Nhiều năm làm bất động sản, tôi gắn bó với đất quê. Tôi nhận ra một điều. Nông thôn không hề thiếu cơ hội. Chỉ thiếu người dám đi con đường ít người đi. Có những nghề thu nhập tỷ đồng tại nông thôn mà bà con ít để ý. Nhưng chúng lại âm thầm mang về nguồn thu đáng nể. Phần thưởng dành cho ai chịu khó và kiên trì.
Bài này tôi xin chia sẻ 9 mô hình. Đây là những nghề tôi thấy có tiềm năng thật sự. Tôi không hứa con số lợi nhuận nào. Tôi cũng không dám nói ai làm cũng giàu. Đây chỉ là góc nhìn để bà con tham khảo. Quyết định ra sao thì tùy điều kiện mỗi nhà.
Vì sao có những nghề thu nhập tỷ đồng tại nông thôn mà ít người làm?
Có một anh từng chia sẻ với tôi câu này. Tôi nhớ mãi. “Nghề dễ thì ai cũng nhào vô, lời lãi mỏng dính. Nghề khó, cần vốn, cần kiên nhẫn thì ít người theo. Mà đó mới là chỗ còn dư địa.”
Nghĩ lại thấy đúng. Những nghề thu nhập tỷ đồng tại nông thôn thường có chung mấy đặc điểm. Chúng cần thời gian dài mới thu quả. Chúng đòi hỏi kỹ thuật. Và phải xây được niềm tin với khách hàng. Không có chuyện “ăn xổi” ở đây.
Điểm chung nữa là hầu hết đều gắn với đất. Vậy nên bà con nên tìm hiểu kỹ pháp lý mảnh đất trước. Chuyện xây dựng hay chuyển mục đích trên đất nông nghiệp có nhiều quy định. Bà con nên đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.
9 nghề thu nhập tỷ đồng tại nông thôn bà con nên tham khảo
1. Nuôi yến trong nhà
Tổ yến là mặt hàng có giá trị thương mại rất cao. Cái hay của nghề này nằm ở chỗ yến là chim tự nhiên. Mình gần như không tốn tiền thức ăn. Cũng không tốn công chăm mỗi ngày. Chỉ cần tạo môi trường sống đạt chuẩn để dụ yến về.
Đổi lại, nghề này cần vốn ban đầu để cải tạo nhà. Và cần cực kỳ kiên nhẫn. Có khi mất cả năm yến mới bắt đầu về. Ai nóng vội thì khó theo. Muốn làm, bà con nên tìm hiểu kỹ về nhiệt độ, độ ẩm và âm thanh dẫn dụ. Vị trí nên gần sông hồ, nơi nhiều côn trùng.
2. Trồng dược liệu quý
Nhiều bà con đã bỏ hoa màu truyền thống. Họ chuyển sang cây dược liệu như đinh lăng, nghệ đen, sâm bố chính. Giá trị có thể cao hơn nhiều so với trồng lúa. Nhưng cũng cần kỹ thuật và đầu ra ổn định.
Tôi từng viết về mô hình cây đinh lăng, thứ được ví như sâm nhà nghèo ở Hải Dương. Tôi cũng chia sẻ về cây xáo tam phân, một dược liệu quý khó trồng ở Đồng Nai. Bà con quan tâm hướng này có thể đọc thêm.
Lời khuyên chân thành của tôi rất đơn giản. Nên liên kết với công ty dược hoặc hợp tác xã. Lo đầu ra trước khi trồng đại trà. Tránh cảnh được mùa mất giá.
3. Sản xuất nông sản sạch và hữu cơ
Ngày càng nhiều người thành phố chuộng đồ sạch. Họ sẵn sàng trả giá cao cho rau sạch, gà thả vườn, cá tự nhiên. Cái mình bán ở đây không chỉ là nông sản. Đó là niềm tin và sự an tâm về sức khỏe.
Muốn giữ khách thì quy trình phải minh bạch. Nhiều người làm tốt hướng này thường quay video, chụp hình quá trình. Có người còn mời khách về tận vườn xem. Kênh bán thì kết hợp online, livestream và gửi vào cửa hàng thực phẩm sạch.
4. Nuôi cá lồng và cá đặc sản
Nhà nào có mặt nước sông, hồ thì đây là lợi thế lớn. Bà con có thể nuôi cá tầm, cá lăng, cá chép giòn. Môi trường nước lưu thông tự nhiên cho thịt cá ngon. Nhờ vậy mà bán được giá.
Tất nhiên nghề nào cũng có rủi ro. Nuôi cá lồng cần vốn cho con giống và thức ăn. Lại phải đối mặt với thiên tai, dịch bệnh. Bà con cần trang bị kiến thức quản lý môi trường nước cho chắc. Nhất là trước khi xuống vốn lớn.
5. Phát triển đặc sản quê hương thành thương hiệu
Khô cá lóc, nem chua, kẹo gương… đều là món quen của quê mình. Nếu chuẩn hóa quy trình, làm bao bì tử tế thì khác hẳn. Thêm chứng nhận an toàn thực phẩm và một câu chuyện thương hiệu. Giá trị sẽ tăng lên nhiều lần.
