Nhiều người khi nhắc tới đất trồng cây lâu năm vẫn nghĩ đó là chuyện của nhà nông. Họ cho rằng chuyện này xa lạ với người làm bất động sản. Nhưng qua quá trình quan sát thị trường ở Đồng Nai, tôi lại thấy khác. Chính những vườn cây lâu năm, mà nổi bật là cây sầu riêng, đang âm thầm đổi thay nhiều vùng quê. Có anh làm vườn ở Long Khánh từng chia sẻ với tôi một điều. Cái ngày anh đặt cây sầu riêng đầu tiên xuống đất, hàng xóm còn cười. Vậy mà bây giờ chuyện đã khác hẳn. Bài viết này tôi xin kể lại vài câu chuyện được nghe. Kèm theo đó là vài góc nhìn thực tế để bà con tham khảo.
Đất trồng cây lâu năm là gì và vì sao bà con Đồng Nai quan tâm
Nói đơn giản, đất trồng cây lâu năm là loại đất nông nghiệp. Nó dùng để trồng những cây cho thu hoạch kéo dài nhiều năm. Đó là sầu riêng, cà phê, cao su hay cây ăn trái. Ở Đồng Nai, đây là loại đất rất phổ biến. Nó có nhiều tại các vùng như Long Khánh, Cẩm Mỹ, Xuân Lộc. Nơi đây có thổ nhưỡng đỏ bazan hợp với cây ăn quả. Tôi từng nghe một anh ở Cẩm Mỹ nói vui rằng đất ở đây “cắm cây gì cũng lên”. Đó là cách nói cường điệu. Nhưng nó cho thấy niềm tin của bà con vào mảnh vườn của mình.
Điều tôi muốn lưu ý là mỗi loại đất có mục đích sử dụng riêng theo quy định. Trước khi mua hay chuyển đổi, bà con nên tìm hiểu kỹ thông tin quy hoạch. Bà con cũng nên đối chiếu với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương. Như vậy sẽ tránh cảnh mua rồi mới biết đất vướng quy hoạch. Đây là điều mà nhiều người đi xem đất thường bỏ qua vì nôn nóng.
Chuyện được nghe kể: từ đi làm thuê đến làm chủ vườn sầu riêng
Có một câu chuyện tôi được nghe kể lại. Xin chia sẻ để bà con cùng suy ngẫm. Chuyện về một anh nông dân. Hơn mười năm trước, gia cảnh anh còn khó khăn. Anh phải đi làm thuê chăm vườn sầu riêng xen cà phê để nuôi con ăn học. Sau vài năm học nghề từ chính công việc làm thuê, anh gom góp vốn về quê. Anh trồng thử hơn trăm gốc sầu riêng giống Monthong xen trong vườn cà phê sẵn có.
Những mùa đầu, anh kể là hồi hộp lắm. Cây lâu năm không phải trồng xuống là có ăn ngay. Phải mấy năm cây mới cho trái bói. Nhưng khi vườn bắt đầu cho thu, mọi thứ dần khác đi. Anh chia sẻ rằng điều quý nhất không hẳn là tiền. Đó là cảm giác được làm chủ mảnh vườn của mình. Anh không còn phải đi làm công cho người khác nữa.
Một anh khác cùng vùng thì làm bài bản hơn. Anh trồng xen mấy trăm gốc sầu riêng trên diện tích vài héc-ta cà phê. Anh nói những năm gần đây vườn cho sản lượng ổn định. Thu nhập cũng đỡ hơn trước rất nhiều. Tôi kể lại chuyện này không phải để hứa hẹn ai trồng sầu riêng cũng giàu. Kết quả còn tùy từng trường hợp. Nó tùy đất, tùy công chăm và cả tùy thị trường. Tôi chỉ muốn cho thấy rằng thay đổi tư duy làm nông có thể mở ra hướng đi mới.
Vì sao cây sầu riêng hợp với đất trồng cây lâu năm ở Đồng Nai
Qua quan sát, tôi thấy vùng Long Khánh, Xuân Lộc và Cẩm Mỹ có mấy điểm thuận cho cây sầu riêng. Đất đỏ bazan tơi xốp. Khí hậu tương đối ổn định. Bà con ở đây vốn có kinh nghiệm làm vườn lâu đời. Gần khu vực này còn có Tân Phú, Vĩnh Cửu. Hai nơi này có lợi thế về rừng và du lịch sinh thái. Nhờ đó, mô hình vườn kết hợp trải nghiệm có thêm dư địa. Nguồn nước tưới cũng rất quan trọng. Khu vực được bồi đắp bởi hệ thống sông Đồng Nai và hồ Trị An.
