Bà con ơi, Sáu Bình nhận được nhiều câu hỏi kiểu: “Đất lúa nhà tui trồng cây bàng, cây lâu năm có sao không?”. Vì vậy, hôm nay Sáu Bình nói rõ chuyện trồng cây lâu năm trên đất nông nghiệp và chính sách đền bù đi kèm. Bà con đọc kỹ để khỏi thiệt nha.
Phải dùng đất đúng mục đích
Trước hết, Điều 170 Luật Đất đai ghi rành rành: nghĩa vụ quan trọng nhất của người dùng đất là “sử dụng đất đúng mục đích”. Có trường hợp sổ ghi “đất nông nghiệp”. Nhưng hồ sơ địa chính địa phương (như Vĩnh Phúc) lại xác định đó là đất trồng lúa. Do đó, đem trồng cây bàng (cây lâu năm) lên đất lúa khi chưa chuyển đổi là dùng sai mục đích.
Muốn trồng cây lâu năm phải xin phép
Tiếp theo, Khoản 1 Điều 57 quy định chuyển đất trồng lúa sang đất trồng cây lâu năm là phải xin phép. Vậy bà con cần căn cứ theo Điều 52. Việc trồng cây lâu năm trên đất nông nghiệp (đất lúa) gồm hai căn cứ sau:
- Kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện đã được phê duyệt.
- Đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất của bà con.
Ngoài ra, đất lúa dưới 10 héc-ta thì cần HĐND tỉnh chấp thuận. Còn quyết định cụ thể cho hộ gia đình thuộc về UBND cấp huyện. Bà con muốn biết thêm về cấp sổ cho cây trồng? Hãy xem bài đất trồng cây lâu năm có được cấp sổ đỏ không.
Đất hết hạn vẫn canh tác thì sao?
Có nhà sổ ghi hết hạn từ 2013 mà vẫn trồng trọt bình thường, xã chưa gia hạn. Thực tế, nếu bà con còn trực tiếp sản xuất thì vẫn canh tác tiếp được. Tuy nhiên, không cập nhật hồ sơ là tự rước rủi ro. Tự ý đổi cây trồng cũng vậy, nhất là khi có dự án thu hồi.
Chuyện đền bù: phần đau nhất
Đây là phần bà con cần nhớ kỹ. Khoản 2 Điều 92 nói rõ: Nhà nước không bồi thường tài sản gắn liền với đất trong hai trường hợp. Một là tài sản tạo lập trái pháp luật. Hai là tài sản tạo lập sau khi đã có thông báo thu hồi.
Việc trồng cây lâu năm trên đất nông nghiệp (đất lúa) khi chưa xin phép bị coi là “tạo lập trái quy định”. Vì vậy, về nguyên tắc, cây trồng sẽ không được đền theo giá thị trường. Để hiểu cách tính, bà con xem thêm giá đền bù đất nông nghiệp từ 2026.
Có được hỗ trợ gì không?
Mặc dù không được bồi thường, bà con vẫn có thể được xem xét hỗ trợ. Mức hỗ trợ tùy chính sách từng địa phương. Ví dụ, ở Vĩnh Phúc thì theo Quyết định 61/2021/QĐ-UBND ngày 04/11/2021 về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Sáu Bình khuyên bà con
- Một là kiểm tra chính xác loại đất tại UBND xã hoặc Văn phòng đăng ký đất đai.
- Hai là nếu muốn trồng cây lâu năm thì lên huyện làm thủ tục chuyển mục đích cho đàng hoàng.
- Ba là xác định tâm lý: tài sản tạo lập sai mục đích thì khó đòi đền bù theo giá thị trường.
Tóm lại, làm đúng từ đầu cho nhẹ đầu, bà con nha. Muốn tra cứu văn bản gốc, bà con xem tại Thư Viện Pháp Luật. Có gì cứ nhắn Sáu Bình!