Bà con mình ơi, Sáu Bình xin chào cả nhà một tiếng cho rôm rả! Bữa nay ngồi ngẫm chuyện đồng áng, tôi thấy có một tin vui muốn kể liền cho bà con nghe. Chuyện chuyển đổi đất nông nghiệp ở An Giang mấy năm nay hay lắm. Có điều hồi xưa mình nằm mơ cũng khó thấy. Cũng bấy nhiêu công đất đó. Vậy mà bà con thu về gấp ba, gấp năm lần so với trồng lúa.
Nghe tới đây chắc nhiều người gãi đầu hỏi: “Sáu ơi, làm gì mà dữ vậy?” Thì đây, để tôi kể bà con nghe từ đầu tới đũa, rõ ràng từng chuyện một.
Chuyển đổi đất nông nghiệp ở An Giang: Con số biết nói giai đoạn 2021-2025
Theo hội nghị đánh giá hồi cuối tháng 6 vừa rồi, chuyện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi ở tỉnh mình đạt kết quả nghe mà mát ruột. Tôi tóm gọn cho bà con dễ nhớ.
Trước hết là diện tích: hơn 26.000 ha đất lúa làm ăn không hiệu quả đã được bà con mạnh dạn chuyển qua trồng rau màu, cây ăn trái và nuôi thủy sản. Con số này không nhỏ đâu nghen.
Kế đến là cái túi tiền. Nhiều mô hình giúp nhà nông tăng thu nhập thấy rõ. Lời gấp 3 tới 5 lần so với hồi còn ôm cây lúa. Mà mục tiêu lớn hơn là dùng đất cho đáng đồng tiền bát gạo. Bà con đa dạng nông sản để bán trong nước lẫn xuất khẩu. Nhờ vậy cũng né bớt cái nắng cái hạn của biến đổi khí hậu.
Mấy mô hình làm ăn ngon lành trên đất nông nghiệp chuyển đổi
Nói lý thuyết hoài bà con dễ ngán, thôi để Sáu Bình dẫn cả nhà đi coi mấy mô hình có thiệt, người thiệt việc thiệt.
1. Trồng cây ăn trái kết hợp — chuyện của vườn bưởi da xanh
Ở xã Vĩnh Thạnh Trung, chú Nguyễn Văn Tôm gom gần 1 ha đất làm một cái vườn mà tôi coi xong phải nể. Chú trồng hơn 200 gốc bưởi da xanh. Xen vô đó là ổi, cam sành, dừa xiêm, sầu riêng. Dưới ao thì nuôi cá tự nhiên. Bên hông chuồng nuôi thêm trùn quế.
Cái hay là chú làm hữu cơ khép kín. Chú lấy phân trùn quế bón cây nên đỡ tốn tiền phân thuốc. Riêng dịp Tết Nguyên đán, chú xuất 3-4 tấn bưởi. Giá bán 35.000 – 40.000 đồng một ký. Chú bỏ túi từ 120 tới 150 triệu đồng. Bà con thấy sướng chưa!
2. Luân canh “hai lúa một màu” — cây vừng (mè) nhỏ mà có võ
Qua phường Mỹ Thới, bà con đưa cây vừng (mè) vô làm vụ màu, thấy trúng ý lắm. Cây này dễ trồng, ít sâu bệnh, chịu hạn giỏi, cần ít nước, mà chừng 70 ngày là thu được rồi.
Trồng vừng còn giúp đất tơi xốp. Nó cải tạo lại đất sau mấy vụ lúa. Cây cũng hạn chế sâu bệnh cho vụ sau. Giá bán 60.000 – 70.000 đồng một ký. Bà con lời hơn 2 triệu đồng một công. Tới giờ đã có 15 hộ tham gia với hơn 40 ha.
3. Liên kết chuỗi giá trị — đậu nành rau có nơi bao tiêu
Ở phường Bình Đức, bà con làm theo kiểu bắt tay ba nhà. Đó là Nhà nước, nhà nông và doanh nghiệp. Doanh nghiệp cam kết mua hết đầu ra. Hội Nông dân thì lo giống với kỹ thuật. Nhờ vậy trồng đậu nành rau cũng lời hơn 2 triệu đồng một công. Bà con khỏi lo cảnh trồng ra không biết bán cho ai.
