Bà con mình ai cũng có sẵn trong tay một tài sản quý mà nhiều khi không để ý: mảnh đất nông nghiệp. Sáu tôi đi nhiều, gặp nhiều, thấy có người ôm cả mẫu đất mà vẫn than nghèo, lại có người chỉ vài sào đất nông nghiệp mà nuôi con ăn học đàng hoàng, cất được nhà. Khác nhau ở chỗ nào? Ở cái đầu chịu nghĩ và cái tay chịu làm thôi bà con.
Bài này Sáu gom lại 22 mô hình làm giàu ngay trên đất nông nghiệp vốn ít mà hiệu quả cao, chia làm ba nhóm rõ ràng: chăn nuôi, trồng trọt và kinh doanh dịch vụ. Bà con đọc từ từ, thấy cái nào hợp với đất mình, hợp với sức mình thì bắt tay làm liền.
Vì sao đất nông nghiệp là bệ phóng làm giàu ở quê?
Nói thiệt với bà con, cái lợi lớn nhất của đất nông nghiệp là mình đã có sẵn đất, sẵn khí hậu, sẵn nguồn nước và sẵn cả nhân công trong nhà. Người ở phố muốn khởi nghiệp phải đi thuê mặt bằng bạc triệu mỗi tháng, còn mình thì bước ra sân là tới nơi làm ăn.
Xu hướng bây giờ cũng đang ủng hộ người về quê. Người tiêu dùng ngày càng chuộng nông sản sạch, thương mại điện tử giúp bán hàng đi khắp nơi, còn công nghệ tưới tự động, nhà màng thì giá đã mềm đi nhiều. Nếu bà con còn phân vân chưa biết bắt đầu từ đâu, Sáu khuyên nên xem qua bài Đất Nông Nghiệp Làm Giàu: Top 5 cây kinh tế và 10 mô hình hiệu quả để có cái nhìn tổng quan trước đã.
Nhóm 1: Làm giàu từ chăn nuôi trên đất nông nghiệp
Chăn nuôi là hướng đi hợp với bà con có đất rộng, có sẵn phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn. Sáu kể ra sáu mô hình dễ làm nhất.
1. Nuôi thú cưng
Chó, mèo, thỏ, hamster, bò sát cảnh… nhu cầu ở cả thành thị lẫn nông thôn đều cao. Bà con làm mô hình này cần chút kiến thức thú y, chọn giống rõ nguồn gốc và tiêm phòng đầy đủ là ăn chắc.
2. Gà thả vườn
Đây là mô hình kinh điển mà hiệu quả. Tận dụng vườn rộng, cho gà ăn thêm phụ phẩm, thịt chắc bán được giá. Nhớ giữ chuồng trại sạch và tiêm phòng định kỳ nghen bà con.
3. Chăn nuôi lợn (heo)
Quy mô co giãn được, đầu ra đa dạng từ chợ tới siêu thị, doanh nghiệp chế biến. Cái quan trọng là xử lý chất thải cho khoa học và kiểm soát dịch bệnh thật chặt.
4. Nuôi bò
Bò thịt, bò sữa hay bò sinh sản đều cho thu nhập ổn định. Chọn giống tốt như BBB, HF và lo đủ cỏ tươi, thức ăn tinh thì đàn bò chính là cuốn sổ tiết kiệm biết đẻ ra tiền.
5. Nuôi ong lấy mật
Chi phí thấp, gần như không tốn diện tích mà sản phẩm lại phong phú: mật, sáp, phấn hoa, sữa ong chúa. Chỉ cần đặt thùng ong gần nguồn hoa và tránh xa vùng phun hóa chất.
6. Nuôi thủy sản
Cá, tôm, cua, ếch hợp với vùng có sông hồ, ao đầm. Bà con nào có bể xi măng nhỏ vẫn nuôi được, Sáu đã hướng dẫn chi tiết trong bài Kỹ thuật nuôi cá trê trong bể xi măng chi phí thấp, ai ít đất nên đọc thử.
Nhóm 2: Làm giàu từ trồng trọt trên đất nông nghiệp
Trồng trọt vẫn là thế mạnh gốc của đất nông nghiệp. Nhưng thời này phải trồng khôn, trồng cái thị trường cần chứ đừng trồng theo phong trào.
7. Ươm và bán cây giống
Mô hình này thu hồi vốn nhanh vì trang trại, hộ nông dân lúc nào cũng cần giống tốt. Bà con còn đang tính trồng gì thì nên tham khảo bài Đất nông nghiệp trồng cây gì lãi nhất để chọn giống cho trúng.
8. Cây cảnh và cây phong thủy
Nhu cầu trang trí nhà cửa, văn phòng ngày một lớn. Nắm được yếu tố tài lộc, phong thủy của người Á Đông thì giá trị mỗi chậu cây tăng lên bất ngờ.
9. Trồng cây hiếm và dược liệu
Sâm Ngọc Linh, đương quy, ba kích, nấm linh chi cho giá trị rất cao. Cây ăn quả lạ như cherry Brazil, việt quất, chanh dây cũng bán được giá tốt. Vùng cao còn có thể trồng cây sở lấy dầu, Sáu đã kể trong bài Trồng cây sở trên đất nông nghiệp vùng cao.
