Mấy hôm trước, tôi đọc được loạt bài về những người làm nông ở Xuân Lộc, Đồng Nai. Đọc xong, tôi ngồi nghĩ khá lâu. Đất nông nghiệp Xuân Lộc vẫn là mảnh đất đó, vẫn nắng đó, mưa đó. Nhưng cách bà con làm trên mảnh đất ấy đã khác trước rất nhiều.
Trước đây, người ta hay nói làm nông là “trông trời, trông đất, trông mây”. Còn bây giờ, qua quá trình quan sát thị trường, tôi thấy nhiều bà con đã trông thêm một thứ nữa: chiếc điện thoại trong túi áo.
Bài viết này tôi chia sẻ lại những gì mình đọc được, nghe được và quan sát được. Không phải để nói ai giỏi hơn ai. Chỉ đơn giản là để bà con có thêm một góc nhìn, trước khi quyết định làm gì với mảnh đất của mình.
Vì sao câu chuyện đất nông nghiệp Xuân Lộc đáng để bà con tham khảo
Xuân Lộc là vùng đất đỏ bazan quen thuộc của Đồng Nai. Đất nông nghiệp ở đây khá màu mỡ. Ở đây, bà con trồng đủ thứ: rau, dưa, cây ăn trái, kết hợp chăn nuôi.
Điều đáng chú ý không nằm ở cây gì hay con gì. Điều đáng chú ý nằm ở chỗ: cùng một diện tích đất, cùng một loại cây, nhưng cách quản lý khác nhau lại cho kết quả rất khác nhau.
Qua quá trình quan sát, tôi thấy phong trào nông dân ứng dụng công nghệ ở Xuân Lộc được nhắc tới khá nhiều. Không phải vì ở đó có nhiều đất hơn nơi khác. Mà vì số lượng và chất lượng mô hình bà con đang làm.
Với người đang tìm hiểu đất nông nghiệp ở Đồng Nai, đây là chi tiết đáng lưu ý. Bởi vì giá trị mảnh đất không chỉ đến từ vị trí. Nó còn đến từ việc mảnh đất ấy có thể nuôi được mô hình nào.
Những câu chuyện tôi nghe kể lại từ Xuân Lộc
Tôi chưa trực tiếp gặp những người dưới đây. Tất cả đều là chuyện tôi được nghe kể lại. Tôi xin phép giấu tên, chỉ giữ lại cách làm để bà con tham khảo.
Anh giám đốc rời ghế văn phòng về nuôi thỏ
Có một anh từng làm giám đốc. Sau đó anh về Xuân Lộc nuôi thỏ. Đàn của anh có khoảng 3.000 con thỏ thịt và 400 con thỏ giống.
Điều thú vị là anh không giữ nghề cho riêng mình. Anh lập hẳn kênh YouTube để chia sẻ kỹ thuật nuôi. Từ kênh đó, anh kết nối được một chuỗi liên kết: cung cấp giống, hướng dẫn kỹ thuật, rồi bao tiêu đầu ra.
Nghe kể, mỗi tháng chuỗi này tiêu thụ khá nhiều thịt thỏ. Nhiều hộ khác cũng có chỗ bán nhờ vậy.
Tôi từng nghe một anh trong nghề nói câu này: “Bán được nông sản khó hơn trồng ra nông sản.” Câu chuyện trên có lẽ minh họa khá rõ cho nhận định đó.
Nhà màng dưa lưới và chiếc điện thoại thay người canh nước
Một anh khác trồng dưa lưới trong nhà màng. Anh dùng hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, kiểm soát dinh dưỡng theo từng giai đoạn của cây.
Một anh nữa thì chuyển hẳn sang nhà màng công nghệ cao, quy mô vài ngàn mét vuông. Nghe kể, mô hình cho thu nhập khá ổn định.
Đây chỉ là chuyện tôi nghe kể lại. Bà con nên xem đó là một tham khảo, không phải mức bảo đảm. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vốn đầu tư, giá thị trường và tay nghề của từng người.
Người khuyết tật một tay vẫn làm chủ hệ thống tưới
Chi tiết khiến tôi nhớ nhất là chuyện một anh trồng khoai môn. Anh bị khuyết tật một tay. Anh đầu tư hệ thống tưới tự động để giảm sức lao động và chi phí thuê nhân công.
Còn một anh khác khuyết tật ở chân, vẫn nuôi gà với quy mô khá lớn.
