Có một dạo tôi hay nghe bà con nhắc tới cây đinh lăng. Người ta gọi nó là “sâm nhà nghèo”. Cây trồng ngoài hiên, quen thuộc lắm. Qua quá trình quan sát thị trường mấy năm gần đây, tôi thấy có điều thú vị. Loại cây này đang dần thành một hướng làm kinh tế. Ở nhiều vùng nó khá nổi, nhất là Khánh Hòa. Bài viết này tôi xin chia sẻ vài góc nhìn. Đây là kinh nghiệm quan sát, mong bà con tham khảo thêm. Tôi không dám khẳng định chắc chắn điều gì.
Cây đinh lăng: Từ cây cảnh trước hiên thành cây dược liệu kinh tế
Mấy năm nay, ở Khánh Hòa có một sự chuyển mình khá rõ. Bà con nhìn cây đinh lăng khác trước nhiều. Trước kia người ta trồng vạ vật làm cảnh. Có nhà trồng làm hàng rào là chính. Giờ thì nhiều nơi đã trồng quy mô lớn hơn. Mục đích chính là làm dược liệu.
Tôi từng nghe một anh làm vườn chia sẻ về động lực này. Nhu cầu dùng đinh lăng làm thuốc ngày càng tăng. Người ta còn dùng làm thực phẩm chức năng, trà và cao dược liệu. Cái hay của cây này là tận dụng được gần hết. Gốc, rễ, cành, lá đều dùng được. Ít khi phải bỏ phí bộ phận nào. Thêm nữa, cây khá hợp khí hậu và thổ nhưỡng ở Khánh Hòa. Nhờ vậy cây cho củ tương đối tốt. Nếu bà con quan tâm hướng cây lâu năm khác, có thể xem bài Đất Trồng Cây Lâu Năm: Mô Hình Tre Lục Trúc Lấy Măng Ở Quảng Trị để so sánh.
Đặc điểm sinh trưởng và kỹ thuật canh tác cây đinh lăng
Theo kinh nghiệm nhiều hộ nông dân đi trước kể lại, cây này có vài điểm dễ chịu. Nó nhàn hơn so với cây ăn quả hay vật nuôi.
Thứ nhất là dễ trồng và dễ nhân giống. Bà con thường giâm cành là được. Không phải chiết ghép phức tạp. Thứ hai là cây thích ứng với nhiều loại đất. Có thể trồng xen với gấc hay cỏ ngọt. Cũng có thể trồng quanh ao cá, chuồng trại. Cách này còn giúp cải thiện môi trường. Về công chăm sóc, tôi nghe kể lại như sau. Vất vả nhất là 5 tháng đầu để cây ổn định. Sau đó trung bình khoảng 3 tháng mới cần chăm một lần.
Một điểm bà con nên lưu ý. Cây cần khoảng 3 đến 5 năm mới cho củ tốt. Lúc đó giá trị kinh tế mới cao. Đây là cây “lấy ngắn nuôi dài”. Ai đang cân nhắc chuyển đổi đất trồng thì nên cẩn thận. Việc tìm hiểu kỹ pháp lý đất đai cũng quan trọng không kém. Bà con có thể đọc thêm bài Đất Nông Nghiệp Lên Thổ Cư 2026: Hướng Dẫn Giảm Tiền Sử Dụng Đất để nắm thêm.
Giá trị kinh tế và thị trường tiêu thụ cây đinh lăng
Qua quan sát, tôi thấy thị trường đinh lăng hiện khá thuận lợi. Có công ty dược phẩm và thương lái cùng tham gia. Giá trị cây tăng dần theo tuổi. Phần củ là đáng giá nhất. Dưới đây là bảng giá tham khảo tôi tổng hợp lại. Giá có thể thay đổi theo thời điểm. Bà con nên đối chiếu thực tế tại địa phương.
| Bộ phận | Trạng thái | Giá tham khảo (VND/kg) | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Cành và lá | Tươi | 22.000 – 30.000 | Thường bán tỉa để nuôi củ |
| Cành và lá | Khô | ~100.000 | Đã qua sơ chế sấy khô |
| Củ (3 – 5 năm) | Tươi | 100.000 – 120.000 | Bộ phận giá trị nhất |
| Củ lâu năm | Tươi | Lên đến 1.000.000 | Cây 15-20 năm, nặng 10-20kg |
Nhiều người khi làm mô hình này thường chọn bán lá và cành trước. Đó là cách “lấy ngắn nuôi dài”. Còn cây thì họ giữ lâu năm. Sau này bán củ với giá cao hơn. Đây là cách làm tôi thấy khá hợp lý. Nó dành cho những ai kiên nhẫn.