10. Trồng cây lấy gỗ
Keo, bạch đàn thì ngắn ngày, còn lim, gụ, sưa, hương thì dài ngày nhưng giá trị cực lớn. Đây là của để dành cho con cháu, lấy ngắn nuôi dài rất hợp với bà con có đất đồi.
11. Sản xuất nấm tươi
Nấm rơm, nấm sò, nấm mèo tận dụng được không gian trong nhà, không cần đất rộng, chỉ cần khí hậu và độ ẩm phù hợp. Vốn ít, quay vòng nhanh, rất hợp người mới.
12. Rau củ quả sạch
Đây là xu hướng bền vững nhất. Tận dụng diện tích canh tác và nguồn nước tự nhiên cung cấp cho đô thị lớn. Trồng cây lâu năm cũng là một lựa chọn ổn định, bà con xem thêm mô hình nhà vườn trong bài Đất nông nghiệp trồng cây lâu năm ở Xuân Lộc, Đồng Nai.
Nhóm 3: Kinh doanh và dịch vụ trên nền tảng nông thôn
Kinh tế quê đang chuyển mình, kéo theo cả tá cơ hội dịch vụ ăn theo. Sáu gom nhóm này thành mấy hướng chính.
13. Sản xuất đặc sản địa phương
Mắm, bánh, trái cây sấy… nếu chăm chút bao bì và marketing thì bán được giá gấp mấy lần. Đặc sản quê mình chính là câu chuyện để kể với khách.
14. Xưởng chế biến nông sản
Thay vì bán thô, bà con sấy khô, đóng hộp hay ép tinh dầu là lợi nhuận nhảy lên hẳn. Đây là cách nâng cấp nông sản mà ai cũng làm được từ quy mô nhỏ.
15. Tạp hóa kết hợp ăn uống
Đáp ứng nhu cầu thiết yếu hằng ngày ngay tại xóm, vừa buôn bán vừa gần nhà, hợp với các mẹ, các chị.
16. Vật tư nông nghiệp
Bán phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi kèm tư vấn kỹ thuật. Bà con làm nông nhiều nên hiểu, đây là mặt hàng không bao giờ ế.
17. Buôn bán nông sản sạch
Làm cầu nối giữa nhà vườn và người tiêu dùng cuối. Ai khéo kết nối, giữ chữ tín thì đơn hàng cứ đều đều.
18. Đồ handmade, thủ công mỹ nghệ
Làm rồi bán qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử. Vốn ít, tận dụng thời gian rảnh và sự khéo tay là chính.
19. Du lịch cộng đồng (homestay)
Khai thác cảnh quan, văn hóa bản địa. Miếng đất nông nghiệp với cái ao, vườn cây của mình cũng thành điểm check-in được nếu biết làm.
20. Dịch vụ trông trẻ
Nhiều gia đình cha mẹ đi làm xa, nhu cầu gửi con là có thật. Uy tín và cái tâm là quan trọng nhất.
21. Quán internet, game
Dịch vụ giải trí trực tuyến ở quê vẫn còn dư địa, hợp với bạn trẻ có chút vốn và mê công nghệ.
22. Dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp
Cho thuê máy cày, máy gặt kèm tư vấn kỹ thuật canh tác. Một cái máy làm cho cả xóm, tiền công gom lại không hề nhỏ.
Bốn nguyên tắc để không chết yểu khi khởi nghiệp trên đất nông nghiệp
Sáu nói thẳng: ý tưởng hay chưa đủ, phải làm cho đúng cách. Bà con nhớ bốn điều này.
Một là nghiên cứu thị trường và chịu khó áp dụng công nghệ. Bán ở đâu, ai mua, giá bao nhiêu phải nắm trước khi làm. Tưới tự động, nhà màng giúp tăng năng suất, giảm công.
Hai là xây thương hiệu và liên kết chuỗi. Có tên tuổi riêng thì mới bán được giá. Bắt tay với các hộ khác hoặc doanh nghiệp lớn để đầu ra ổn định.
Ba là quản trị tài chính cho khôn. Lập kế hoạch chi tiêu rõ ràng, quản dòng tiền chặt, tận dụng vốn vay ưu đãi và các chương trình hỗ trợ của Nhà nước.
Bốn là làm bền vững và đúng luật. Sản xuất theo hướng hữu cơ, giữ môi trường, tuân thủ an toàn thực phẩm theo quy định pháp luật hiện hành của Nhà nước. Và bà con đừng quên nắm chắc quyền lợi của mình, nhất là chuyện bồi thường đất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi để không bị thiệt.
Lời gan ruột của Sáu Bình
Làm giàu trên đất nông nghiệp không có đường tắt, nhưng cũng chẳng phải chuyện xa vời. 22 mô hình trên đây, bà con không cần làm hết, chỉ cần chọn đúng một cái hợp với mình rồi làm cho tới nơi tới chốn.
Đất không phụ người chịu khó đâu bà con. Cứ bắt đầu từ nhỏ, làm chắc từng bước, rồi mảnh đất nông nghiệp quê mình sẽ nở hoa kết trái. Sáu luôn ở đây, đồng hành cùng bà con trên hành trình về quê làm giàu.