Sầu riêng Khánh Sơn mấy năm nay được bà con nhắc tới nhiều, nhất là sau vụ mùa 2024. Với những ai đang quan tâm tới đất trồng cây lâu năm ở vùng núi Khánh Hòa, câu chuyện sầu riêng nơi đây có lẽ là một góc nhìn đáng để tham khảo trước khi tính chuyện lâu dài.
Tôi làm bất động sản, cũng là người mê đất, mê cây. Bài viết này tôi gom lại từ số liệu địa phương và những gì nghe được từ bà con, chỉ để chia sẻ góc nhìn, chứ không phải lời khuyên đầu tư. Mọi quyết định bà con nên tự cân nhắc và đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền.
Vì sao đất trồng cây lâu năm ở Khánh Sơn được để ý
Khánh Sơn là huyện miền núi của tỉnh Khánh Hòa. Khí hậu mát, đất đồi thoát nước tốt, khá hợp với cây sầu riêng, vốn là một loại cây lâu năm cần thời gian kiến thiết vài năm mới cho thu.
Có một anh làm vườn trên này từng chia sẻ với tôi rằng, trồng sầu riêng không phải chuyện một hai mùa. Cây phải nuôi 5-6 năm mới bắt đầu cho trái ổn định. Vì vậy khi nói tới đất trồng cây lâu năm, bà con cần xác định đây là hướng đi dài hạn, không phải chuyện ăn xổi.
Nếu bà con muốn hiểu thêm về loại đất này về mặt pháp lý và mô hình canh tác, có thể tham khảo bài Đất Trồng Cây Lâu Năm: Mô Hình Tre Lục Trúc Lấy Măng Ở Khánh Hòa mà tôi từng viết.
Vụ sầu riêng 2024: được mùa, được giá
Theo số liệu từ địa phương, vụ 2024 ở Khánh Sơn được xem là một năm khá đặc biệt. Bà con hay gọi vui là năm “được mùa, được giá”.
Vài con số đáng chú ý mà tôi ghi nhận được:
- Tổng diện tích sầu riêng toàn huyện khoảng 2.600 ha.
- Diện tích đang cho thu hoạch khoảng 1.600 ha.
- Sản lượng ước tính vụ 2024 khoảng 17.000 tấn, cao hơn năm trước chừng 2.000 tấn.
- Doanh thu toàn huyện dự kiến vượt mốc 1.000 tỷ đồng.
Giống trồng chủ yếu là Monthong, còn lại là Ri6 và Chín Hóa. Với cây từ 6-7 năm tuổi trở lên, năng suất bà con hay nhắc tới nằm trong khoảng 15-20 tấn mỗi héc-ta.
Giá bán và bài toán chi phí
Qua quá trình quan sát thị trường, giá sầu riêng Khánh Sơn vụ 2024 nhích lên so với niên vụ trước. Tôi ghi lại mấy mức giá được nhắc tới cho bà con dễ hình dung:
- Ri6: khoảng 55.000 – 60.000 đồng/kg, thu hoạch sớm và gần như xong sớm.
- Monthong mua xô: khoảng 75.000 – 85.000 đồng/kg.
- Monthong loại 1 cắt phân loại: khoảng 98.000 – 103.000 đồng/kg.
Về chi phí, bà con hay ước tính đầu tư khoảng 300 triệu đồng cho mỗi héc-ta. Với năng suất và giá như vậy, nhiều hộ có vườn lớn nói lãi khá. Nhưng tôi luôn nhắc: đây là con số của một vụ được mùa được giá, không nên xem là điều chắc chắn sẽ lặp lại. Giá nông sản lên xuống theo thị trường, bà con cần tính tới cả những năm khó.
Nếu bà con đang cân nhắc giữa nhiều loại cây, có thể xem thêm góc nhìn ở bài 9 Nghề Thu Nhập Tỷ Đồng Tại Nông Thôn để so sánh cho khách quan.
Lợi thế lệch vụ của sầu riêng Khánh Sơn
Điều khiến sầu riêng Khánh Sơn giữ được sức hút, theo tôi quan sát, chính là chuyện thu hoạch lệch vụ.
