Quy hoạch đất đai Cam Lâm, Khánh Hòa đang là câu chuyện được bà con nhắc tới nhiều nhất trong mấy phiên trà sáng gần đây. Từ ngày có thông tin về việc thu hồi hơn 11.706 ha đất ở Nha Trang và Cam Lâm, nhiều người bắt đầu lo lắng. Khu vực này sắp làm đô thị mới. Người thì mừng, người thì lo. Qua quá trình quan sát thị trường, tôi thấy phần lớn nỗi lo đến từ việc mình chưa nắm rõ thông tin. Chuyện đó không phải do quy hoạch xấu hay tốt. Bài viết này tôi xin chia sẻ vài góc nhìn cá nhân để bà con cùng tham khảo cho bình tĩnh.
1. Quy hoạch đất đai Cam Lâm đang diễn ra như thế nào?
Theo Quy hoạch chung Đô thị Cam Lâm đến năm 2045, Khánh Hòa dự kiến thu hồi hơn 11.706 ha đất. Quy hoạch này đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Diện tích thu hồi tập trung ở thành phố Nha Trang và huyện Cam Lâm. Điểm nhấn lớn nhất là dự án Đô thị mới Cam Lâm với quy mô hơn 10.300 ha. Đây là con số rất lớn, nên bà con cần tìm hiểu kỹ thay vì nghe truyền tai nhau.
Có một anh làm môi giới lâu năm ở Cam Đức từng chia sẻ với tôi một điều. Mỗi lần có quy hoạch quy mô lớn, giá đất quanh vùng thường biến động rất nhanh. Nhưng không phải miếng nào cũng lên giá. Đất nằm trong ranh thu hồi và đất nằm ngoài ranh là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau. Vì vậy điều đầu tiên bà con nên làm là tìm hiểu về giá đền bù đất nông nghiệp ở Cam Lâm. Việc này giúp biết thửa đất nhà mình đang ở nhóm nào.
2. Những dự án đô thị trọng điểm bà con nên nắm
Ngoài dự án Đô thị mới Cam Lâm hơn 10.300 ha, khu vực còn có bốn khu đô thị phức hợp khác. Các dự án này đang được triển khai đồng bộ. Tôi liệt kê lại để bà con dễ đối chiếu với vị trí đất nhà mình:
- Khu đô thị phức hợp Cam Thượng: khoảng 295 ha, nằm ở xã Cam Tân và Suối Tân.
- Khu đô thị phức hợp Suối Tân: khoảng 236 ha, ở xã Suối Tân.
- Khu đô thị phức hợp Cam Tân: khoảng 292 ha, ở xã Cam Tân và Suối Tân.
- Khu đô thị phức hợp Cam Hòa: khoảng 298 ha, ở xã Cam Tân và Cam Hòa.
Bên thành phố Nha Trang thì tập trung vào khu đô thị hỗn hợp cùng khu tái định cư Vĩnh Trung – Vĩnh Thái. Ngoài ra còn có việc nâng cấp hồ Đá Bàn giai đoạn 2 và một số công trình hạ tầng khác. Những cái tên này bà con nên ghi nhớ. Khi đi xem đất hay nghe cò giới thiệu, mình đối chiếu được ngay là dự án có thật hay chỉ là tin đồn.
3. Chuyện tôi nghe được từ những người trong vùng quy hoạch
Có một khách hàng kể với tôi về nhà anh có mấy sào đất trồng xoài. Đất này là của ông bà để lại ở Cam Lâm. Khi nghe tin quy hoạch, cả nhà tranh cãi. Người muốn bán vội cho được giá, người muốn giữ chờ đền bù. Anh nói vui rằng “đất chưa thu hồi mà tình cảm anh em suýt thu hồi trước”. Câu chuyện đó làm tôi nhớ mãi, bởi nhiều gia đình gặp đúng tình cảnh này.
