Bà con thân mến. Hôm nay Sáu tôi muốn kể bà con nghe một câu chuyện về nuôi tôm Khánh Hòa. Đây là chuyện tôi được nghe kể trong mấy lần đi coi đất ven biển Vạn Ninh. Chuyện không phải của tôi. Đó là chuyện của một người nông dân thật. Anh ấy đi lên từ con tôm, từ vùng đất ngập mặn tưởng chừng chẳng làm được gì. Qua quá trình quan sát thị trường, tôi thấy nghề này có nhiều điều đáng ngẫm.
Nuôi tôm Khánh Hòa nhìn từ vùng ven biển Vạn Ninh
Nói tới nuôi tôm Khánh Hòa, nhiều người nghĩ ngay tới vùng ven biển phía Bắc tỉnh. Đó là Vạn Ninh, hay vùng đầm phá bên Ninh Hòa. Đất ở đây phần lớn là đất ngập mặn, đất phèn. Trồng cây thì khó. Nhưng đất này lại hợp với con tôm, con ốc. Có một anh ở thôn Ninh Mã, xã Vạn Thọ chia sẻ với người quen của tôi. Ngày trước cả vùng chỉ toàn ruộng muối với đìa hoang. Ít ai nghĩ có ngày con tôm nuôi được cả một gia đình khấm khá.
Tôi từng nghe một anh chia sẻ. Làm nghề này không phải cứ có đất, có nước mặn là thành công. Nó còn tùy con nước. Nó tùy thời tiết. Nó tùy cả cái duyên với nghề. Bà con nào quan tâm tới đất vùng phèn, mặn thì nên tìm hiểu kỹ thổ nhưỡng trước. Tôi từng chia sẻ điều này trong bài khởi nghiệp trên đất phèn Ninh Hòa.
Hành trình từ đìa tôm sú đến mô hình trải bạt tiền tỷ
Câu chuyện tôi được nghe kể là về ông Lê Quang Toàn. Ông là một nông dân ở xã Vạn Thọ, huyện Vạn Ninh. Nghe kể, năm 1994 ông bắt đầu với khoảng 5.000 mét vuông đất ngập mặn. Ông nuôi tôm sú. Vụ đầu ông đã có chút vốn để tin vào nghề. Nhưng giai đoạn chuyển sang tôm thẻ chân trắng trên đìa đất lại không dễ. Dịch bệnh cứ ghé thăm hoài. Có năm coi như trắng tay.
Điều tôi để ý nhất là cách anh nông dân này không bỏ cuộc. Nghe kể, khoảng năm 2013 ông tham gia một lớp học của Hội Nông dân. Sau đó ông mạnh dạn chuyển sang mô hình nuôi tôm thẻ trên đìa lót bạt. Cái đìa trải bạt giúp kiểm soát nước tốt hơn. Nó cũng kiểm soát mầm bệnh tốt hơn đìa đất. Người kể lại nói vụ đầu tiên theo cách mới cho kết quả khả quan hơn nhiều.
Tôi kể chuyện này không phải để nói con tôm là “cây đũa thần” làm giàu. Kết quả nuôi trồng còn tùy từng trường hợp. Nó tùy vốn liếng, tùy tay nghề và cả may rủi. Tôi chỉ muốn nói một điều. Chịu khó học hỏi và dám thay đổi cách làm cũ là điều ai làm nghề gì cũng nên ngẫm.
Mô hình nuôi tôm trải bạt ở Khánh Hòa có gì đáng chú ý
Qua quá trình quan sát thị trường, tôi thấy mô hình tôm trải bạt đang được nhiều hộ để mắt tới. Vùng Vạn Ninh, Khánh Hòa là một ví dụ. Người ta kể cơ ngơi của gia đình ông Toàn giờ thuộc hàng lớn trong vùng. Ở đó có hàng chục đìa tôm thẻ trải bạt. Ông còn nuôi thêm mấy đìa ốc hương. Hệ thống ao lắng, ao xử lý nước cũng khá bài bản.