Đọc tới đây, tôi thấy công nghệ không chỉ là chuyện tăng năng suất. Với nhiều người, nó còn là cách để tiếp tục làm nghề mình yêu.
Rau sạch VietGAP và mô hình tuần hoàn
Có một chị làm rau sạch trên khoảng 4ha theo quy trình VietGAP. Mô hình tạo việc làm cho khoảng 20 lao động địa phương.
Một anh nữa lại chọn hướng nông nghiệp tuần hoàn: trồng cà phê kết hợp nuôi dê, lấy phân chuồng ủ thành phân hữu cơ bón lại cho vườn.
Cách làm này giúp giảm chi phí đầu vào. Đất cũng được cải tạo dần thay vì bạc màu đi theo năm tháng.
Công nghệ đã thay đổi điều gì trên mảnh đất nông nghiệp
Qua những câu chuyện trên, tôi thấy có ba thứ thay đổi rõ rệt.
Thứ nhất: người làm nông bớt lệ thuộc vào sức mình
Trước đây, tưới một vườn 5 sào có khi mất cả buổi. Bây giờ, hệ thống tưới nhỏ giọt hẹn giờ làm thay phần việc đó.
Nhờ vậy, một người có thể quản lý diện tích lớn hơn. Đây cũng là lý do nhiều nhà đầu tư quan tâm tới đất trồng cây lâu năm quy mô lớn ở Cẩm Mỹ và các vùng lân cận.
Thứ hai: nông sản có thêm đường ra ngoài thương lái
Mạng xã hội cho bà con một kênh bán hàng trực tiếp. Người mua thấy được vườn, thấy được quy trình, nên dễ tin hơn.
Có một hướng khác cũng đang được nhiều nhà vườn Đồng Nai áp dụng: mở cửa vườn đón khách. Tôi đã chia sẻ kỹ hơn trong bài về du lịch sinh thái vườn ở Đồng Nai.
Thứ ba: quy trình được ghi chép lại
VietGAP, mã vùng trồng, nhật ký canh tác nghe có vẻ hình thức. Nhưng thực tế, đây là thứ giúp nông sản đi được vào siêu thị và đi xuất khẩu.
Nói cách khác, ghi chép là cách biến kinh nghiệm cá nhân thành tài sản có thể chứng minh.
Góc nhìn của người làm bất động sản: đất nào hợp mô hình nào
Là người làm nghề đất, tôi hay được hỏi: “Anh ơi, đất này làm gì được?”
Câu trả lời thật lòng là: tùy từng trường hợp. Nhưng có vài nguyên tắc quan sát mà tôi thấy khá đúng ở Đồng Nai.
- Nhà màng, rau và dưa lưới: cần đất bằng, gần đường lớn, có điện ba pha và nguồn nước ổn định. Vùng Xuân Lộc, Thống Nhất thường được nhắc tới.
- Cây ăn trái lâu năm: hợp với đất đỏ bazan tầng dày ở Long Khánh, Cẩm Mỹ, Xuân Lộc.
- Chăn nuôi trang trại: cần khoảng cách với khu dân cư và phải xem quy hoạch chăn nuôi của địa phương. Thống Nhất là vùng quen thuộc.
- Kết hợp du lịch, nghỉ dưỡng: thường gắn với vùng rừng và hồ như Vĩnh Cửu, Tân Phú hay quanh hồ Trị An.
- Nuôi trồng thủy sản: gắn với vùng ven sông Đồng Nai, Nhơn Trạch.
Riêng hướng làm homestay hay farmstay trên đất nông nghiệp, bà con cần rất cẩn thận về pháp lý. Tôi có ghi lại một số điểm cần lưu ý trong bài pháp lý farmstay ở Đồng Nai.
Những việc bà con nên kiểm tra trước khi xuống tiền
Nhiều người khi đi xem đất thường bị cuốn theo câu chuyện hay. Vườn xanh, chủ đất nói chuyện có duyên, thế là gật đầu.
Theo tôi, trước khi mua đất nông nghiệp hay dựng nhà màng, bà con nên đi qua mấy bước cơ bản sau.
- Kiểm tra quy hoạch. Nên tra cứu trên cổng thông tin điện tử tỉnh Đồng Nai. Sau đó đối chiếu trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.
- Xem kỹ loại đất trên sổ. Đất trồng cây lâu năm, đất trồng cây hàng năm hay đất nuôi trồng thủy sản đều có quy định sử dụng khác nhau.
- Kiểm tra đường vào và ranh giới thực tế. Nên đo lại, đừng chỉ tin lời mô tả.
