Mấy tuần nay tôi theo dõi tin mùa sầu riêng vùng cao và nhận được khá nhiều câu hỏi về đất nông nghiệp Khánh Sơn. Bà con hỏi đi hỏi lại một ý: đất đồi trên đó trồng sầu riêng có thật sự khá lên không, hay chỉ là chuyện nghe kể cho vui tai. Tôi không trồng sầu riêng, cũng chưa từng leo lên vườn đồi Khánh Sơn cắt trái. Nhưng qua quá trình quan sát thị trường và nghe bà con kể lại, tôi thấy vụ 2026 có vài con số đáng để ngồi nghĩ.
Bài này tôi ghi lại những gì mình nghe được, kèm góc nhìn của một người làm bất động sản hay đi xem đất vườn. Không phải lời khuyên đầu tư, cũng không phải cam kết gì cả. Bà con đọc để tham khảo, rồi tự đối chiếu lại với thực tế của mình.
Mùa sầu riêng 2026 trên đất nông nghiệp Khánh Sơn đang diễn ra thế nào
Khánh Sơn là huyện miền núi phía tây nam của tỉnh Khánh Hòa, nằm sau đèo Khánh Sơn nối lên từ hướng Cam Ranh. Vùng này có sông Tô Hạp chảy qua, khí hậu mát hơn đồng bằng, và từ lâu đã được nhắc tới như một vùng sầu riêng có tiếng.
Vào khoảng tháng 7 năm nay, không khí thu hoạch ở đây khá nhộn nhịp. Xe cộ ra vào các tuyến đường trung tâm xã, thương lái chạy thẳng vào nhà vườn để thỏa thuận bao tiêu.
Diện tích và sản lượng ghi nhận trong vụ này
Theo báo cáo của cơ quan kinh tế địa phương mà tôi được nghe kể lại, riêng một xã trọng điểm của huyện đã có gần 1.000 ha sầu riêng bước vào giai đoạn thu hoạch. Năng suất ước tính rơi vào khoảng 18 đến 20 tấn mỗi hecta.
Giống chủ lực vẫn là Monthong, chiếm phần lớn diện tích ở các vườn lớn. Bên cạnh đó còn có giống R6. Ai muốn tìm hiểu sâu hơn về câu chuyện chọn giống ở vùng này thì có thể tham khảo thêm bài góc nhìn về giống Musang King trên đất nông nghiệp Khánh Sơn.
Thương lái vào tận vườn chốt giá
Điểm khác so với vài năm trước là thương lái chủ động tìm đến vườn chứ không đợi bà con chở hàng xuống. Việc bao tiêu được thỏa thuận ngay tại chỗ, có vườn chốt giá trước khi cắt trái.
Tuy nhiên, giá chốt tại vườn thay đổi theo từng lô và từng thời điểm trong vụ. Bà con nên xem những con số dưới đây là mức tham khảo, không phải mức áp dụng chung cho mọi khu vườn.
Giá sầu riêng 2026 so với 2025: bảng đối chiếu nhanh
Trước hết, xin nói rõ đây là mức giá thu mua được bà con chia sẻ lại, không phải bảng giá chính thức của cơ quan nào. Dù vậy, biên độ tăng khá rõ.
| Loại sầu riêng | Giá năm 2025 (đồng/kg) | Giá năm 2026 (đồng/kg) | Mức chênh lệch |
|---|---|---|---|
| Monthong | 45.000 – 48.000 | 50.000 – 61.000 | Tăng khoảng 5.000 – 10.000 |
Nói cách khác, cùng một tấn hàng, khoản chênh lệch giữa hai vụ có thể lên tới vài triệu đồng. Với vườn vài chục tấn thì con số cộng dồn không nhỏ. Chuyện giá lên xuống theo mùa vụ tôi từng nhắc trong bài về sầu riêng trái vụ và cách làm chủ giá cả, bà con quan tâm có thể đọc thêm.
