Bà con mình ơi, Sáu Bình lại ghé thăm đây! Hôm nay Sáu Bình kể bà con nghe về một loại cây hay lắm. Nó giúp nhiều gia đình vùng cao đổi đời. Mà lại đổi đời ngay trên mảnh đất nông nghiệp cằn cỗi của mình. Đó là cây sở. Nghe tên thì lạ. Nhưng giá trị nó mang lại thì thiệt không ngờ. Người ta còn ví dầu sở là “vàng lỏng” đó bà con.
Nhà mình có mảnh đồi trọc, đất dốc bạc màu không? Chưa biết trồng gì cho ra tiền? Vậy bà con đọc kỹ bài này nghen. Sáu Bình nói rõ từng phần. Từ đặc tính cây. Rồi tới giá trị dầu sở. Rồi hiệu quả kinh tế. Cuối cùng là mấy điều cần lưu ý. Để bà con tính đường làm ăn cho vững.
Cây sở là cây gì mà bà con vùng cao ai cũng quý?
Cây sở có tên khoa học là Camellia sasanqua. Nó thuộc họ Chè. Cây gắn bó với bà con vùng núi phía Bắc mấy chục năm nay rồi. Ở Lạng Sơn hay Cao Bằng, đi đâu cũng thấy bóng cây sở. Nó phủ xanh cả triền đồi. Cái hay là cây sống khỏe trên đất nông nghiệp nghèo dinh dưỡng. Đất dốc khô cằn nó cũng chịu được.
Sáu Bình tóm gọn mấy đặc điểm để bà con dễ nhớ:
- Nơi sống: Vùng núi đá vôi, biên giới phía Bắc như Lạng Sơn, Cao Bằng.
- Đất trồng: Đất dốc bạc màu, đồi núi trọc, khô cằn. Đất khó cũng sống được.
- Chăm sóc nhàn: Sức chống chịu cao. Ít sâu bệnh. Chủ yếu làm cỏ định kỳ.
- Thu hoạch: Quả sở hái vào khoảng tháng 10 hằng năm.
Từ những năm 1960, cây sở đã là cây chủ lực. Người ta trồng để phủ xanh đất trống. Trồng để cải tạo rừng nữa. Vậy nên trồng sở vừa có tiền. Lại vừa giữ đất giữ rừng. Lợi cả đôi đường bà con à.
Dầu sở — “vàng lỏng” quý giá từ hạt sở
Giá trị lớn nhất của cây sở nằm ở hạt. Hạt sở đem ép ra dầu. Thứ dầu này thơm ngon, bổ dưỡng. Bà con quen gọi vui là “vàng lỏng”.
Bổ dưỡng chẳng thua dầu ngoại
Dầu sở chứa nhiều axit béo không bão hòa. Nó có cả Omega 3, 6, 9. Hàm lượng chẳng kém dầu thực vật hạng sang. Lại thêm ưu điểm là tự nhiên. Ít qua xử lý hóa học. Đúng gu tiêu dùng sạch mà giờ ai cũng chuộng.
Nhờ công nghệ mới, dầu sở lên đời
Hồi trước dầu sở bán không được giá. Vì mùi vị chưa ngon. Công nghệ khi đó còn hạn chế. Nhưng nay khác rồi bà con! Người ta dùng công nghệ ép lạnh. Rồi tinh chế hiện đại. Dầu sở khử được mùi khó chịu. Vẫn giữ nguyên dinh dưỡng. Đủ chuẩn đem xuất khẩu luôn.
Giá thị trường hiện dao động khoảng 400.000 đồng/lít. Cao hơn hẳn dầu thực vật thường. Nghe con số đó là bà con hiểu vì sao gọi là “vàng lỏng” rồi.
Trồng cây sở trên đất nông nghiệp lời được bao nhiêu?
Đây là phần bà con quan tâm nhất nè. Trồng sở trên đất nông nghiệp cho thu nhập đa dạng lắm. Bà con bán quả thô cũng được. Ép dầu cũng được. Rồi còn ươm cây giống bán nữa.
Sáu Bình liệt kê vài con số cơ bản để bà con hình dung:
- Năng suất quả khô: khoảng 2 – 3 tấn/ha/năm.
- Lợi nhuận ròng (bán thô): chừng 30 – 50 triệu đồng/ha/năm.
- Giá cây giống: khoảng 6.000 đồng/cây.
- Mô hình tổng hợp: có hộ thu trên 200 triệu đồng/năm.
Chuyện thiệt của một hộ làm giàu từ cây sở
Sáu Bình kể bà con nghe chuyện hộ ông Hoàng Quang Trung. Ông ở thị trấn Lộc Bình. Nhà ông vừa ươm giống. Mỗi năm cung cấp khoảng 70.000 cây sở. Ông còn trồng chừng 4.000 cây sở trên đất đồi. Bắt đầu từ năm 2018 lận.
Ông kết hợp thêm cây ăn quả như hồi, trám. Sau khi trừ hết chi phí, ông thu trên 200 triệu đồng mỗi năm. Đó! Đất đồi tưởng bỏ đi mà biết cách làm thì ra tiền thiệt. Bà con nào đang phân vân đất nông nghiệp trồng cây gì cho hiệu quả thì đây là gợi ý hay.
Mấy điều bà con cần lưu ý trước khi trồng
Sáu Bình nói thiệt. Cái gì cũng có hai mặt. Cây sở tiềm năng lớn. Nhưng vẫn còn vài chỗ mình phải để ý:
- Chế biến sâu còn yếu: Phần lớn sản phẩm vẫn xuất thô ra nước ngoài.
- Giá trị chưa giữ được nhiều: Do xuất thô nên phần lời lớn chưa nằm lại trong nước.
- Thị trường khó tính: Quốc tế quan tâm dầu sở. Nhưng họ đòi hỏi tự nhiên và tinh chế cao.
Vậy nên bà con mình nên trồng theo hướng hàng hóa. Nên liên kết hợp tác xã để có đầu ra ổn định. Đừng làm nhỏ lẻ manh mún. Bà con cũng nên tìm hiểu kỹ quy định sử dụng đất. Có thể xem thêm trên cổng thông tin Bộ Nông nghiệp cho chắc ăn.
Lời gan ruột của Sáu Bình
Cây sở giúp phủ xanh đất trống. Nó giữ gìn môi trường bền vững. Mà còn là “mỏ vàng” chưa khai thác hết. Cái mỏ vàng đó nằm ngay trên đất nông nghiệp vùng cao mình. Nếu đầu tư đàng hoàng vào chế biến sâu, dầu sở sẽ còn vươn xa hơn nữa. Sáu Bình tin vậy.
Bà con nào có đất đồi bỏ trống thì nghe Sáu Bình. Muốn tính chuyện làm ăn lâu dài thì cứ mạnh dạn tìm hiểu cây sở nghen. Có gì thắc mắc cứ để lại bình luận. Sáu Bình sẵn lòng chia sẻ với bà con. Chúc bà con làm ăn phát đạt. Đất cằn cũng hóa đất vàng!