- Hỏi về điện và nước. Mô hình công nghệ cao gần như phụ thuộc hoàn toàn vào hai thứ này.
- Đối chiếu giá. Bà con có thể tham khảo cách tra cứu bảng giá đất mới ở Đồng Nai để có mốc so sánh.
Ngoài ra, nếu bà con định tách thửa hoặc chuyển mục đích sử dụng, nên tìm hiểu quy định hiện hành trước. Tôi có tổng hợp một số điểm trong bài về cắt lô đất nông nghiệp ở Đồng Nai. Dù vậy, mỗi thửa mỗi khác, bà con vẫn nên hỏi trực tiếp cơ quan chuyên môn.
Vài lưu ý thật lòng về chi phí và rủi ro
Tôi không muốn bài viết này chỉ toàn màu hồng. Bởi vì phía sau mỗi mô hình thành công thường có nhiều thứ ít ai kể.
Nhà màng cần vốn đầu tư ban đầu không nhỏ. Hệ thống tưới tự động cũng vậy. Thiết bị hỏng giữa mùa là chuyện có thật.
Bên cạnh đó, giá nông sản lên xuống theo mùa. Một năm được giá không có nghĩa năm sau lặp lại.
Vì vậy, tôi thường khuyên bà con nên bắt đầu từ quy mô vừa sức. Làm nhỏ, làm chắc, rồi mở rộng dần. Cách này chậm hơn, nhưng ít khi phải trả giá đắt.
Với người muốn tìm hiểu mô hình đa dạng hơn, bà con có thể xem thêm bài mô hình nông trại tổng hợp ở Cẩm Mỹ.
Câu hỏi bà con hay gửi cho tôi
Đất nông nghiệp Xuân Lộc có làm nhà màng được không?
Về nguyên tắc, nhà màng phục vụ trồng trọt thường được xem là công trình phụ trợ. Tuy nhiên, quy định cụ thể tùy từng địa phương và từng thời điểm. Bà con nên hỏi UBND xã, phường nơi có đất trước khi đầu tư.
Người mới bắt đầu nên chọn mô hình nào?
Tùy vốn và tùy quỹ thời gian của mỗi người. Qua quan sát, tôi thấy người mới thường ổn hơn khi bắt đầu với cây ngắn ngày hoặc quy mô nhỏ, rồi học dần.
Có cần biết công nghệ mới làm được không?
Không cần giỏi. Nhiều bác lớn tuổi ở Đồng Nai vẫn dùng điện thoại để bật tưới và bán hàng bình thường. Quan trọng là chịu học và có người chỉ.
Mua đất nông nghiệp rồi có lên thổ cư được không?
Điều này phụ thuộc quy hoạch sử dụng đất và hạn mức của từng địa phương. Không ai nên khẳng định chắc chắn thay bà con. Cách an toàn là mang thông tin thửa đất đi hỏi cơ quan có thẩm quyền.
Đôi lời cuối
Điều tôi thấy hay nhất ở câu chuyện Xuân Lộc không phải là những con số. Mà là hình ảnh người nông dân tự tin hơn với nghề của mình.
Với người làm đất nông nghiệp, đó mới là thay đổi lớn nhất. Họ chia sẻ thay vì giấu nghề. Họ liên kết thay vì làm một mình. Và họ dùng công nghệ như một công cụ, chứ không coi đó là thứ gì xa vời.
Với bà con đang tìm hiểu đất nông nghiệp Xuân Lộc hay bất kỳ vùng nào của Đồng Nai, tôi mong bài viết này giúp thêm một góc nhìn. Còn quyết định cuối cùng, bà con hãy cân nhắc theo điều kiện thật của mình và tham khảo ý kiến cơ quan chuyên môn.
Nếu bà con muốn tìm hiểu thêm hướng gắn với sông nước, có thể đọc bài về nuôi cá lồng bè ven sông Đồng Nai ở Nhơn Trạch.
Các địa danh Đồng Nai được nhắc trong bài: Xuân Lộc, Long Khánh, Cẩm Mỹ, Thống Nhất, Vĩnh Cửu, Tân Phú, Nhơn Trạch, hồ Trị An, sông Đồng Nai.
Bài viết mang tính chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm quan sát. Thông tin về các mô hình được dẫn lại từ báo chí, không phải trải nghiệm trực tiếp của người viết. Bài viết không phải tư vấn pháp lý hay đầu tư. Bà con nên đối chiếu thông tin với cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.