Hai câu chuyện nhà vườn tôi được nghe kể lại
Tôi thích nghe chuyện cụ thể hơn là nghe số liệu chung chung. Dưới đây là hai trường hợp được chia sẻ lại, tôi ghi đúng như đã nghe.
Chuyện vườn 2 hecta ở thôn Hòn Dung
Có một hộ ở thôn Hòn Dung, anh Bo Bo Xuân Hiện, canh tác 2 hecta sầu riêng với cây từ 7 đến 9 năm tuổi. Năm 2024, vườn cho 14 tấn, sau khi trừ chi phí lãi trên 500 triệu đồng.
Sang năm 2025, sản lượng lên 21 tấn, lãi gần 700 triệu. Vụ 2026 này gia đình ước sản lượng khoảng 30 tấn và kỳ vọng lãi chừng 800 triệu đồng. Đây là kỳ vọng của chủ vườn, chưa phải kết quả cuối vụ.
Chuyện một nhà vườn sản lượng 46 tấn
Trường hợp thứ hai là hộ ông Văn Tấn Đạt trong huyện. Vụ 2025 vườn thu 46 tấn, vụ 2026 dự kiến lên khoảng 60 tấn. Thương lái đã chốt giá 61.000 đồng mỗi ký cho hàng Monthong, cao hơn đáng kể so với mức bình quân năm ngoái.
Nghe thì thích, nhưng tôi vẫn muốn nhắc: hai khu vườn này đã qua giai đoạn kiến thiết cơ bản, cây đã vào tuổi cho trái ổn định. Người mới bắt đầu sẽ phải đi qua nhiều năm chưa có thu, đó là phần ít khi được kể trong các câu chuyện được mùa.
Vì sao cây sầu riêng bám được vào đất nông nghiệp Khánh Sơn
Qua những gì bà con kể, tôi thấy có mấy yếu tố lặp đi lặp lại.
Hỗ trợ giống và tập huấn kỹ thuật
Nhiều hộ được hỗ trợ cây giống và tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật canh tác. Nhờ vậy, cách bón phân, tỉa cành, xử lý ra hoa dần bài bản hơn. Đó là lý do năng suất năm sau thường nhỉnh hơn năm trước.
Chuyển đổi từ cây điều, cây tiêu sang sầu riêng
Trước đây vùng này trồng nhiều điều và tiêu. Khi chuyển sang sầu riêng, thu nhập nhiều hộ khá hơn hẳn. Câu chuyện đổi cây trồng trên đất đồi tôi cũng từng ghi lại trong bài chặt keo trồng sầu riêng trên đất đồi ở Khánh Sơn.
Dù vậy, chuyển đổi cây trồng không phải quyết định làm trong một buổi. Vốn, nước tưới, tay nghề và sức chịu đựng vài năm chưa có thu đều là những thứ cần cân nhắc trước.
Chất lượng quả và uy tín vùng trồng
Sầu riêng vùng này được thương lái đánh giá là quả đều, đẹp, cơm ngon. Uy tín vùng trồng tích lũy qua nhiều năm chính là thứ giúp bà con dễ thương lượng giá hơn. Bài về thủ phủ sầu riêng Sơn Bình có kể kỹ hơn phần này.
Mùa vụ khá lên thì đời sống bà con vùng cao đổi khác
Điều tôi thấy đáng quý không nằm ở con số lợi nhuận. Nó nằm ở chỗ mùa thu hoạch tạo ra việc làm tại chỗ cho người dân vùng cao, từ cắt trái, vác hàng đến phân loại, đóng gói.
Nhiều hộ đồng bào Raglai ở địa phương có thêm thu nhập ổn định. Có gia đình từ chỗ chật vật đã dựng được nhà, lo được cho con đi học. Với tôi, đó mới là phần được mùa đáng kể nhất.
