Bạn ơi, dạo này Sáu nghe bà con hỏi hoài một câu. Đất nông nghiệp của mình có làm homestay, làm farmstay được không, hay lại bị phạt? Trước đây thì khó lắm, nhưng từ khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực ngày 01/08/2024 thì cửa đã mở rộng hơn nhiều rồi. Hôm nay Sáu ngồi kể bạn nghe cho tường tận chuyện làm homestay farmstay trên đất nông nghiệp sao cho hợp pháp, khỏi lo nơm nớp mỗi khi có đoàn kiểm tra ghé qua nghen.
Nếu bạn còn mơ hồ về mô hình này, Sáu khuyên đọc trước bài Farmstay là gì và cách biến đất vườn thành mô hình sinh lời hợp pháp để nắm cái gốc trước đã.
Luật Đất đai 2024 nói gì về homestay farmstay trên đất nông nghiệp?
Nói dễ hiểu, luật mới cho phép dùng đất nông nghiệp kiểu đa mục đích. Nghĩa là bạn vừa trồng trọt, chăn nuôi. Bạn còn được làm dịch vụ lưu trú như homestay, farmstay ngay trên đất đó. Điều mừng nhất là bạn không phải làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất. Không còn rườm rà như hồi trước nữa.
Tuy nhiên, Sáu nói thiệt, làm gì cũng có luật chơi của nó. Bạn phải nhớ kỹ ba điều cốt lõi sau đây thì mới an toàn:
- Giới hạn diện tích: Phần đất dành cho xây dựng công trình phục vụ du lịch không được vượt quá 50% tổng diện tích mảnh đất nông nghiệp.
- Công trình không kiên cố: Nhà cửa, chòi nghỉ phải mang tính tạm bợ, dễ tháo dỡ khi cơ quan chức năng yêu cầu. Đừng đổ bê tông cốt thép kiên cố mà mang họa nghen.
- Đúng mục đích: Làm sai là dính lỗi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất trái phép, bị phạt như chơi.
Muốn hiểu sâu hơn về ranh giới giữa đất nông nghiệp và đất ở, bạn xem thêm bài chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất ở: điều kiện, thủ tục và cách tính tiền 2026 cho chắc ăn.
Vì sao đừng để đất nông nghiệp nằm trơ chờ thời?
Sáu nói luôn: để đất trống là phí lắm bạn ơi. Trước khi có luật mới, nhiều bà con xây “chui” rồi thấp thỏm, còn nhiều mảnh đất đẹp thì bỏ hoang vì canh tác không hiệu quả. Giờ thì khác rồi.
Làm homestay farmstay đúng luật, bạn có hai nguồn thu. Một là tiền lưu trú của khách. Hai là tiền bán nông sản sạch ngay tại vườn. Ngoài chuyện tiền bạc, mô hình này còn giữ được nếp quê. Nó giữ màu xanh cho đất. Nó cũng tạo việc làm cho bà con quanh vùng. Vừa có lời, vừa có tình, đúng không nào?
Muốn hình dung một cái farmstay thành công trông ra sao, bạn ghé đọc bài mô hình Farmstay Net Zero ở Phong Nha làm du lịch xanh bền vững mà học hỏi cách người ta làm nghen.
Ai được lợi khi làm homestay farmstay trên đất nông nghiệp?
Cái hay của quy định này là nhiều bên cùng có lợi. Sáu tóm gọn cho bạn dễ nhớ:
- Người sở hữu đất: sinh lời trực tiếp từ mảnh đất của mình, hợp pháp hóa việc kinh doanh, lại tăng giá trị tài sản.
- Doanh nghiệp: dễ thuê lại đất nông nghiệp để đầu tư bài bản trong giới hạn cho phép, thủ tục cũng gọn gàng hơn.
- Địa phương: đất được dùng hiệu quả, kinh tế tăng trưởng bền vững, bà con có thêm việc làm.
- Nhà nước: tăng nguồn thu thuế, quản lý du lịch nông thôn minh bạch hơn.
Vì lẽ đó, chuyên gia dự báo đất vị trí đẹp sẽ được khai thác mạnh. Nhà đầu tư sẽ đổ về trong thời gian tới. Nếu bạn đang tính đường dài, hãy tham khảo thêm kinh nghiệm đầu tư đất nông nghiệp vườn để bỏ phố về quê an toàn.
Hồ sơ và thủ tục xin sử dụng đất đa mục đích
Tới phần quan trọng nè bạn. Để được chấp thuận làm homestay farmstay trên đất nông nghiệp, bạn cần chuẩn bị bộ hồ sơ gồm ba thứ:
- Văn bản đề nghị sử dụng đất kết hợp đa mục đích (theo Mẫu số 15, Phụ lục kèm Nghị định 102).
- Phương án sử dụng đất kết hợp chi tiết, nêu rõ mục đích, quy mô và thời gian.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ hợp lệ theo Điều 137 Luật Đất đai 2024.
Về nơi nộp, Sáu nhắc nhẹ: cá nhân thì nộp ở cấp huyện, còn tổ chức thì nộp ở cấp tỉnh. Sau đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ xem xét hồ sơ. Họ thẩm định và phê duyệt phương án. Thời hạn xử lý không quá 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu được duyệt, bạn cứ theo phương án mà làm. Còn nếu bị từ chối, cơ quan phải trả lời bằng văn bản. Họ cũng phải nêu rõ lý do.
Vài lời Sáu dặn bà con trước khi bắt tay làm
Trước khi kết bài, Sáu dặn thêm mấy điều. Thứ nhất, đừng nóng vội đổ tiền xây dựng khi chưa được duyệt phương án. Thứ hai, hãy trồng cây sớm cho đất có màu xanh, vừa đúng tính chất nông nghiệp, vừa hút khách. Bạn có thể tham khảo top cây trồng giá trị cao trên đất nông nghiệp để chọn giống phù hợp.
Và nếu bạn đang ấp ủ giấc mơ về quê làm chủ mảnh vườn, đừng bỏ qua bài bỏ phố về quê 2026: giấc mơ, thực tại và cách đi đường dài không vỡ mộng để chuẩn bị tâm thế cho vững nghen.
Bà con muốn tra cứu văn bản luật gốc thì xem tại toàn văn Luật Đất đai 2024 trên Cổng thông tin Chính phủ cho chắc chắn nghen.
Kết luận
Tóm lại, Luật Đất đai 2024 đã mở một hành lang pháp lý thông thoáng cho mô hình homestay farmstay trên đất nông nghiệp. Nhà nước vừa gỡ nút thắt thủ tục cho bà con. Nhà nước cũng thúc đẩy du lịch xanh bền vững. Bạn chỉ cần làm đúng luật là an tâm. Nhớ giữ diện tích xây dựng dưới 50%. Và đừng xây kiên cố nghen. Sáu chúc bạn sớm biến mảnh đất của mình thành nơi vừa sinh lời, vừa đầy tình quê nghen!