Qua quan sát, tôi thấy nhiều đặc sản đã có chỗ đứng riêng. Chúng lên kệ siêu thị hay sàn thương mại điện tử. Thậm chí hướng tới xuất khẩu. Vấn đề là mình có chịu đầu tư bài bản hay không.
6. Kinh doanh vật tư nông nghiệp tại chỗ
Làm đại lý phân bón, hạt giống, máy móc là hướng ít ai để ý. Nhưng thị trường thì luôn có sẵn. Bà con nào cũng cần những thứ này mỗi mùa vụ.
Cái quyết định thành bại ở đây là uy tín. Hàng phải chuẩn. Hỗ trợ kỹ thuật phải tận tình. Và nên có chính sách thanh toán linh hoạt cho bà con. Nhiều đại lý giữ chân khách cả chục năm chỉ nhờ chữ tín.
7. Thủ công mỹ nghệ từ nguyên liệu tự nhiên
Tre, nứa, mây, gỗ qua bàn tay khéo léo sẽ thành sản phẩm đẹp. Chúng phục vụ trang trí nội thất và bán giá cao. Một món thô chỉ vài chục ngàn. Nếu thiết kế tinh xảo và gắn với câu chuyện văn hóa, giá có thể lên vài trăm ngàn.
Thế giới bây giờ chuộng đồ thân thiện môi trường. Họ thích những món có tính độc bản. Đây là xu hướng mà bà con mình có nhiều nguyên liệu sẵn. Mô hình trồng tre lục trúc lấy măng ở Quảng Trị cũng là cách khai thác giá trị từ cây tre.
8. Farmstay và du lịch sinh thái
Mô hình này kết hợp trang trại với dịch vụ lưu trú. Khách thành phố về trải nghiệm rất thích. Nguồn thu ở đây là kép. Vừa thu tiền lưu trú, ăn uống. Vừa bán nông sản tại chỗ cho khách tự hái, tự bắt.
Có một khách hàng từng kể với tôi về mô hình vườn nho sữa hữu cơ kết hợp du lịch nông nghiệp. Nghe rất thú vị. Nhưng tôi cũng phải nói thật. Làm homestay, farmstay trên đất nông nghiệp có nhiều rủi ro pháp lý. Bà con cần nắm rõ trước. Đừng xây rồi mới lo giấy tờ. Nên kiểm tra quy hoạch và hỏi ý kiến cơ quan chức năng từ đầu.
9. Chế biến phụ phẩm nông nghiệp
Rơm rạ, vỏ cà phê, lõi ngô, bã mía tưởng là rác. Nhưng chúng có thể thành viên nén chất đốt, phân hữu cơ hay giá thể trồng nấm. Mô hình kinh tế tuần hoàn này vừa giải quyết ô nhiễm. Vừa tận dụng nguyên liệu giá rẻ để tạo ra sản phẩm có giá trị.
Bà con thích những câu chuyện dấn thân từ đầu ư? Có thể đọc thêm về hành trình khởi nghiệp cây nhàu trên đất phèn U Minh Hạ. Hoặc chuyện một thầy giáo cải tạo 15ha đất hoang thành trang trại. Đó là những góc nhìn thực tế về sự kiên trì.
Muốn theo nghề thu nhập tỷ đồng tại nông thôn cần chuẩn bị gì?
Qua 9 mô hình trên, tôi thấy có mấy điểm chung. Ai muốn theo cũng nên chuẩn bị tinh thần.
Thứ nhất là tầm nhìn dài hạn. Hầu hết các nghề này cần từ 2 đến 5 năm. Đừng mong lời ngay trong vài tháng.
Thứ hai là kỹ thuật. Phải am hiểu sâu quy trình. Hoặc ít nhất có người chuyên môn hỗ trợ. Làm theo phong trào mà không nắm nghề thì rất dễ vấp.
Thứ ba là biết tận dụng công nghệ. Livestream, video ngắn giúp bà con bán hàng đi khắp nơi. Khoảng cách địa lý gần như bị xóa bỏ. Đây là điều thế hệ trước không có.
Cuối cùng là sự kiên trì và chữ tín. Giai đoạn đầu bao giờ cũng khó. Chưa có khách, sản phẩm chưa thu hoạch. Ai trụ được qua giai đoạn đó thì mới đi đường dài. Với điều kiện là giữ được chất lượng và niềm tin.
Đôi lời gửi bà con
Nông thôn mình không thiếu cơ hội làm giàu. Chỉ là chúng thường nằm ở con đường ít người đi. Biết biến tài nguyên bản địa thành sản phẩm có giá trị mới là điều quý. Kết hợp cái truyền thống với cách làm hiện đại. Đó mới là chìa khóa.
Tôi chia sẻ những góc nhìn này với một mong muốn. Đó là giúp bà con có thêm thông tin để cân nhắc. Trước khi bỏ vốn vào bất kỳ mô hình nào, hãy cẩn thận. Nhất là những nghề gắn với đất đai. Bà con nên tìm hiểu kỹ pháp lý và tham khảo người đi trước. Nên đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền. Cẩn thận từ đầu bao giờ cũng hơn.