Bà con mình khi nhắc tới đất trồng cây lâu năm ở vùng cao Khánh Hòa, gần như ai cũng nghĩ ngay tới cây sầu riêng. Mà nói tới sầu riêng thì Khánh Sơn là cái tên khó bỏ qua.
Tôi làm bất động sản nhiều năm. Tôi cũng hay đi lại mấy vùng đất đồi. Mỗi lần nghe chuyện ai đó biến mảnh đất cằn thành vườn cây tiền tỷ, tôi lại thấy vui trong lòng.
Hôm nay tôi xin chia sẻ lại một câu chuyện tôi được nghe kể. Đó là hành trình của một bác nông dân trên vùng đất trồng cây lâu năm ở Sơn Trung, Khánh Sơn.
Tôi kể lại đây với tinh thần góc nhìn của người quan sát thị trường. Tôi không hô hào, cũng không hứa hẹn gì. Bà con đọc cho vui. Điều gì hợp với mình thì mình tham khảo. Quyết định thế nào vẫn là ở mỗi người.
Chuyện Một Người Làm Lại Từ Đầu Trên Đất Trồng Cây Lâu Năm
Có một câu chuyện tôi được nghe kể về bác Nguyễn Ngọc Tháo. Bác là một nông dân ở huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa.
Nghe đâu hồi cuối những năm 80, bác từng đi buôn hải sản xuất khẩu. Rồi bác gặp biến cố khi phía đối tác ngừng nhập hàng đột ngột. Cả một cơ nghiệp gần như mất trắng. Bác còn ôm thêm khoản nợ lớn.
Điều làm tôi nhớ mãi là bác không buông xuôi. Bác rời quê vào Nam làm thuê. Bác trả nợ dần dần, rồi tích cóp được chút vốn. Bác từng thử với cây cà phê ở Lâm Đồng, nhưng thấy chưa thật ổn định.
Nhiều người khi làm nông cũng hay gặp cảnh này. Chọn sai cây, sai đất là coi như đi lại từ đầu. Vì vậy, khi tính gắn bó lâu dài với đất trồng cây lâu năm, việc tìm hiểu kỹ thổ nhưỡng và khí hậu là điều bà con nên đặt lên hàng đầu.
Vì Sao Bác Chọn Vùng Đất Sơn Trung, Khánh Sơn?
Nghe kể, đến năm 2002, bác nhận thấy khí hậu vùng Khánh Sơn hợp với cây ăn quả. Bác dồn toàn bộ số vốn tích cóp để mua đất tại xã Sơn Trung. Rồi bác bắt đầu trồng sầu riêng.
Đây là điểm tôi thấy hay. Bác không chạy theo phong trào. Bác chọn đất dựa trên đặc điểm tự nhiên.
Qua quá trình quan sát thị trường, tôi thấy Khánh Sơn có nét riêng. Vùng này có độ cao, biên độ nhiệt ngày đêm và chất đất khá đặc trưng. Nhờ vậy, nhiều nhà vườn ở đây gắn bó với sầu riêng.
Bà con muốn hiểu thêm về cây sầu riêng trên đất đồi vùng này có thể tham khảo bài Đất Trồng Cây Lâu Năm Ở Khánh Sơn: Nhìn Từ Vụ Sầu Riêng 2024 mà tôi từng chia sẻ.
Những Ngày Đầu Không Hề Dễ Dàng
Tôi từng nghe một anh làm vườn chia sẻ rằng trồng sầu riêng mấy năm đầu là cực nhất. Câu chuyện của bác Tháo cũng vậy.
Nghe kể, những năm đầu cây trồng thử nghiệm bị chết hàng loạt do bệnh xì mủ. Cây ra hoa không đều. Sản lượng thì thấp. Hai năm đầu, bác chịu thua lỗ không ít.
Có một khách hàng kể với tôi rằng nhiều người tới giai đoạn này là nản. Họ bán đất bỏ cuộc. Nhưng bác Tháo lại chọn cách khác. Thay vì bỏ, bác thay đổi cách làm.
Nghe nói bác là một trong những người đầu tiên trong vùng thuê máy múc để tạo đồi trồng cây bài bản. Bác còn đi học các lớp tập huấn kỹ thuật. Bác học hỏi từ những mô hình đã thành công.
Điểm tôi tâm đắc nhất là tư duy phòng bệnh. Bác chuyển từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh cho cây. Bác chịu khó tới mức nắm được “tính nết” của từng gốc sầu riêng. Nhờ vậy bác chăm cho hợp.