Sầu riêng ở đây chín rộ từ tháng 7 tới cuối tháng 8. Thời điểm này muộn hơn miền Tây và Đông Nam Bộ chừng 1-2 tháng, nhưng lại sớm hơn Tây Nguyên khoảng 1 tháng. Nhờ vậy mà tránh được cảnh đụng hàng, dội chợ.
Ngoài ra, giống Monthong ở đây được nhiều người khen là cơm vàng, hạt lép, vị ngọt thanh. Chất lượng cùng với thời điểm bán là hai thứ giúp trái sầu riêng nơi này có giá.
Chuyện xuất khẩu và mua bán tại vườn
Về xuất khẩu chính ngạch, toàn huyện đã có 5 mã số vùng trồng được phía Trung Quốc phê duyệt, với diện tích hơn 125 ha. Năm 2023, địa phương xuất chính ngạch khoảng 130 tấn sang thị trường này.
Không khí mua bán tại vườn cũng sôi động. Riêng ở xã Sơn Bình đã có tới 14 điểm thu mua và tập kết. Thương lái từ nhiều nơi, nhất là miền Tây, đổ về lập vựa. Có một điểm bà con hay kể là thương lái thường không chốt giá sớm mà đợi sát ngày cắt mới ra giá theo thị trường.
Mùa cao điểm đông tới mức nhà nghỉ, kho thuê tại địa phương có lúc hết chỗ. Đây cũng là điều gợi mở cho những ai quan tâm tới dịch vụ đi kèm nông nghiệp, như mô hình lưu trú. Bà con có thể tham khảo bài Homestay Farmstay Trên Đất Nông Nghiệp: Rủi Ro Pháp Lý Và Hướng Đi Bền Vững để hiểu rõ mặt pháp lý trước khi làm.
Đất trồng cây lâu năm: vài điều bà con nên cân nhắc trước khi xuống tiền
Nghe con số tỷ đồng dễ khiến người ta nôn nóng. Nhưng tôi từng nghe nhiều anh làm vườn lâu năm nhắc rằng, phía sau một vụ trúng là nhiều năm chăm bẵm, và cả những rủi ro thời tiết, sâu bệnh, giá cả.
Nếu bà con tính mua đất trồng cây lâu năm ở Khánh Sơn, có mấy việc nên tìm hiểu kỹ:
- Kiểm tra pháp lý thửa đất, sổ đỏ, quy hoạch, tránh mua nhầm đất đang vướng. Bà con nên đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.
- Xem kỹ nguồn nước tưới, độ dốc, chất đất, vì cây lâu năm gắn bó cả chục năm.
- Tìm hiểu nếu sau này muốn chuyển mục đích sử dụng đất thì thủ tục ra sao. Bài Đất Nông Nghiệp Lên Thổ Cư 2026 có nhắc tới một số điểm này.
- Nên tham khảo người có kinh nghiệm ở địa phương thay vì nghe một chiều.
Với ai muốn cẩn trọng hơn về mặt giấy tờ, tôi cũng gợi ý xem thêm bài Đất Xen Kẹt Không Sổ Đỏ: 5 Rủi Ro Và Cách Kiểm Tra Trước Khi Mua. Còn nếu bà con quan tâm loại cây khác hợp thổ nhưỡng Khánh Hòa, có thể đọc bài Cây Đinh Lăng 2026: Tiềm Năng Làm Giàu Ở Khánh Hòa.
Đôi lời gửi bà con
Vụ sầu riêng 2024 ở Khánh Sơn cho thấy tiềm năng thật của cây lâu năm khi hợp đất, hợp khí hậu và có chiến lược bán hàng khôn khéo. Nhưng làm nông là chuyện dài hơi, cần kiên nhẫn và tính toán, không phải cứ trồng là trúng.
Tôi chia sẻ những gì mình quan sát và nghe được, mong giúp bà con có thêm một góc nhìn. Còn quyết định thế nào, xin bà con cứ tìm hiểu thật kỹ và cân nhắc theo hoàn cảnh của mình.
Các địa danh Khánh Hòa được nhắc trong bài
- Huyện Khánh Sơn (Khánh Hòa)
- Xã Sơn Bình (huyện Khánh Sơn)