
6. Tư duy gửi nước: Làm người trung gian, khỏe re
Có anh chàng phát nước miễn phí, nhưng dán quảng cáo lên thùng nước rồi thu phí doanh nghiệp. Anh ta nối nhu cầu uống nước của dân với nhu cầu quảng bá của công ty, ngồi giữa ăn cả hai đầu. Mấy cái app mua bán bây giờ y chang vậy. Ai biết kết nối người có đất với người cần đất thì kiếm tiền nhẹ tênh.
7. Tư duy 22/78: Dồn sức vô chỗ đáng dồn
Quy tắc Pareto: 80% của cải nằm trong tay 20% người. Bán hàng cũng vậy — đừng rải đều công sức cho mọi khách, hãy dồn cho 20% khách sộp mang về 80% doanh thu. Chuyện quan hệ cũng thế: dồn thời gian cho mối nào có giá trị. Mà nhớ, bản thân mình càng giá trị thì mạng lưới quan hệ càng chắc.
8. Tư duy hành động: Tiền dư mình xài kiểu nào?
Có câu chuyện cái núi than. Người nghèo kiếm được tiền thì ăn cho no bụng. Người giàu thì nhịn miệng, để dành thuê người đào than thay mình — tức là tái đầu tư sức lao động. Người nghèo nhiều khi nghèo vì tầm nhìn ngắn, chỉ thấy cái lợi trước mắt. Có miếng đất, đừng để cỏ mọc — tính chuyện chuyển đổi mục đích sử dụng đất, làm farmstay, trồng cây lâu năm cho nó sinh lời.
9. Tư duy lồng sắt: Phá cái rào trong đầu mình
Nhà tù lớn nhất đời người là cái đầu bảo thủ của chính mình. Ông Carl Hagenbeck thay vì nhốt thú vô lồng, ổng đảo ngược — thả thú ra, nhốt người vô lồng tham quan, vậy là đẻ ra vườn thú tư nhân lớn nhất thế giới. Bí quá thì đừng ngồi đó than, hãy nhìn vấn đề từ một góc khác.
10. Tư duy ngày nắng: Lo trước cho lúc mưa
Cái ổn định chỉ là bề ngoài, biến động mới là chuyện thường ngày. Mấy ông thợ ôm khư khư “bát cơm sắt” trong ngành thép cũ rồi bị đào thải, còn mấy người sớm chộp lấy làn sóng Internet thì nên cơm cháo. Đừng đợi bão tới mới chạy đi tìm chỗ trú. Giá đất, quy hoạch, luật lệ thay đổi xoành xoạch — mình phải tỉnh, phải cập nhật những thay đổi mới của Luật Đất đai, kiểm tra quy hoạch cho kỹ. Bà con cũng nên tra cứu văn bản gốc trên cổng pháp luật chính thống để nắm chắc quyền lợi.
11. Tư duy thang máy: Đừng đi theo đám đông
Thấy người ta chơi chứng khoán, làm streamer ăn nên làm ra là mình lao theo — đó là tư duy thang máy, chen chúc trong lối mòn chật chội. Sai lầm lớn của người nghèo là quá coi trọng đồng tiền ngắn hạn mà quên nâng cấp bản thân. Người giàu coi việc bỏ tiền ra học hỏi, giác ngộ là khoản đầu tư sinh lời bền nhất đời. Kiếm tiền thụ động thật sự bắt đầu từ cái đầu thông, chứ không phải từ việc chạy theo trend.
Tóm lại đôi điều Sáu Bình muốn gửi bà con
Bản chất của giàu có là hiện thực hóa nhận thức. Muốn thoát cái vòng luẩn quẩn nghèo khó, mình phải liên tục mài cái đầu cho bén, phá mấy điểm mù, nhìn đời bằng trí tuệ chứ đừng nhìn bằng bản năng tiêu xài. Talmud nói một câu Sáu Bình tâm đắc: “Tư duy giúp bạn nhìn thấy những lợi ích mà người khác không thấy.”
Bà con nào đang giữ đất nông nghiệp, đang tính chuyện đầu tư bất động sản, quản lý tài chính cá nhân cho gọn gàng, thì cứ ngẫm 11 cái tư duy này. Ngấm được cái nào, áp dụng cái đó. Có gì thắc mắc cứ nhắn Sáu Bình, mình bàn tiếp. Chúc bà con an cư lạc nghiệp, làm ăn phát đạt!