Mấy năm nay, hễ nhắc tới sầu riêng Khánh Sơn là bà con mình lại tò mò. Người thì hỏi đất trên đó ra sao. Người thì thắc mắc sao trái sầu riêng vùng núi này được thương lái săn đón.
Tôi vừa làm bất động sản, vừa mê cây cối, đất đai. Nên tôi xin chia sẻ vài góc nhìn quan sát được từ thị trường. Mong giúp bà con hiểu rõ hơn trước khi tính chuyện gắn bó với vùng đất này.
Bài viết này không phải để hứa hẹn điều gì. Tôi chỉ kể lại những gì mình nghe, mình thấy. Còn quyết định thế nào, bà con nên tự tìm hiểu kỹ. Nên đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.
Vì sao sầu riêng Khánh Sơn được nhắc tới nhiều
Khánh Sơn là huyện miền núi của tỉnh Khánh Hòa. Khí hậu ở đây mát mẻ, đất đỏ bazan khá hợp với cây sầu riêng. Qua quá trình quan sát, tôi thấy vùng này dần được xem như một “thủ phủ” sầu riêng. Diện tích trồng ước tính khoảng 2.000 ha mỗi năm.
Trong số đó, phần diện tích đang cho thu hoạch vào khoảng 1.000 ha. Sản lượng ước tính chừng 15.000 tấn mỗi năm. Đây là con số bà con có thể tham khảo để hình dung quy mô. Còn số liệu chính xác thì nên kiểm tra thêm ở phòng nông nghiệp huyện.
Bà con muốn nhìn lại một mùa vụ cụ thể để so sánh? Có thể xem thêm bài Sầu Riêng Khánh Sơn 2026: Được Mùa Được Giá mà tôi từng chia sẻ.
Giống Musang King: “vua sầu riêng” đang được thử nghiệm
Có một anh làm vườn trên Khánh Sơn chia sẻ với tôi một chuyện hay. Khu vực đang thử nghiệm giống Musang King. Đây là giống sầu riêng có nguồn gốc từ Malaysia. Người ta hay gọi vui là “sầu riêng vua” vì giá trị của nó.
Anh chỉ cho tôi cách nhận dạng. Lá của giống này nhỏ và dài, chừng bằng hai ngón tay. Nó khác hẳn lá to của sầu riêng Thái hay Ri6. Anh nói nếu chăm kỹ thì sau khoảng 4,5 đến 5 năm cây bắt đầu cho trái. Còn trồng theo hướng hữu cơ thì có khi phải chờ tới 6 năm.
Về giá, đây là điều bà con nên hết sức thận trọng khi nghe. Anh kể tại vườn thử nghiệm giá quanh mức 200.000 – 300.000 đồng/kg. Ngoài thị trường có nơi rao 600.000 – 750.000 đồng/kg. Những con số này thay đổi theo thời điểm. Bà con đừng vội tin vào một mức giá cố định nào cả.
Anh cũng nói thẳng. Giống này sản lượng không cao bằng Monthong, nhưng bù lại thuộc phân khúc cao cấp. Dù vậy, cây vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm về chất lượng cơm. Nó phụ thuộc nhiều vào thời tiết và kỹ thuật bón phân. Nói cách khác, chưa có gì là chắc chắn.
Câu chuyện canh tác hữu cơ và cách tưới không tốn điện
Điều làm tôi nhớ nhất là cách vài nhà vườn ở đây theo đuổi canh tác hữu cơ. Có một chú nông dân từng nói với tôi một câu rất thật lòng. Người trồng chính là người tiếp xúc với thuốc đầu tiên. Nên làm sạch trước hết là để bảo vệ chính mình, sau đó mới tới người ăn.
Các vườn này dùng phân hữu cơ nén viên và thuốc thảo dược thay cho hóa chất. Nghe kể thì thấy vất vả hơn nhiều. Nhưng nhiều người vẫn kiên trì. Họ tin đó là hướng đi bền hơn cho sức khỏe cả nhà lẫn khách hàng.