Điều hay ở mô hình này, theo góc nhìn của tôi, là việc đầu tư ao lắng và ao xử lý nước. Nghe qua thì tốn kém. Nhưng nó giúp giảm rủi ro dịch bệnh. Đó là thứ đã khiến bao hộ nuôi tôm điêu đứng. Bà con nào tính làm thủy sản công nghệ cao thì nên tham khảo thêm. Tôi từng nhắc chuyện này trong bài mô hình nuôi cá tầm công nghệ cao trong hồ bạt.
Với những ai mới bắt đầu, ít vốn, thì cũng có nhiều mô hình nhẹ nhàng hơn. Bà con nên tham khảo trước khi tính chuyện lớn. Ví dụ như mô hình nuôi cá trê trong bể xi măng mà tôi từng chia sẻ.
Con tôm không chỉ nuôi một gia đình
Có một điều trong câu chuyện này làm tôi trân trọng. Đó là chuyện người thành công rồi thì quay lại giúp bà con xung quanh. Nghe kể, anh nông dân này còn mở đại lý cung cấp thức ăn, vật tư. Anh còn tư vấn kỹ thuật cho nhiều hộ trong vùng. Anh cho vay vốn. Anh cho trả chậm tiền thức ăn, con giống. Nhờ vậy bà con có điều kiện làm ăn.
Người ta kể ông còn tạo việc làm thường xuyên cho mấy chục lao động. Cả trăm người khác có việc làm thời vụ. Tôi nghe mà thấy ấm lòng. Làm giàu một mình thì dễ cô đơn. Kéo được cả xóm cùng đi lên mới là cái phúc lớn. Đó cũng là tinh thần “an cư lạc nghiệp” mà tôi luôn tâm đắc.
Vài điều bà con nên tìm hiểu trước khi tính chuyện nuôi tôm
Từ những gì nghe và quan sát được, tôi xin chia sẻ vài góc nhìn. Đây là để bà con tham khảo, chứ không phải lời khẳng định:
- Về pháp lý đất đai: đất nuôi trồng thủy sản có quy định riêng. Bà con nên kiểm tra kỹ mục đích sử dụng đất. Hãy đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền ở địa phương.
- Về nguồn nước: vùng ven biển Vạn Ninh, Ninh Hòa có nước lợ, nước mặn hợp với tôm. Nhưng chất lượng nước từng khu vực khác nhau. Cần khảo sát thực tế.
- Về vốn và kỹ thuật: mô hình trải bạt đầu tư ban đầu không nhỏ. Bà con nên tham khảo người đi trước. Hãy cân nhắc sức mình, đừng vội vay mượn quá tay.
- Về đầu ra: giá tôm lên xuống theo thị trường. Nên tìm hiểu kênh tiêu thụ trước khi thả nuôi quy mô lớn.
Bà con nào quan tâm tới đất đai vùng Khánh Hòa thì có thể xem thêm góc nhìn của tôi. Có cả đất nông nghiệp lẫn đất làm du lịch. Mời bà con đọc bài đầu tư bất động sản Khánh Hòa nhìn từ trục Nha Trang – Cam Lâm. Bà con cũng nên tham khảo xu hướng làm farmstay Khánh Hòa 2026.
Đôi lời của Sáu Bình
Nghề nuôi tôm Khánh Hòa cũng như bao nghề nông khác. Nó không có con đường trải sẵn. Có người thắng, có người thua. Chuyện thành công của một anh nông dân ở Vạn Thọ không có nghĩa là ai làm cũng được như vậy. Tôi kể lại chỉ mong bà con thấy được tinh thần chịu khó, dám học, dám thay đổi. Tôi cũng mong bà con thấy cái tình người trong lúc làm ăn.
Còn chuyện có nên xuống tiền, có nên đầu tư hay không thì tùy từng trường hợp. Nó tùy điều kiện của mỗi nhà. Bà con nên tìm hiểu kỹ. Hãy tham khảo nhiều nguồn. Hãy đối chiếu với cơ quan chức năng địa phương trước khi quyết định. Sáu tôi luôn ở đây để cùng bà con nhìn nhận mọi chuyện một cách thực tế và chân thành.
Các địa danh có thật thuộc tỉnh Khánh Hòa được nhắc trong bài: huyện Vạn Ninh, xã Vạn Thọ, thôn Ninh Mã, thị xã Ninh Hòa, thành phố Nha Trang, huyện Cam Lâm.