Bạn ơi, nhiều người hỏi Sáu hoài. Mua đất xong rồi để đó chờ làm farmstay, vậy có phí không? Sáu nói thiệt là phí lắm. Bởi vậy hôm nay Sáu ngồi kể bạn nghe từng bước triển khai sau khi mua đất, làm sao cho đất không nằm trơ mà vẫn sinh lời.
Trước khi đi sâu, nếu bạn còn mơ hồ về mô hình này, Sáu khuyên đọc trước bài mô hình farmstay Net Zero ở Phong Nha để hình dung một cái farmstay thành công trông ra sao nghen.
Farmstay là gì và vì sao không nên để đất trống
Nói cho dễ hiểu, farmstay là kiểu du lịch nông nghiệp. Khách tới ở lại nhà mình, cùng làm vườn, cùng ăn nông sản sạch. Nhờ vậy mình có hai nguồn thu. Một là tiền lưu trú của khách. Hai là tiền bán nông sản.
Ngoài chuyện tiền bạc, farmstay còn giữ được nếp quê, giữ được cây xanh và giúp bà con quanh vùng có thêm việc làm. Vì vậy đây là hướng đi vừa có lời, vừa có tình.
Còn chuyện để đất trống thì sao? Sáu nói luôn: đừng. Bạn cứ trồng cây sớm đi. Cây lớn lên mỗi ngày là tiền của mình dày thêm mỗi ngày. Đất có cây bao giờ cũng bán được giá hơn đất trơ trọi.
Bước 1: Kiểm tra pháp lý và giữ vững ranh giới đất farmstay
Đây là gốc rễ, bạn ơi. Có chắc pháp lý thì mình mới ăn ngon ngủ yên mà làm ăn lâu dài được.
Rà soát giấy tờ cho kỹ
Bạn coi lại sổ đỏ, giấy phép xây dựng, quy hoạch địa phương, bản đồ địa chính và nghĩa vụ thuế. Nếu có tranh chấp gì thì gỡ cho sạch trước đã. Chỗ này Sáu dặn kỹ, bạn nên đọc thêm bài lưu ý pháp lý khi mua đất 2025 theo Luật Đất đai 2024 để không bị hớ.
Xác lập ranh giới rõ ràng
Sau khi giấy tờ êm xuôi, mình rào đất lại. Rào để tránh người lạ đi vào, tránh thú hoang phá phách. Khi cắm mốc, bạn nhớ mời hàng xóm qua chứng kiến cho vui vẻ, thống nhất ranh giới luôn. Nhờ vậy sau này không ai cãi nhau.
Về cách làm, Sáu hay dùng cọc bê tông với lưới thép làm khung. Rồi trồng thêm hàng rào sinh học như tre, mây, cây xanh. Vừa đẹp, vừa có thêm cái để thu.
Bước 2: Trồng cây đa tầng cho farmstay thêm sức sống
Chọn cây thì phải nhìn vào đất, vào khí hậu, vào nguồn nước và vào khách mình muốn đón. Sáu khuyên trồng ít nhất 3 loại cây để hệ sinh thái nó cân bằng. Muốn tham khảo thêm nhiều loại cây hay, bạn ghé bài mô hình nông nghiệp đột phá từ lan Mokara, sâm quý đến hoa hồi nghen.
Tầng cao: cây gỗ quý làm của để dành
Tầng trên cùng bạn trồng sưa, lim, gõ, trắc, cẩm lai. Mấy cây này tạo bóng mát, tạo không gian riêng và làm đất tăng giá. Về lâu dài mỗi cây có thể cho cả triệu đồng mỗi năm. Đây là của để dành 20 năm, ai chịu khó thì thu lớn. Chuyện trồng gỗ quý này Sáu có bàn kỹ trong bài cây sưa đỏ trên đất trồng cây lâu năm.
Tầng trung: cây ăn trái nuôi dòng tiền
Tầng giữa là xoài, cam, bưởi, sầu riêng, mít, vải. Cây này cho trái sau 3 đến 5 năm, mang lại thu nhập đều đặn. Mà khách tới farmstay cũng mê được tự tay hái trái lắm.