Bà con nên kiểm tra gì trước khi mua đất nông nghiệp Khánh Sơn
Nhiều người khi đi xem đất vườn thường bị cuốn theo câu chuyện được mùa được giá rồi quyết vội. Tôi hay khuyên bà con chậm lại vài nhịp và kiểm tra những thứ sau.
- Pháp lý và quy hoạch: cần kiểm tra sổ, loại đất, thời hạn sử dụng và tình trạng quy hoạch. Thông tin nên đối chiếu trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.
- Nguồn nước tưới: sầu riêng cần nước đều. Bà con nên hỏi kỹ mùa khô lấy nước từ đâu, có ổn định không.
- Đường vận chuyển: xe tải vào được tới đâu, mùa mưa đường có lầy không. Chi phí vận chuyển ăn vào lợi nhuận nhiều hơn ta tưởng.
- Độ dốc và chất đất: đất dốc quá thì khó chăm, dễ rửa trôi. Bà con nên đi bộ hết lô đất chứ đừng chỉ đứng ngoài nhìn.
- Tuổi cây và lịch sử vườn: cây bao nhiêu năm, đã cho trái mấy vụ, có bệnh gì không. Nên hỏi thêm hàng xóm xung quanh.
- Giá và khả năng tài chính: nên tính cả chi phí chăm sóc vài năm, không chỉ tính tiền mua đất.
Nếu bà con đang cân nhắc chuyện chuyển mục đích sử dụng, có thể tham khảo thêm bài chuyển đổi mục đích sử dụng đất trồng sầu riêng ở Cam Hiệp. Mỗi trường hợp mỗi khác, vì vậy nên hỏi cán bộ địa chính trước khi tính toán.
Góc nhìn của tôi về đất vườn vùng cao
Tôi từng nghe một anh làm vườn lâu năm nói một câu tôi nhớ mãi: cây không phụ người, nhưng cây cũng không chờ người. Ý anh là đất và cây trả lại đúng công mình bỏ ra, nhưng nếu bỏ bê một vụ thì phải trả giá mấy vụ sau.
Vì vậy, khi ai đó hỏi tôi có nên mua đất trồng sầu riêng ở vùng cao không, tôi thường hỏi ngược lại: anh chị có định gắn bó với mảnh đất đó không, hay chỉ mua để chờ tăng giá. Hai mục đích đó dẫn tới hai cách chọn đất hoàn toàn khác nhau.
Ngoài ra, chuyện đất đồi cằn hồi sinh nhờ cây trái không chỉ có ở Khánh Sơn. Ở hướng Cam Lâm cũng có những quả đồi cằn hồi sinh nhờ sầu riêng, còn chuyện thoát nghèo thì tôi đã kể trong bài thoát nghèo nhờ cây sầu riêng ở Khánh Sơn.
Lời kết cho vụ sầu riêng năm nay
Vụ 2026 ở Khánh Sơn đúng là một mùa thuận. Được mùa, được giá, bà con phấn khởi. Đó là tin vui, và tôi mừng cho những người đã bám đồi suốt nhiều năm.
Nhưng một mùa thuận không nói lên toàn bộ câu chuyện của đất nông nghiệp Khánh Sơn. Thị trường nông sản luôn có chu kỳ, giá năm nay cao không bảo đảm cho năm sau. Do đó, bà con nên tìm hiểu kỹ, kiểm tra pháp lý cẩn thận và cân đối tài chính theo hoàn cảnh riêng, thay vì quyết định chỉ vì một tin vui trên báo.
Nếu bà con đang đi xem đất vùng này và có gì băn khoăn, cứ nhắn cho tôi. Biết tới đâu tôi chia sẻ tới đó, còn quyết định thì vẫn là của bà con.
Các địa danh đã nhắc trong bài
- Huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa
- Xã Sơn Bình, huyện Khánh Sơn
- Thôn Hòn Dung, huyện Khánh Sơn
- Sông Tô Hạp, huyện Khánh Sơn
- Đèo Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa
- Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa
- Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa
- Cam Hiệp, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa