Bà con mình ơi, Sáu Bình lại ngồi đây gõ mấy dòng cho bà con nghe đây! Mấy bữa nay Sáu nghe xôn xao khắp nơi. Ai cũng bàn tán chuyện giá đất nông nghiệp sắp tăng mạnh. Có người mừng rơn vì miếng đất ông cha để lại bỗng thành tài sản lớn. Nhưng cũng có người lo ngay ngáy. Vậy chuyện này thực hư ra sao?
Thôi, anh chị ngồi xuống đây. Sáu pha bình trà, mình cùng gỡ cho rõ ngọn ngành. Vì sao giá đất nông nghiệp lại được đề xuất tăng? Ai được lợi, ai phải lo? Nắm chắc mấy điều Sáu chỉ đây, bà con mới tính đường cho đúng.
Giá đất nông nghiệp sắp tăng bao nhiêu?
Chuyện là vầy bà con à. Hệ thống định giá đất nông nghiệp ở nước mình đang đứng trước bước ngoặt lớn. Nhiều đề xuất muốn nâng mạnh khung giá. Có nơi tính tới mức bằng 65% đến 70% giá đất ở cùng vị trí. Nghe con số đó là bà con hình dung được mức thay đổi rồi ha.
Gốc rễ chuyện này nằm ở quy định mới trong Luật Đất đai 2024. Mục tiêu là xóa bỏ mấy bất cập kéo dài trong khâu bồi thường và giải phóng mặt bằng. Đồng thời phản ánh đúng giá trị thật của đất trong quá trình đô thị hóa. Nói gọn lại, đất của bà con sẽ được định giá công bằng hơn.
Vì sao giá đất nông nghiệp trước đây bị neo thấp?
Sáu thấy nhiều bà con thắc mắc chuyện này lắm. Trước đây giá đất nông nghiệp thường bị giữ ở mức thấp. Lý do là để giảm chi phí giải phóng mặt bằng. Từ đó phục vụ phát triển công nghiệp và hạ tầng cho nhanh. Nghe thì hợp lý, nhưng hệ quả thì bà con mình gánh.
Thứ nhất, bà con nhận đền bù thấp hơn nhiều so với giá trị thật. Vậy là khiếu kiện kéo dài, bức xúc triền miên. Thứ hai, có nhóm trục lợi từ chuyện thu hồi đất giá rẻ rồi bán chênh lệch cao. Thứ ba, nhiều người nản, bỏ ruộng hoang vì không còn động lực làm ăn. Đau lòng lắm chớ bà con.
Giá đất nông nghiệp tăng thì ai được hưởng lợi?
Nói vậy chớ bà con đừng vội buồn. Khi giá đất nông nghiệp được nâng lên, nhiều người sẽ được lợi thấy rõ. Sáu gom lại từng nhóm cho bà con dễ nắm.
Người dân đang giữ đất
Đây là nhóm được lợi rõ nhất. Tài sản của bà con tăng mạnh, có khi gấp nhiều lần. Lỡ bị thu hồi thì tiền đền bù cũng cao hơn hẳn. Có vốn đó, bà con dễ chuyển đổi sinh kế hoặc làm ăn buôn bán.
Người làm nông chuyên nghiệp
Đất giá trị cao thì thế chấp vay ngân hàng được nhiều hơn. Nhờ vậy bà con có động lực giữ đất và đầu tư công nghệ cao. Làm nông kiểu mới, thu nhập ổn định lâu dài.
Ngân hàng và nhà đầu tư dài hạn
Tài sản đảm bảo tăng giá thì ngân hàng bớt lo nợ xấu. Còn nhà đầu tư đàng hoàng thì môi trường minh bạch hơn. Họ dễ gọi vốn làm nông nghiệp sinh thái hay xuất khẩu.