Tầng thấp và thảm cỏ: nhỏ mà có võ
Tầng thấp bạn trồng dược liệu như bạc hà, húng quế, nghệ, sả. Vừa thơm, vừa làm thuốc, vừa làm gia vị cho khách. Còn thảm cỏ lá tre, cỏ voi thì giữ ẩm, chống xói mòn và làm đất tốt lên. Muốn biết cây dược liệu kiếm tiền ra sao, bạn xem bài mô hình trồng cây dược liệu ở Khánh Hòa.
Bước 3: Quy hoạch hệ thống nước cho farmstay
Sáu hay nói, nước là mạch máu của farmstay. Thiếu nước thì cây héo, khách cũng chẳng vui. Vì vậy mình phải tính chuyện nước cho bài bản.
Trữ nước và tưới tiêu
Bạn nên đào hồ, đào ao hoặc làm đập nhỏ để gom nước mưa với nước ngầm. Nhớ đặt xa khu chăn nuôi cho khỏi ô nhiễm. Còn tưới thì tùy cây mà chọn tưới phun, nhỏ giọt hay tưới gốc. Nước ta trời cho nhiều nước, nên mình không cần rập khuôn kiểu tiết kiệm nước của vùng sa mạc đâu.
Nước sinh hoạt và thoát nước
Nước cho khách dùng thì lấy từ hồ trữ, giếng hoặc suối. Nhưng phải lọc và kiểm tra thường xuyên. Bể chứa nhớ đậy kín, kẻo chuột sóc rớt vô là hỏng. Bên cạnh đó, mình làm hố ga, rãnh thoát và xử lý nước thải sinh học cho sạch sẽ.
Bước 4: Dựng nhà cửa và công trình phụ trợ
Tới bước này thì Sáu khuyên bạn thuê người thiết kế chuyên nghiệp. Có vậy không gian mới đẹp mà khách mới thích.
Nhà chính là chỗ mình ở và tiếp khách. Bạn nên làm theo kiểu địa phương như nhà sàn, nhà gỗ, mái tranh, mái ngói cho có hồn quê. Nhưng tiện nghi bên trong thì phải đủ điện, nước, điều hòa.
Kế đó là kho nông cụ để cất máy móc, vật tư. Bên ngoài ốp gỗ hay vỏ cây cho hợp phong cách trang trại. Còn nhà điều khiển điện nước, nếu làm nhỏ thì gộp chung với kho cho gọn.
Vài lời gan ruột để farmstay tránh rủi ro
Sáu đúc kết mấy điều này từ chuyện thực tế, bạn ráng nhớ giùm Sáu nghen.
Giữ địa hình tự nhiên. Đừng san gạt đất bừa bãi. Cái dốc, cái gò tự nhiên chính là nét độc bản làm farmstay của bạn khác người ta.
Đừng dốc hết tiền vào xây dựng. Khi chưa rõ đường vận hành, bạn cứ làm từ từ. Tiền cầm chắc trong tay vẫn hơn.
Lo marketing từ sớm. Ngay lúc mới cắm cây, bạn đã viết bài kể chuyện farmstay của mình rồi. Câu chuyện càng dài, càng thật thì khách càng thương.
Chịu khó học. Bạn cần biết chút nông nghiệp và biết cách làm tour cho khách. Đừng mang tư duy quản lý phố thị cứng nhắc về quê. Nếu muốn học cách kiếm tiền từ đất, Sáu gợi ý bài đất nông nghiệp đa mục đích theo Luật Đất đai 2024.
Cuối cùng, cho dù chưa làm farmstay ngay được, bạn cứ trồng cây và làm hạ tầng cơ bản. Đất có cây, có nước, có đường thì lúc cần bán cũng dễ và được giá cao hơn đất trống nhiều. Bạn nào muốn xem thêm cách tận dụng đất kiếm tiền theo mô hình khép kín thì đọc bài mô hình VAC khép kín trên đất nông nghiệp nha.
Lời kết của Sáu
Vậy đó bạn ơi. Làm farmstay sau khi mua đất không khó, quan trọng là mình đi từng bước cho chắc. Cứ lo pháp lý, trồng cây, làm nước, dựng nhà theo thứ tự Sáu kể là ổn. Chúc bạn sớm có một cái farmstay xanh mát, vừa vui vừa ra tiền nghen!