Nhiều người khi đi xem đất trong vùng quy hoạch thường gặp cảnh giá được thổi lên rất cao. Kèm theo đó là lời hứa hẹn kiểu “chắc chắn lời gấp đôi”. Tôi thì không dám khẳng định điều gì về kết quả đầu tư, vì thị trường tùy từng thời điểm, tùy từng vị trí. Cái tôi tin là: mình hiểu rõ pháp lý và quy hoạch thửa đất tới đâu, thì mình bớt rủi ro tới đó. Bà con nên đọc thêm bài đất nông nghiệp Cam Lâm và vườn xoài cổ thụ 70 năm. Đó là câu chuyện thực tế của một gia đình gắn bó lâu đời với vùng đất này.
4. Quy hoạch đất đai Cam Lâm: bồi thường, hỗ trợ và tái định cư bà con nên kiểm tra gì?
Về mặt chính sách, việc thu hồi đất được thực hiện theo quy định pháp luật. Mức bồi thường tương xứng với giá trị đất và tài sản trên đất. Kèm theo đó là phương án tái định cư như khu Vĩnh Trung – Vĩnh Thái. Đây là nội dung liên quan tới pháp lý và tài chính. Vì vậy tôi chỉ xin chia sẻ ở mức góc nhìn, còn cụ thể thì bà con nên đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền.
Theo kinh nghiệm quan sát của tôi, có mấy việc bà con nên tự kiểm tra trước khi quyết định:
- Xem thửa đất mình có nằm trong ranh dự án hay không.
- Nắm rõ nguồn gốc, loại đất và tình trạng pháp lý của sổ.
- Tham khảo ý kiến người có chuyên môn trước khi ký bất cứ giấy tờ nào.
Việc mua bán đất trong vùng quy hoạch càng cần cẩn trọng. Bà con nên tránh xa kiểu mua đất giấy tay hay dự án ma. Kiểu này vốn hay xuất hiện mỗi khi có sóng quy hoạch.
5. Bài học từ những khu đô thị “vẽ ra rồi để đó”
Quy hoạch quy mô lớn là tin vui cho sự phát triển của địa phương. Qua quan sát nhiều năm, tôi thấy không ít nơi vẽ dự án hoành tráng rồi để hoang. Nhiều năm trôi qua khiến người dân mắc kẹt. Đó chính là câu chuyện quy hoạch treo. Tôi từng chia sẻ chuyện này trong một bài viết khác. Đó là bài quy hoạch treo nhìn từ khu đô thị bỏ hoang ở Long Hưng, Đồng Nai. Tôi kể lại không phải để bà con lo sợ, mà để mình có thêm một góc nhìn thận trọng khi xuống tiền.
Điều tôi mong là bà con giữ được sự bình tĩnh. Đất đai gắn với miếng cơm manh áo của cả gia đình, nên đừng vội theo đám đông. Mọi thứ đều xoay quanh Luật Đất đai, nên bà con cần dành thời gian tìm hiểu thêm. Bà con nên tìm hiểu thêm về bảng giá đất mới và Luật Đất đai 2024. Việc này sẽ giúp tự bảo vệ quyền lợi của mình.
6. Vài lời gửi bà con
Nói cho cùng, quy hoạch đất đai Cam Lâm là một cơ hội lớn cho Khánh Hòa. Nhưng cơ hội đó chỉ thật sự thuộc về những ai hiểu chuyện và bình tĩnh. Tôi không hứa hẹn điều gì, cũng không dám nói chắc miếng đất nào sẽ lời hay lỗ. Tôi chỉ tin vào việc mình nắm rõ thông tin và kiểm tra kỹ pháp lý. Sau đó nên đối chiếu với cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.
Ai đang có đất trong vùng, hay đang tính chuyện mua vào, tôi mong bà con cứ chậm lại một nhịp. Hỏi han cho kỹ trước khi quyết định điều gì. Đất Cam Lâm, Nha Trang hay bất cứ đâu ven sông Cái quê mình cũng vậy thôi. Giữ được cái đầu tỉnh táo thì mới giữ được tài sản lâu dài.
Các địa danh đã sử dụng trong bài (đều thuộc tỉnh Khánh Hòa): huyện Cam Lâm, thành phố Nha Trang, xã Cam Tân, xã Suối Tân, xã Cam Hòa, thị trấn Cam Đức, khu tái định cư Vĩnh Trung – Vĩnh Thái, hồ Đá Bàn, sông Cái.