Sáu kể bà con nghe một ví dụ cho dễ hiểu. Một hộ có 3.000 mét vuông đất nông nghiệp vùng ven. Trước đền bù 1 triệu đồng mỗi mét vuông thì được 3 tỷ. Nay nâng lên 4 đến 5 triệu đồng mỗi mét vuông thì thành 12 đến 15 tỷ. Số tiền đó thay đổi hẳn vị thế tài chính của cả gia đình đó bà con.
Những ai phải lo khi giá đất nông nghiệp tăng?
Có người lợi thì cũng có người lo, đó là lẽ thường. Sáu nói thẳng để bà con nào liên quan còn tính trước.
Trước hết là doanh nghiệp bất động sản. Chi phí giải phóng mặt bằng tăng cao làm vỡ kế hoạch tài chính. Mấy dự án gom đất nông nghiệp giá rẻ chờ chuyển đổi càng khó thở. Kế đến là chính quyền địa phương ngân sách hẹp. Dự án đường, trường, trạm dễ đình trệ vì tiền đền bù vượt khả năng chi trả.
Rồi tới nhóm đầu cơ lướt sóng. Giá vốn tăng, thị trường minh bạch, tạo sốt ảo khó hơn xưa. Người thuê đất sản xuất cũng lo bị tăng giá thuê hoặc bị lấy lại mặt bằng. Cuối cùng là chủ đầu tư hạ tầng đang triển khai dở dang theo bảng giá cũ, dễ vướng tranh chấp hợp đồng.
Lộ trình tăng giá đất nông nghiệp nên đi thế nào?
Để chuyện này không gây sốc cho nền kinh tế, Sáu thấy phải làm bài bản. Không thể tăng đùng một cái được bà con à.
Tăng theo lộ trình và phân vùng
Nhiều đề xuất muốn áp dụng theo lộ trình 3 đến 5 năm. Chia nhỏ mức tăng, ví dụ năm đầu 15% rồi tăng dần. Như vậy các bên có thời gian thích nghi. Đất vùng ven đô thị thì tăng mạnh, tiệm cận giá đất ở. Còn vùng chuyên canh, vùng sâu vùng xa thì tăng vừa phải để giữ ưu đãi sản xuất.
Công khai quy hoạch và kiểm soát đầu cơ
Sáu tâm đắc nhất là chuyện minh bạch. Nên có cổng thông tin đất đai công khai bảng giá và quy hoạch tới năm 2030. Làm vậy để loại bỏ cảnh cò đất thao túng thông tin. Ngoài ra nên đánh thuế cao với giao dịch chuyển nhượng ngắn hạn dưới 12 tháng. Đồng thời siết chặt mấy vụ phân lô bán nền trái phép trên đất nông nghiệp.
Hỗ trợ sinh kế cho bà con
Điều Sáu quan tâm nhất vẫn là chuyện an cư của bà con. Tăng giá đất phải đi đôi với tái định cư bằng hoặc tốt hơn nơi cũ. Nhà nước cũng nên hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm. Kèm theo cho vay vốn ưu đãi để bà con sau khi mất đất còn ổn định lâu dài.
Lời gửi gắm của Sáu về giá đất nông nghiệp
Nói tóm lại bà con à, việc điều chỉnh giá đất nông nghiệp là bước đi tiến bộ. Nó khôi phục giá trị thật và trả lại công bằng cho người giữ đất. Nhưng đây là bài toán cân bằng lợi ích phức tạp. Thành công hay không là nhờ Nhà nước dẫn dắt tỉnh táo, doanh nghiệp minh bạch, và bà con mình chủ động nắm thông tin.
Ai chưa rõ chuyện đền bù thì đọc thêm bài Đất Nông Nghiệp Bị Đền Bù Rẻ Bèo Sáu viết bữa trước nha. Muốn đối chiếu cho chắc, bà con xem thêm toàn văn Luật Đất đai 2024.
Có gì thắc mắc cứ nhắn cho Sáu. Mình cùng ngồi gỡ. Chúc bà con mình giữ đất, giữ của, an cư lạc nghiệp nha!