Nhưng tôi cũng muốn nói thật lòng. Sầu riêng là cây “khó tính”. Nhiều người khi đi xem đất trồng cây lâu năm thường chỉ nhìn giá bán trái. Họ quên mất chi phí, công chăm sóc và rủi ro thời tiết, sâu bệnh. Vì vậy, ai có ý định đầu tư nên tham khảo kỹ người đã làm lâu năm tại địa phương. Bà con cũng cần kiểm tra chất đất và nguồn nước trước khi xuống tiền.
Cộng đồng và sự thay đổi cách làm nông
Điều làm tôi ấn tượng qua các câu chuyện được nghe là tinh thần tương trợ của bà con. Người biết trước chỉ cho người đi sau. Họ đổi công cho nhau những ngày mùa. Có những hộ từ nơi khác chuyển tới lập nghiệp. Ban đầu họ còn bỡ ngỡ. Nhưng nhờ hàng xóm chia sẻ kinh nghiệm mà dần vững tay. Đó là cái tình của người làm vườn mà tôi luôn trân trọng.
Nếu bà con quan tâm tới hướng làm giàu từ đất quê, có thể tham khảo thêm bài 9 nghề thu nhập tỷ đồng tại nông thôn trên đất nông nghiệp. Trong đó có nhiều mô hình đáng để suy ngẫm.
Những điều nên lưu ý về pháp lý đất trồng cây lâu năm
Đây là phần mà tôi nghĩ bà con cần đặc biệt cẩn trọng. Đất trồng cây lâu năm có quy định riêng về sử dụng, xây dựng và chuyển đổi mục đích. Tôi không phải là luật sư. Vì vậy tôi chỉ xin chia sẻ ở góc độ kinh nghiệm quan sát. Cụ thể từng trường hợp, bà con nên tham khảo ý kiến chuyên môn. Bà con cũng hãy đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền.
Một vài điều đáng lưu tâm. Nên kiểm tra sổ đỏ, ranh giới và quy hoạch trước khi mua. Cần tìm hiểu xem đất có thuộc diện quy hoạch treo hay không. Nếu có ý định làm mô hình lưu trú kết hợp vườn thì nên tìm hiểu kỹ quy định. Về chủ đề này, bà con có thể đọc thêm bài 4 dấu hiệu nhận biết lừa đảo khi đầu tư bất động sản. Bài viết giúp tránh những rủi ro không đáng có.
Với ai đang tính chuyện dựng homestay, farmstay trên đất vườn, tôi khuyên nên đọc kỹ bài rủi ro pháp lý khi làm homestay farmstay trên đất nông nghiệp. Đây là chỗ nhiều người dễ vấp phải nhất.
Góc nhìn của người làm bất động sản và yêu thiên nhiên
Là người vừa làm bất động sản vừa mê cây cối, tôi thấy giá trị của một mảnh đất trồng cây lâu năm không chỉ nằm ở con số. Một vườn sầu riêng xanh mát. Một dòng suối chảy qua. Tiếng chim buổi sáng. Đó cũng là thứ tài sản mà không phải cứ có tiền là mua được. Nhưng tôi cũng luôn nhắc mình và nhắc bà con. Đừng để cảm xúc lấn át sự tỉnh táo. Trước khi xuống tiền, hãy tự hỏi mình những câu hỏi quan trọng nhất. Điều này tôi có chia sẻ trong bài câu hỏi quan trọng nhất trước khi xuống tiền đầu tư bất động sản.
Tôi không hứa hẹn điều gì. Tôi cũng không dám khẳng định ai làm theo cũng thành công. Mỗi mảnh đất, mỗi con người là một câu chuyện khác nhau. Tôi chỉ mong những chia sẻ nhỏ này giúp bà con có thêm một góc nhìn. Đó là góc nhìn khi cân nhắc về đất trồng cây lâu năm ở Đồng Nai.
Lời kết
Câu chuyện đổi đời nhờ cây sầu riêng ở Long Khánh, Cẩm Mỹ, Xuân Lộc là một minh chứng. Nó cho thấy việc chọn đúng cây, đúng đất và kiên trì có thể mở ra hướng đi mới. Nhưng đằng sau những con số đẹp luôn là mồ hôi. Đó còn là sự học hỏi và cả may rủi của thị trường. Bà con nào quan tâm tới đất trồng cây lâu năm thì nên tìm hiểu thật kỹ. Cần kiểm tra thông tin pháp lý. Nên tham khảo nhiều nguồn trước khi quyết định. Chúc bà con luôn vững vàng và bình an trên mảnh đất của mình.
Các địa danh có thật thuộc tỉnh Đồng Nai đã sử dụng trong bài: Long Khánh, Cẩm Mỹ, Xuân Lộc, Tân Phú, Vĩnh Cửu, sông Đồng Nai, hồ Trị An.