Thú vị nhất là hệ thống tưới không dùng điện. Nước được dẫn từ các con thác trên rừng cách xa vài cây số về hồ chứa trên đỉnh đồi. Rồi dựa vào chênh lệch độ cao mà tự chảy về vườn. Cách làm mộc mạc mà hiệu quả, tiết kiệm được khoản điện đáng kể.
Ai quan tâm tới việc chuyển đổi cây trồng trên đất đồi có thể xem thêm bài Đất Trồng Cây Lâu Năm Ở Khánh Sơn: Nhìn Từ Vụ Sầu Riêng 2024 để có thêm góc nhìn.
Đất nông nghiệp ở Khánh Sơn: vài điều bà con nên kiểm tra
Nhiều người khi đi xem đất trồng sầu riêng thường chỉ nhìn cây, nhìn giá. Họ hay quên mất phần pháp lý. Qua quan sát, tôi thấy đây là chỗ dễ vướng nhất. Bà con nên tìm hiểu kỹ loại đất, quy hoạch và tình trạng giấy tờ trước khi xuống tiền.
Một điểm nữa bà con cần lưu ý là chi phí. Địa hình ở đây đèo dốc. Vật liệu và vận chuyển ở Khánh Sơn thường cao hơn vùng đồng bằng khá nhiều. Có người ước chừng chênh tới 40%. Cái gì ở dưới xuôi rẻ thì lên núi có thể đắt hơn. Bà con nên tính toán trước.
Ai đang cân nhắc làm giàu từ đất nông nghiệp nói chung, tôi có gom góp vài hướng đi trong bài 9 Nghề Thu Nhập Tỷ Đồng Tại Nông Thôn. Bà con có thể tham khảo cho rộng đường suy nghĩ.
Chuyện tử tế bên cạnh chuyện làm ăn
Không phải chuyện gì ở Khánh Sơn cũng xoay quanh cây trái và tiền bạc. Tôi từng nghe kể về một dự án nhà tình thương ở thôn Suối Đá, xã Ba Cụm Bắc. Nó giúp một chị mẹ đơn thân đang nuôi mấy đứa con nhỏ. Căn nhà nhỏ nhưng gọn gàng, có phòng khách, phòng ngủ, bếp và nhà vệ sinh.
Nghe kể lúc nhận nhà chị vui lắm. Chị nói cả đời chưa từng nghĩ mình có được chỗ ở khang trang như vậy. Kinh phí góp từ nhiều tấm lòng khắp nơi, trong và ngoài nước. Câu chuyện này nhắc tôi một điều. Đằng sau một vùng đất đang phát triển vẫn còn nhiều mảnh đời cần cộng đồng chung tay.
Vài lời gửi bà con
Sầu riêng Khánh Sơn đang có những tín hiệu tích cực. Nhất là với hướng đi giống chất lượng cao và canh tác sạch. Nhưng tôi xin nhắc lại. Mọi con số về giá, sản lượng hay lợi nhuận đều chỉ mang tính tham khảo và thay đổi theo thời điểm.
Nếu bà con thật sự muốn gắn bó với vùng đất này, hãy dành thời gian lên tận nơi. Hãy hỏi han người làm vườn lâu năm. Nên kiểm tra kỹ pháp lý và tham khảo ý kiến cơ quan chức năng. Tùy từng trường hợp mà cách làm sẽ khác nhau. Không có công thức chung nào đúng cho tất cả.
Tôi chỉ mong bài chia sẻ nhỏ này giúp bà con có thêm một góc nhìn thực tế. Đất đai hay cây trái, cái gì cũng cần sự kiên nhẫn và tìm hiểu tới nơi tới chốn.
Các địa danh đã dùng trong bài
Huyện Khánh Sơn, xã Ba Cụm Bắc, thôn Suối Đá (tỉnh Khánh Hòa).