So sánh cho dễ hiểu: cây lúa và cây trồng mới trên cùng công đất
Sáu Bình làm cái bảng nhỏ cho bà con dễ liếc một cái là biết liền, khỏi phải nhớ nhiều.
| Tiêu chí | Cây lúa (kém hiệu quả) | Cây vừng (mè) | Đậu nành rau | Bưởi da xanh (hữu cơ) |
|---|---|---|---|---|
| Lợi nhuận/công | Thấp, không ổn định | Hơn 2 triệu đồng | Hơn 2 triệu đồng | Rất cao (120-150 triệu/ha vụ Tết) |
| Thời gian sinh trưởng | Trung bình | Ngắn (~70 ngày) | Ngắn | Dài ngày (cây ăn trái) |
| Lợi ích kèm theo | — | Cải tạo đất, tiết kiệm nước | Có doanh nghiệp bao tiêu | Mô hình khép kín, bền vững |
Chuyển đổi đất nông nghiệp cũng là chuyển đổi cái đầu người làm nông
Điều mà Sáu Bình tâm đắc nhất không phải là cây gì, con gì, mà là cách nghĩ của bà con đã khác xưa. Đây mới là cái gốc.
Bà con giờ không còn chạy theo sản lượng lúa cho nhiều. Bà con tính coi mỗi công đất đẻ ra được bao nhiêu tiền. Rồi bà con chịu khó dò coi thị trường cần gì. Ai cũng tham gia vô các chuỗi liên kết để bán nông sản cho chắc ăn.
Chưa hết, bà con còn siêng đi học mấy lớp tập huấn kỹ thuật. Nhiều người mạnh dạn làm hữu cơ. Có người đụng tới cả chuyển đổi số trong nhà nông. Từ từ mình chuyển qua tư duy kinh tế tuần hoàn. Bà con làm nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái cho bền lâu.
Nói thiệt lòng: chuyển đổi rồi vẫn còn mấy cái vướng
Sáu Bình không nói tốt một chiều đâu nghen. Làm ăn thì chỗ nào cũng có cái khó, mình nhìn thẳng để mà gỡ.
Thứ nhất là còn tự phát. Vài nơi chuyển đổi manh mún. Bà con chưa gom được thành vùng lớn để dễ bán, dễ quản. Thứ hai là hạ tầng chưa theo kịp. Kênh mương thủy lợi và đường sá phục vụ sản xuất vẫn còn thiếu. Thứ ba là chuỗi giá trị còn yếu. Liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp chưa chặt. Chuyện chế biến sâu và bảo quản sau thu hoạch cũng chưa xứng với tiềm năng.
Hướng đi sắp tới của đất nông nghiệp An Giang (2026-2030)
Chính quyền tỉnh, có Phó Chủ tịch UBND tỉnh và lãnh đạo Sở Nông nghiệp, đã vạch ra mấy hướng đi trọng tâm mà Sáu Bình thấy rất đáng mừng cho bà con.
Về diện tích, tỉnh phấn đấu chuyển thêm khoảng 136.000 ha đất lúa. Đất này sẽ qua mô hình cho giá trị cao hơn. Về hạ tầng, tỉnh ưu tiên đầu tư thủy lợi và kỹ thuật cho vùng chuyển đổi. Về liên kết, tỉnh kéo doanh nghiệp vô chế biến sâu. Các bên sẽ ký bao tiêu qua hợp tác xã. Rồi tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số. Bà con áp dụng công nghệ bảo quản để nâng giá trị. Cuối cùng là dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững. Tất cả gắn với thị trường và kinh tế tuần hoàn.
Bà con muốn tìm hiểu thêm chính sách đất đai thì ghé xem thông tin trên Cổng thông tin Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Còn ai muốn coi lại mấy bài trước thì lướt qua chuyên mục Sáu Bình chào bạn nghen.
Sáu Bình gói lại đôi lời
Nói tóm gọn cho bà con dễ nhớ. Chuyển đổi đất nông nghiệp ở An Giang không phải chuyện bỏ lúa cho vui. Đây là tính toán để cùng một mảnh đất mà sống khỏe hơn. Con cháu mình cũng có tương lai hơn. Ai đang phân vân thì cứ đi coi mô hình thiệt. Bà con nên hỏi han người làm trước. Rồi mình làm từ nhỏ tới lớn cho chắc.
Sáu Bình tin bà con mình làm được. Chúc cả nhà mưa thuận gió hòa, mùa nào cũng trúng, bán được giá! Thương chúc bà con nhiều sức khỏe.