Một vài mô hình trồng đinh lăng tiêu biểu tại Khánh Hòa
Tôi có nghe kể về vài mô hình ở các huyện của Khánh Hòa. Nhiều nơi đã đưa cây đinh lăng vào sản xuất khá bài bản.
Ở huyện Diên Khánh, có một anh tên Nguyễn Trung Vương ở xã Diên Thọ. Nghe nói anh bắt đầu từ 1 ha năm 2012. Đến nay anh đã mở rộng hơn 6 ha. Năm 2015, anh bán được 30 tấn đinh lăng. Doanh thu gần 1 tỷ đồng. Phần lãi hơn 300 triệu đồng. Con số này tôi thuật lại theo lời kể. Bà con nên xem như một tham khảo.
Ở huyện Vạn Ninh, có anh Nguyễn Đức Cường tại xã Vạn Bình. Anh chuyển từ trồng ổi kém hiệu quả sang trồng đinh lăng. Anh trồng hơn 40.000 gốc quanh trang trại chăn nuôi. Vừa có thêm thu nhập, vừa cải thiện môi trường. Còn ở thị xã Ninh Hòa, chị Nguyễn Thị Mý ở xã Ninh Sim trồng hơn 500 gốc quanh bờ ao cá. Mục đích là giữ đất và có thêm nguồn thu bên cạnh nuôi thủy sản.
Những câu chuyện kiểu này làm tôi nhớ tới nhiều người bỏ phố về quê. Họ khởi nghiệp từ cây trồng bản địa. Ai quan tâm hướng đó có thể đọc thêm bài Bỏ Phố Về Quê 2026: Khởi Nghiệp Cây Nhàu Trên Đất Phèn U Minh Hạ.
Triển vọng và thách thức khi trồng cây đinh lăng bền vững
Nhiều người xem đây là cây giúp bà con “làm giàu được”. Dù vậy, tôi vẫn nghĩ cần sự thận trọng.
Về triển vọng, Khánh Hòa có tiềm năng thành vùng nguyên liệu dược liệu. Các sản phẩm như trà, thuốc, cao dược liệu đang có đầu ra tương đối ổn. Nhưng thách thức cũng không nhỏ. Điều tôi lo nhất là trồng ồ ạt, tự phát. Cung dễ vượt cầu. Bà con cũng cần làm đúng kỹ thuật. Có vậy chất lượng củ mới tốt. Củ mới là phần giá trị cốt lõi.
Theo tôi, người trồng nên có định hướng rõ ràng. Cần liên kết chặt với thị trường tiêu thụ. Như vậy mới tránh được cảnh “được mùa mất giá”. Cây dược liệu hay cây gỗ quý đều vậy. Bài toán đầu ra luôn quan trọng. Bà con có thể tham khảo thêm bài Cây Sưa Đỏ Làm Giàu 2026: Giá Trị Kinh Tế Và Kỹ Thuật. Yếu tố giá đất cũng nên cân nhắc qua bài Điều Chỉnh Giá Đất Nông Nghiệp 2026.
Đôi lời gửi bà con quan tâm cây đinh lăng
Cây đinh lăng đã dần khẳng định là một loại “sâm” quý. Với bà con nông dân Khánh Hòa, nó khá đáng chú ý. Điều kiện tự nhiên thuận lợi. Nhu cầu dược liệu cũng đang lên. Loại cây này mở ra hướng đa dạng hóa thu nhập. Nó đáng để tìm hiểu. Nhưng tôi vẫn muốn nhắc thật lòng. Mọi con số ở trên chỉ là tham khảo. Tùy từng trường hợp mà kết quả sẽ khác nhau. Trước khi bắt tay vào, bà con nên tìm hiểu kỹ kỹ thuật. Cần kiểm tra pháp lý đất đai. Nên tham khảo ý kiến người có kinh nghiệm. Cũng nên đối chiếu với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương. Làm nông cần cái đầu tỉnh táo. Cũng cần tấm lòng kiên nhẫn. Đừng nóng vội chạy theo phong trào.