Bà con mình ơi, có lẽ không ít lần Sáu tôi ngồi cà phê với mấy anh em ở quê, ai cũng thắc mắc một chuyện: nhà nước thu hồi ruộng lúa, ruộng vườn thì được đền bù bao nhiêu tiền một mét vuông? Câu chuyện giá đền bù đất nông nghiệp tưởng đơn giản mà hóa ra lại làm nhiều người mất ăn mất ngủ. Bởi vậy hôm nay tôi ngồi gõ mấy dòng này, nói cho bà con nghe cho rõ ngọn ngành, để lỡ mai này có bị thu hồi thì mình còn biết đường mà tính.
Trước tiên, tôi nói thẳng luôn cho bà con đỡ mong: không có một mức giá đền bù đất nông nghiệp chung nào áp dụng cho cả nước cả. Đừng nghe ai phán “một mét được nhiêu đó” rồi tin sái cổ. Mức tiền bà con nhận được tùy vào từng thửa đất, từng địa phương và từng thời điểm thu hồi. Giờ mình đi vào chi tiết nghen.
Vì sao nhà nước thu hồi đất trồng lúa của bà con?
Theo luật hiện hành, nhà nước chỉ thu hồi đất nông nghiệp khi thật sự cần thiết. Cụ thể là để phát triển kinh tế – xã hội, vì lợi ích quốc gia và lợi ích của cả cộng đồng. Nói nôm na là làm đường, làm khu công nghiệp, làm công trình công cộng phục vụ chung cho bà con mình đó.
Khi rơi vào diện này, bà con sẽ được xem xét bồi thường. Nhưng bồi thường ra sao thì còn phụ thuộc nhiều thứ. Sáu tôi sẽ nói tiếp ngay dưới đây.
Ba hình thức bồi thường khi thu hồi đất nông nghiệp
Cái này quan trọng lắm nghen bà con. Việc bồi thường đất trồng lúa thường đi theo ba hướng, tùy vào quỹ đất còn hay hết và điều kiện thửa đất của mình.
1. Bồi thường bằng đất
Đây là kiểu “đổi đất lấy đất”. Nhà nước sẽ đền cho bà con một mảnh đất khác có cùng mục đích sử dụng với mảnh bị thu hồi. Nghĩa là mất ruộng thì được cấp lại ruộng, coi như mình vẫn còn cái cần câu cơm.
2. Bồi thường bằng tiền
Nếu địa phương hết quỹ đất để đổi, thì bà con nhận tiền. Số tiền này tính theo giá đất cụ thể chứ không phải giá trên trời. Và đây cũng chính là chỗ mà nhiều người quan tâm nhất khi hỏi về giá đền bù đất nông nghiệp.
3. Bồi thường chi phí đầu tư còn lại
Trường hợp này thì hơi thiệt thòi hơn. Nếu thửa đất bị thu hồi mà không đủ điều kiện được đền bù về đất, bà con chỉ được nhận lại phần chi phí đã đầu tư vào đất còn lại. Vậy nên chuyện giấy tờ, điều kiện của thửa đất là cực kỳ quan trọng nghen.
Giá đền bù đất nông nghiệp được tính như thế nào?
Bà con để ý kỹ chỗ này. Căn cứ theo Điều 114 Luật Đất đai, quy trình tính tiền đền bù được quy định rõ ràng, chứ không ai muốn tính bao nhiêu thì tính.
Giá tính đền bù là giá đất cụ thể
Khi nhận bằng tiền, mức bồi thường dựa trên giá đất cụ thể. Giá này không cố định sẵn, mà dựa vào bảng giá đất do Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh ban hành. Tỉnh nào đất đắt thì giá cao, tỉnh nào đất còn rẻ thì giá thấp hơn, âu cũng là lẽ thường.
Ai là người quyết định giá?
Người “cầm cân nảy mực” ở đây là UBND cấp tỉnh. Chính quyền tỉnh sẽ quyết định giá đất cụ thể sao cho sát với thực tế địa phương. Nhờ vậy mà giá đền bù mới bám được giá thị trường nơi bà con sinh sống.
Giá được chốt vào lúc nào?
Giá đất cụ thể của đất trồng lúa được UBND cấp tỉnh quyết định ngay tại thời điểm có quyết định thu hồi đất. Nói cách khác, giá bây giờ với giá vài năm trước có thể khác nhau một trời một vực đó bà con.
Bảng tổng kết cho bà con dễ nhớ
| Tiêu chí | Nội dung quy định |
|---|---|
| Mục đích thu hồi | Phát triển kinh tế – xã hội, lợi ích quốc gia, lợi ích cộng đồng |
| Thẩm quyền định giá | Ủy ban nhân dân cấp tỉnh |
| Căn cứ giá | Bảng giá đất của tỉnh và giá đất cụ thể tại thời điểm thu hồi |
| Tính nhất quán | Không có mức giá chung, tùy từng trường hợp và địa phương |
Sáu Bình nhắn nhủ đôi điều với bà con
Qua hết mọi chuyện, tôi rút ra hai điều cốt lõi mà bà con nào cũng nên nằm lòng.
Thứ nhất, giá đền bù đất nông nghiệp mang tính địa phương và thời điểm. Bởi vậy, thay vì tin vào một con số chung chung ai đó nói, bà con hãy chịu khó lên UBND xã, huyện hỏi cho ra bảng giá đất và quyết định cụ thể của tỉnh mình. Đất mình ở đâu thì hỏi giá ở đó, mới chuẩn.
Thứ hai, điều kiện bồi thường quyết định quyền lợi của mình. Nếu thửa đất đủ điều kiện đền bù về đất thì mừng, còn nếu không đủ thì phần bồi thường sẽ hẹp lại, chỉ còn chi phí đầu tư. Vậy nên giấy tờ đất đai bà con phải giữ cho gọn gàng, đầy đủ nghen.
Nếu bà con còn phân vân về chuyện chuyển đổi hay giá cả đất đai, có thể xem thêm bài chia sẻ khác của Sáu Bình để nắm thêm cho chắc. Đất đai là mồ hôi nước mắt cả đời, mình hiểu luật thì mình mới giữ được quyền lợi cho mình và con cháu.
Chúc bà con luôn mạnh giỏi, làm ăn phát đạt. Có gì thắc mắc cứ nhắn cho Sáu tôi một tiếng nghen!