Kết Quả Sau Hơn Hai Mươi Năm Bám Đất
Theo những gì tôi đọc và nghe kể lại, sau hơn hai mươi năm kiên trì, vườn của bác Tháo đã mở rộng lên khoảng 30 héc-ta. Trong đó có phần diện tích đạt chuẩn VietGAP. Sản lượng mỗi năm khoảng 200 tấn.
Với những đóng góp cho nông nghiệp địa phương, bác được ghi nhận là “Nông dân xuất sắc 2024”.
Tôi xin nói rõ để bà con đỡ hiểu lầm. Những con số này là chuyện của một người, một vùng đất, một quãng thời gian dài. Tôi chia sẻ lại không phải để nói ai trồng sầu riêng cũng sẽ như vậy.
Kết quả nông nghiệp tùy từng trường hợp. Nó phụ thuộc rất nhiều vào đất đai, khí hậu, kỹ thuật, vốn liếng và cả thị trường từng năm. Bà con nên tham khảo nhiều nguồn trước khi quyết định.
Bà con quan tâm tới góc nhìn thị trường sầu riêng vùng này có thể đọc thêm bài Sầu Riêng Khánh Sơn 2026: Được Mùa Được Giá, Góc Nhìn Thị Trường.
Vài Điều Bà Con Nên Lưu Ý Khi Nhìn Vào Đất Trồng Cây Lâu Năm
Từ câu chuyện của bác Tháo, tôi rút ra vài điều để bà con cùng suy nghĩ. Tôi không dám khẳng định điều gì chắc chắn.
Thứ nhất, đất và cây phải hợp nhau. Cùng là đất trồng cây lâu năm nhưng mỗi vùng lại hợp một loại cây khác nhau. Trước khi xuống tiền, bà con nên tìm hiểu kỹ thổ nhưỡng và nguồn nước. Bà con cũng nên tham khảo ý kiến người trồng lâu năm tại địa phương.
Thứ hai, pháp lý đất đai là chuyện cần kiểm tra cho kỹ. Đất trồng cây lâu năm có những quy định riêng. Muốn chuyển đổi mục đích cũng phải theo quy hoạch. Bà con nên đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.
Về chủ đề này, tôi từng viết bài Chuyển Đổi Mục Đích Sử Dụng Đất Trồng Sầu Riêng Ở Cam Hiệp, Khánh Hòa để bà con tham khảo.
Thứ ba, làm nông cần sự kiên trì và vốn dự phòng. Như câu chuyện trên, mấy năm đầu gần như là lỗ. Ai tính làm vườn dài hạn thì nên chuẩn bị tâm lý. Bà con cũng nên chuẩn bị tài chính cho giai đoạn đầu, tùy theo khả năng của mình.
Cuối cùng, nếu bà con tò mò về giống sầu riêng nhiều nhà vườn quan tâm, có thể đọc thêm bài Sầu Riêng Khánh Sơn 2026: Góc Nhìn Về Giống Musang King Trên Đất Nông Nghiệp.
Lời Kết Của Sáu Bình
Câu chuyện của bác Tháo, với tôi, không nằm ở mấy con số tiền tỷ. Nó nằm ở cái tinh thần không bỏ cuộc và chịu khó học hỏi.
Tôi vừa làm bất động sản, vừa yêu cây yêu đất. Nên tôi tin đất nào cũng có giá trị riêng. Miễn là mình hiểu và đối xử với nó đúng cách.
Tôi chia sẻ lại chuyện này như một góc nhìn để bà con tham khảo cho vui. Nó cũng cho mình thêm chút động lực.
Còn chuyện đầu tư hay trồng trọt trên đất trồng cây lâu năm, bà con nhớ tìm hiểu kỹ. Bà con nên kiểm tra pháp lý và cân nhắc theo hoàn cảnh của riêng mình. Chúc bà con luôn vững vàng trên mảnh đất của mình.
Các địa danh đã dùng trong bài (đều thuộc tỉnh Khánh Hòa, trừ nơi có ghi rõ): huyện Khánh Sơn, xã Sơn Trung (Khánh Sơn, Khánh Hòa), Cam Hiệp (Khánh Hòa). Ngoài ra bài có nhắc tới Lâm Đồng như một địa danh trong quá khứ của nhân vật, không thuộc Khánh Hòa.